Ένα νέο χάπι βοήθησε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος να ζήσουν περισσότερο, σύμφωνα με ανακοίνωση ερευνητών την Κυριακή, αναζωπυρώνοντας τις ελπίδες για καλύτερες θεραπείες –που αναμένονταν εδώ και καιρό– σε έναν από τους πιο φονικούς τύπους καρκίνου.
«Αν και δεν θεραπεύει τον καρκίνο, αποτελεί ένα πολύ μεγάλο βήμα προς τα εμπρός», δήλωσε ο Δρ. Ζεβ Βάινμπεργκ από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA), ο οποίος συνέβαλε στην καθοδήγηση της μελέτης.
Το «κλείδωμα» της ανίκητης πρωτεΐνης
Το φάρμακο ονομάζεται daraxonrasib και μπλοκάρει μια μεταλλαγμένη πρωτεΐνη που τροφοδοτεί την ανάπτυξη των όγκων σε περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων καρκίνου του παγκρέατος, ένας στόχος που διέφευγε από τις θεραπείες για δεκαετίες.
Τα καθημερινά χάπια σχεδόν διπλασίασαν τον χρόνο επιβίωσης, με λιγότερες σοβαρές παρενέργειες, σε μια μελέτη όπου το πειραματικό φάρμακο ή επιπλέον χημειοθεραπεία χορηγήθηκαν τυχαία σε 500 ασθενείς των οποίων ο μεταστατικός καρκίνος είχε σταματήσει να ανταποκρίνεται σε προηγούμενες θεραπείες αναφέρει το δημοσίευμα της Washington Post.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine και παρουσιάστηκαν την Κυριακή 31/5 στο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο.
Διπλάσιος χρόνος ζωής και καλύτερη καθημερινότητα
Όσοι έλαβαν το daraxonrasib έζησαν κατά μέσο όρο (διάμεση επιβίωση) 13,2 μήνες, σε σύγκριση με τους 6,7 μήνες για όσους υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία. Αν και αυτό μπορεί να φαίνεται μικρή βελτίωση, ο Βάινμπεργκ τόνισε ότι πρόκειται για το πρώτο φάρμακο που παρουσιάζει ουσιαστικό πλεονέκτημα έναντι της χημειοθεραπείας.
«Θεραπεύοντας τον καρκίνο του παγκρέατος για 16 χρόνια, στην πραγματικότητα άρχισα να κλαίω» όταν είδα για πρώτη φορά τα αποτελέσματα της μελέτης, δήλωσε από το συνέδριο της ASCO η Δρ. Ράτσνα Σροφ από το Κέντρο Καρκίνου του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα. Εντυπωσιάστηκε από το πώς «οι ασθενείς παρέμειναν σε αυτή τη θεραπεία επειδή τους παρείχε διαρκές και ουσιαστικό όφελος».
Η δράση των χαπιών τελικά εξασθενεί, αλλά οι ασθενείς τα χρησιμοποίησαν για σημαντικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι η ομάδα σύγκρισης παρέμεινε στη χημειοθεραπεία, αναφέροντας λιγότερο πόνο και καλύτερη ποιότητα ζωής καθώς οι όγκοι τους συρρικνώνονταν. Πολλοί εξακολουθούσαν να παίρνουν το φάρμακο μετά την ανάλυση των δεδομένων, γεγονός που, σύμφωνα με τον Βάινμπεργκ, σημαίνει ότι το χάσμα επιβίωσης ενδέχεται να διευρυνθεί καθώς οι ερευνητές συνεχίζουν να τους παρακολουθούν.
Ένα νέο πρότυπο περίθαλψης
Ο Δρ. Μπράιαν Γουόλπιν από το Ινστιτούτο Καρκίνου Dana-Farber παρουσίασε τα ευρήματα την Κυριακή. Δήλωσε ότι το φάρμακο θα πρέπει να αποτελέσει «ένα νέο πρότυπο περίθαλψης» για τον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος που έχει ήδη υποβληθεί σε προηγούμενη θεραπεία, προσθέτοντας ότι οι ερευνητές θα εξετάσουν επίσης τη χρήση του σε νωρίτερα στάδια της νόσου, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η συρρίκνωση του όγκου θα μπορούσε να καταστήσει περισσότερους ασθενείς κατάλληλους για χειρουργική επέμβαση.
Οι παρενέργειες που ήταν πιο πιθανό να επηρεάσουν τη χρήση του χαπιού ήταν ένα εξάνθημα, το οποίο μπορεί να γίνει σοβαρό, και οι πληγές στο στόμα, ανέφερε ο ίδιος.
Η παρασκευάστρια εταιρεία Revolution Medicines χρηματοδότησε τη μελέτη, ενώ ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) σχεδιάζει να επισπεύσει την επανεξέταση του φαρμάκου. Στο μεταξύ, ο οργανισμός επιτρέπει την λεγόμενη «διευρυμένη πρόσβαση» στο πειραματικό φάρμακο για ασθενείς που πληρούν ορισμένα κριτήρια. Το φάρμακο κέρδισε την προσοχή του κοινού όταν ο πρώην γερουσιαστής των ΗΠΑ Μπεν Σας περιέγραψε στην εκπομπή «60 Minutes» πώς είχε λιγότερο πόνο κατά τη λήψη του. Οι ογκολόγοι κατακλύζονται από αιτήματα καθώς ξεκινά το πρόγραμμα ειδικής πρόσβασης.
Γιατί ο συγκεκριμένος καρκίνος παραμένει γρίφος
Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι από τις πιο φονικές μορφές σε μεγάλο βαθμό επειδή είναι δύσκολο να ανιχνευθεί προτού αρχίσει να εξαπλώνεται σε άλλα όργανα. Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία εκτιμά ότι περίπου 67.000 νέες περιπτώσεις θα διαγνωστούν φέτος στις ΗΠΑ και περισσότεροι από 52.000 άνθρωποι θα πεθάνουν από τη νόσο. Το συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης είναι 13%.
Σε αντίθεση με άλλους καρκίνους που έχουν επωφεληθεί από μια ποικιλία εναλλακτικών λύσεων αντί της χημειοθεραπείας, ο καρκίνος του παγκρέατος αποδείχθηκε πιο δύσκολος στην αντιμετώπιση.
Ειδικοί σε θέματα καρκίνου που δεν συμμετείχαν στη νέα έρευνα εξέφρασαν την αισιοδοξία τους ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής στην αναζήτηση νέων επιλογών, με δεκάδες πειραματικά φάρμακα να βρίσκονται υπό ανάπτυξη.
Η «μοριακή κόλλα» που κάνει τη διαφορά
Το νέο φάρμακο στοχεύει σε μεταλλάξεις της οικογένειας γονιδίων RAS, η οποία φυσιολογικά ρυθμίζει την ανάπτυξη των κυττάρων. Οι λεγόμενες μεταλλάξεις KRAS είναι ιδιαίτερα κρίσιμες για την τροφοδότηση του καρκίνου του παγκρέατος. Ωστόσο, μια δομή που καθιστούσε δύσκολη την προσκόλληση των φαρμάκων στις μεταλλαγμένες πρωτεΐνες σήμαινε ότι αυτός ο «κινητήριος μοχλός» του καρκίνου θεωρούνταν επί μακρόν «μη θεραπεύσιμος μέσω φαρμάκων».
Το φάρμακο της Revolution Medicines χρησιμοποιεί ουσιαστικά μια μοριακή κόλλα για να συνδεθεί με πολλαπλούς υποτύπους του KRAS. Ο Βάινμπεργκ δήλωσε ότι οι ερευνητές θα εξετάσουν στη συνέχεια εάν το φάρμακο λειτούργησε καλύτερα σε ορισμένους από αυτούς τους υποτύπους.
Το φάρμακο θα αλλάξει τη θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος, δήλωσε ο Δρ. Άντριου Κόβελερ από το Κέντρο Καρκίνου Fred Hutchinson, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Αυτό το πράγμα λειτουργεί δραστικά διαφορετικά», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Βάινμπεργκ ανέφερε ότι άλλα φάρμακα υπό ανάπτυξη στοχεύουν σε συγκεκριμένους υποτύπους του KRAS. Άλλες προσεγγίσεις σε παλαιότερα στάδια δοκιμών περιλαμβάνουν εμβόλια σχεδιασμένα να προλαμβάνουν την υποτροπή μετά από χειρουργική επέμβαση για καρκίνο του παγκρέατος, εκπαιδεύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τη μεταλλαγμένη πρωτεΐνη.
