Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τίθεται εκ νέου το θέμα των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί το δημόσιο διάλογο για περίπου τρεις δεκαετίες, με μεγαλύτερη ένταση στις αρχές του 2000, όταν στο πλαίσιο των αναπλάσεων, με αφορμή τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, αποφασίστηκε η κατεδάφιση ορισμένων κτηρίων. Η απόφαση ακυρώθηκε και τα κτήρια κρίθηκαν διατηρητέα. Μεγάλος αριθμός διαμερισμάτων (108 που βρίσκονται στις τέσσερις πρώτες πολυκατοικίες) ανήκει σήμερα στην Περιφέρεια Αττικής, η οποία έχει ήδη εκπονήσει σχέδιο για την αξιοποίηση των κτηρίων, συναντώντας την αντίδραση των κατοίκων – μελών της Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών, μιας συλλογικότητας που δημιουργήθηκε το 2010 με πρωτοβουλία αυτόνομων καταληψιών.
Προ ημερών, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, κάλεσε την κυβέρνηση, την Περιφέρεια και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου για το σύνολο του σχεδιασμού (κτίρια και κοινόχρηστος χώρος) που αφορά την αξιοποίηση και ανάπλαση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, «…ώστε να δοθεί διέξοδος και να μη θρηνήσουμε ανθρώπινες ζωές».
Νέα ψηφιακή πλατφόρμα
Σήμερα, ο περιφερειάρχης, Νίκος Χαρδαλιάς, θέτει σε λειτουργία νέα ψηφιακή πλατφόρμα (https://frontidaprosf.attica.gov.gr/) για τους διαμένοντες στα Προσφυγικά, διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται να κατεδαφιστούν ή να προχωρήσει η Περιφέρεια σε εμπορευματοποίηση των χώρων.
Η πλατφόρμα, μέσω της οποίας καλούνται όσοι διαμένουν στα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας να καταχωρήσουν τα στοιχεία τους, τις ανάγκες, τα αιτήματα και τις επιμέρους προτάσεις τους, θα είναι σε λειτουργία από τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026 στις 13:00 έως και την Κυριακή 19 Ιουλίου στις 24:00.
Όπως αναφέρουν οι εκπρόσωποι της Περιφέρειας Αττικής, στόχος είναι να υπάρξει πλήρης, οργανωμένη και τεκμηριωμένη εικόνα των ανθρώπων και των οικογενειών που διαμένουν σήμερα στα Προσφυγικά, ώστε να διασφαλιστούν όλες οι απαραίτητες συνθήκες φιλοξενίας, υποστήριξης και μέριμνας κατά την εξέλιξη του σχεδίου αποκατάστασης.
«Έως σήμερα δεν έχει υπάρξει επίσημη, επικαιροποιημένη και τεκμηριωμένη εικόνα για τον ακριβή αριθμό και τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που ζουν εκεί, πέρα από αόριστους και συχνά αντικρουόμενους ισχυρισμούς που διακινούνται δημόσια. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπεί ακριβώς στη δημιουργία μιας πραγματικής εικόνας, ώστε η μέριμνα και η φροντίδα να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε εκτιμήσεις. Η καταχώρηση των στοιχείων θα γίνεται με απόλυτο σεβασμό στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και με την παρακολούθηση των αρμόδιων κοινωνικών υπηρεσιών της Περιφέρειας Αττικής, της Διεύθυνσης Κοινωνικής Μέριμνας και των συναρμόδιων φορέων», σημειώνουν.
Παράλληλα, δημιουργείται ειδική ενότητα διαλόγου μέσω της οποίας φορείς, συλλογικότητες και πολίτες θα μπορούν να καταθέτουν ηλεκτρονικά προτάσεις, απόψεις και παρατηρήσεις.
Το σχέδιο
Οι εκπρόσωποι της Περιφέρειας τονίζουν ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη κατεδάφισης, εμπορευματοποίησης ή πρόθεση εγκατάλειψης των Προσφυγικών. «Αντίθετα, το σχέδιο αποκατάστασης έχει καθαρό κοινωνικό πρόσημο: την επιστροφή ενός εμβληματικού ιστορικού συγκροτήματος στην κοινωνία, ως χώρου κοινωνικής κατοικίας, αξιοπρέπειας και αλληλεγγύης», σημειώνουν.
Το κτηριακό συγκρότημα των Προσφυγικών οικοδομήθηκε το 1933 για να φιλοξενήσει πρόσφυγες που προέρχονταν από τη Μικρά Ασία.
Το σχέδιο της Περιφέρειας Αττικής περιλαμβάνει την αποκατάσταση των κτηρίων που έχουν μείνει για δεκαετίες χωρίς ουσιαστική συντήρηση, με σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και υποδομών, που δεν μπορούν να εγγυηθούν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Τα διαμερίσματα θα μετατραπούν σε κοινωνικές κατοικίες για τη διαμονή πολιτών που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ανάμεσά τους, πολίτες με χαμηλό εισόδημα, νέοι 25-39 ετών, χαμηλοσυνταξιούχοι και άνεργοι που επανεντάσσονται στην αγορά εργασίας. Μέρος τους θα χρησιμοποιηθεί και για τη φιλοξενία συγγενών ασθενών που νοσηλεύονται στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας».
Ειδικότερα, το σχέδιο αφορά τις πρώτες τέσσερις πολυκατοικίες (μέρος του συγκροτήματος των Προσφυγικών στη Λ. Αλεξάνδρας το οποίο έχει μεταβιβαστεί στην Περιφέρεια από το ελληνικό Δημόσιο), στις οποίες υπάρχουν 108 διαμερίσματα για χρήση.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται περίπου στα 15 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση, ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση του συγκροτήματος. Έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Αττικής, μέσω του Περιφερειακού ΕΣΠΑ 2021-2027. Έπειτα από διαβούλευση με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση με νέα δράση που αφορά την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση.
Φιλοξενία των ενοίκων
«Κανένας άνθρωπος δε θα μείνει μόνος», σημειώνουν, τονίζοντας ότι θα υπάρξει μέριμνα για κατάλληλες λύσεις φιλοξενίας, φροντίδας και υποστήριξης για όσους διαμένουν σήμερα στα Προσφυγικά, σε συνεργασία με την Πολιτεία, τον Δήμο Αθηναίων και τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες.
Ταυτόχρονα, μέσα από διαφανείς διαδικασίες και σαφή κοινωνικά κριτήρια, όσοι από τους σημερινούς διαμένοντες πληρούν τις προϋποθέσεις θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να ενταχθούν στους νέους χώρους κοινωνικής κατοικίας που θα δημιουργηθούν μετά την ολοκλήρωση της αποκατάστασης.
«Ξέρω ότι μιλάμε για ανθρώπινες ζωές, αγωνίες και φόβους. Γι’ αυτό και δε θα απαντήσουμε στην ένταση με ένταση, ούτε θα μπούμε στη λογική της πόλωσης και των ακροτήτων. Οι κραυγές δε δίνουν λύσεις. Οι λύσεις έρχονται με σχέδιο, ευαισθησία και πράξεις», ανέφερε ο κ. Χαρδαλιάς.
Να σημειωθεί ότι η ψηφιακή πλατφόρμα λειτουργεί στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα.
