Πώς ερμηνεύει η Ταϊβάν τον Τρίτο Πόλεμο του Κόλπου; Ως ισχυρή ένδειξη ότι υπό συνθήκες υψηλής πίεσης η «ομπρέλα προστασίας» των ΗΠΑ δεν επαρκεί; Ή σαν ζωντανή σπουδή για το πως με στοχευμένη στρατηγική μια αμυνόμενη χώρα μπορεί να διαχειριστεί την επιθετικότητα μιας άλλης, θεωρητικά πανίσχυρης; Με το βλέμμα πάντα στις προθέσεις του Πεκίνου, η απάντηση μοιάζει διττή.
Ερωτηματικά κι αμφιβολίες
Το πρώτο ερώτημα αφορά την ικανότητα της Ουάσινγκτον να ανταπεξέρχεται στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι των συμμάχων της. Κατά τη διάρκεια του πολέμου που έχουν εξαπολύσει από κοινού με το Ισραήλ, οι ΗΠΑ μετέφεραν συστήματα πυραυλικής αεράμυνας THAAD από τη Νότια Κορέα και 2.200 στρατιώτες από τη στρατιωτική βάση της Οκινάουα στη Μέση Ανατολή, για τις στρατιωτικές ανάγκες του μετώπου. Πρόκειται για εξέλιξη που δημιουργεί εύλογες ανησυχίες σε Σεούλ, Τόκιο και φυσικά Ταϊπέι σχετικά με το κατά πόσον η περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού αποτελεί όντως προτεραιότητα για τον Λευκό Οίκο.
«Υπάρχει πια εδραιωμένη η πεποίθηση ότι οι δυνατότητες των ΗΠΑ δεν είναι απεριόριστες» γράφει στον ιστότοπο Asia Times η καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Ταμκάνγκ στην Ταϊπέι, Μπόνι Γούσιν Λιάο, αναφερόμενη στα συμπεράσματα που εξάγονται από πλευράς Ταϊβάν. Και προσθέτει: «Η στρατηγική αποτροπής της κινεζικής επιρροής στον Ειρηνικό εξαρτάται όχι μόνο από την πολεμική ικανότητα των ΗΠΑ, αλλά και από την προσδοκία ότι αυτή η ικανότητα θα παραμείνει άθικτη υπό πίεση».
Ανησυχία που εντείνεται και από την ομολογουμένως απρόβλεπτη συμπεριφορά του αμερικανού προέδρου προς τους παραδοσιακούς συμμάχους του, στους οποίος άλλοτε ο Ντόναλντ Τραμπ απευθύνεται για την παροχή διευκολύνσεων κι άλλοτε επιτίθεται φραστικά, ζητώντας τους να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Συν τοις άλλοις, η ανθεκτικότητα που δείχνει το ιρανικό καθεστώς ενισχύει τις φιλοαπομονωτικές φωνές στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών στις ΗΠΑ, καθιστώντας όποια μελλοντική συζήτηση περί αμερικανικής αρωγής προβληματική.
Ενδεικτική είναι η δήλωση του παρουσιαστή Τάκερ Κάρλσον, ηγετικής φυσιογνωμίας του κινήματος MAGA, που ταυτίστηκε με την άνοδο Τραμπ στην εξουσία: «Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να υπερασπιστούν την Ταϊβάν», δήλωσε χαρακτηριστικά προ ημερών σε συνέντευξή του στον Economist, συμπληρώνοντας με νόημα πως «οι ΗΠΑ δεν έχουν πλέον την αποκλειστικότητα να υπαγορεύουν τους κανόνες».
Όπως το Ιράν;
Υπάρχει κι εναλλακτική αφήγηση. Ο καθηγητής Στρατηγικής στο Ναυτικό Πολεμικό Κολλέγιο των ΗΠΑ, Τζέιμς Χολμς, βλέπει στην εν εξελίξει σύγκρουση μια διδακτική για την Ταϊβάν εμπειρία. «Η Ταϊβάν έχει πολλά να μάθει από την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν. Παραδόξως, ένα τέτοιο νοητικό πείραμα απαιτεί από εμάς να τοποθετήσουμε την Ταϊβάν στον ρόλο του Ιράν, του αμυνόμενου, ενώ η Κίνα παίζει τον ρόλο των ΗΠΑ, του επιτιθέμενου», γράφει στον ιστότοπο του αμερικανικού περιοδικού Τhe National Interest.
Ο ίδιος απαριθμεί τέσσερα μαθήματα που η Ταϊβάν είναι χρήσιμο να εξάγει από την μεσανατολική αναμέτρηση. Το πρώτο αφορά την αξιοποίηση της βραχώδους γεωγραφίας του νησιού, στα πρότυπα της οχύρωσης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Το δεύτερο αφορά το πάγιο πλεονέκτημα της λιγότερο ισχυρής στρατιωτικά πλευράς να μεταθέτει το άγχος του χρόνου στον ισχυρότερο, δίνοντας έμφαση στην χρονική παράταση και το κόστος μιας σύρραξης. Το τρίτο, αφορά την ικανότητα διασποράς της εξουσίας, με τον Χολμς να σημειώνει ότι στην περίπτωση της δημοκρατικής Ταϊβάν αυτό το δόγμα έχει εφαρμογή στην στρατιωτική κι όχι στην πολιτική εξουσία. Το τελευταίο αφορά την ανάγκη για επένδυση σε πλήθος ικανών οπλικών συστημάτων, αντί της αγοράς λίγων, κορυφαίας ποιότητας, συμπέρασμα που συνδέεται με την εξαιρετικά αποτελεσματική εμπειρία των χαμηλού κόστους ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).
Σε άλλα ευχάριστα νέα για την Ταϊβάν, ο πόλεμος στο Ιράν επιβεβαιώνει την εκτίμηση ότι η κινεζική πολεμική μηχανή –ειδικά ο τομέας της αεράμυνας- απέχει ακόμη αρκετά σε αξιοπιστία της αντίστοιχης αμερικανικής, προνομιακός πελάτης της οποίας είναι η νησιωτική χώρα. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ευκολία με την οποία αμερικανικά και ισραηλινά αεροσκάφη διεξάγουν αεροπορικές επιχειρήσεις στον εναέριο χώρο του Ιράν, καταδεικνύουν ότι τα κινεζικής προέλευσης αντιαεροπορικά/αντιπυραυλικά σύστημα εδάφους-αέρος HQ-9B δεν είναι τελικά τόσο αποτελεσματικά. Γεγονός που επιτρέπει σχέδια όπως το πρόσφατα δημοσιοποιημένο «Hellscape concept», που προβλέπει τρεις διαφορετικές επιχειρησιακές ζώνες, μέσα στις οποίες διαφορετικά αμυντικά μέσα προστασίας (μικρά καταδρομικά, σκάφη-καμικάζι, νάρκες, drones) διαδέχονται το ένα το άλλο, να αναδιαμορφώνονται διαρκώς και σε αντιστοιχία με τις τρέχουσες δυνατότητες του αντιπάλου.
