Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 όσο διατηρεί το ρωσικό σύστημα S-400, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα ρυθμίζεται από την αμερικανική νομοθεσία.
Ανταπόκριση από Ουάσινγκτον
Η τοποθέτηση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, κατά τη διάρκεια ακρόασης στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, βάζει σαφές όριο στις προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί το τελευταίο διάστημα στην Άγκυρα για πιθανή επανένταξη στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Οι δηλώσεις Μπάρακ και η παραπομπή στο νομικό πλαίσιο
Το ζήτημα έθεσε η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τάιτους, η οποία ζήτησε από τον κ. Ρούμπιο να αποσαφηνίσει τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ μετά τις δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35.
«Ο Τομ Μπάρακ είπε ότι η Τουρκία πρέπει να ενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35», είπε η κ. Τάιτους. «Αυτά τα σχόλια είναι ασύμβατα με τον νόμο και τη μακροχρόνια πολιτική, και απλώς αναρωτιέμαι ποια είναι η θέση σας ως υπουργός Εξωτερικών. Μπορεί η Τουρκία να πάρει F-35 ή όχι; Φαίνεται ότι βοηθάμε τους κακούς και όχι τους καλούς».
Ο κ. Ρούμπιο υπενθύμισε ότι η Τουρκία υπήρξε μέλος του προγράμματος των F-35, αλλά αποκλείστηκε λόγω της απόφασης της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα S-400.
«Όπως είμαι βέβαιος ότι γνωρίζετε, η Τουρκία ήταν πράγματι στο πρόγραμμα των F-35», είπε. «Ο λόγος για τον οποίο δεν μπορεί να τα πάρει είναι επειδή αγόρασε το σύστημα S-400 από τους Ρώσους».
Η κ. Τάιτους σημείωσε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να έχει το σύστημα και παραμένει υπό υποχρεωτικές κυρώσεις.
«Σωστά», απάντησε ο κ. Ρούμπιο. «Άρα, όπως γνωρίζετε, αυτό ρυθμίζεται από τον νόμο».
«Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε αυτή την επιλογή, διότι το θέμα ρυθμίζεται από τον νόμο, τόσο από διατάξεις του NDAA όσο και από τη νομοθεσία», πρόσθεσε.
Η «διπλή δικλείδα ασφαλείας» των ΗΠΑ
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αναφερόταν στη «διπλή δικλείδα ασφαλείας», καθώς η Τουρκία αποκλείεται από το πρόγραμμα των F-35 τόσο μέσω τροποποιήσεων πουν έχουν συμπεριληφθεί στο Νομοσχέδιο για τον Αμυντικό Προϋπολογισμό των ΗΠΑ όσο και μέσω της ενεργοποίησης των κυρώσεων που προβλέπονται στον νόμο CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων).
Η απάντηση Ρούμπιο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τομ Μπάρακ, στενός σύμμαχος του προέδρου Τραμπ, έχει εμφανιστεί αισιόδοξος ότι το ζήτημα των S-400 μπορεί να επιλυθεί. Οι δηλώσεις του έχουν ερμηνευθεί στην Τουρκία ως ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον αναζητεί διπλωματική φόρμουλα για να ανοίξει ξανά ο δρόμος προς τα F-35.
Το μπαλάκι των αποφάσεων στην Άγκυρα
Ωστόσο, η τοποθέτηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών επαναφέρει το ζήτημα στο πραγματικό του πλαίσιο, καθώς η επανένταξη της Τουρκίας δεν αποτελεί απλώς πολιτική απόφαση της εκάστοτε κυβέρνησης, αλλά υπόκειται σε νομοθετικούς περιορισμούς που έχουν επιβληθεί από το Κογκρέσο.
Βεβαίως, για την Άγκυρα, η επιστροφή στα F-35 θα αποτελούσε μεγάλη στρατηγική και πολιτική νίκη. Πήγες στο Κογκρέσο, όμως, επιβεβαιώνουν ότι η αμερικανική διοίκηση δεν είναι διατεθειμένη να κάνει εκπτώσεις σε ένα τόσο σοβαρό θέμα. Για την Ουάσιγκτον, λοιπόν, παραμένει το ερώτημα αν η Τουρκία είναι διατεθειμένη να κάνει την κίνηση που απαιτεί ο αμερικανικός νόμος και να εγκαταλείψει το ρωσικό σύστημα.
