Προς μία νέα κανονικότητα

Προς μία νέα κανονικότητα | tovima.gr

Σχεδόν όλες οι χώρες που χτυπήθηκαν από τον κορωνοϊό αποφάσισαν να εστιάσουν πρώτα στον περιορισμό του υγειονομικού φαινομένου και κατά δεύτερο λόγο στη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας. Ο χρόνος μέχρι την απομάκρυνση της απειλής με φάρμακα ή/και εμβόλιο τοποθετείται από τους ειδικούς σε 12-18 μήνες.

Οσο διαρκούν τα μέτρα, η απώλεια παραγωγής από περιστασιακή και γρήγορα αναστρέψιμη θα γίνεται μονιμότερη. Αν όταν βρεθεί το φάρμακο/εμβόλιο ο παραγωγικός ιστός της χώρας είναι σε καλή κατάσταση, η οικονομία θα επανεργοποιηθεί και θα επιταχύνει. Αν υπάρξουν μόνιμες στρεβλώσεις και ένδεια πόρων η ανάκαμψη θα είναι αργή. Ξεχωριστής σημασίας για την επανεκκίνηση της οικονομίας είναι οι πολιτικές και οι πράξεις κυβερνήσεων χωρών που έχουμε ισχυρές εμπορικές και τουριστικές σχέσεις, όπως η Γερμανία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία, και τις οποίες προφανώς δεν ελέγχουμε.

Μέτρα έχουν ήδη εξαγγελθεί για να αντισταθμισθούν οι απώλειες του ΑΕΠ. Η επιδότηση της ζήτησης με τη στήριξη των εργαζομένων και της προσφοράς με τη στήριξη των επιχειρήσεων είναι απολύτως απαραίτητες για τη διασφάλιση της δυνατότητας επιτάχυνσης της οικονομίας όταν αρθούν τα μέτρα. Η επενδυτική πενία θα πρέπει να αντισταθμισθεί μερικώς τουλάχιστον, με σχέδια για αναβάθμιση και ανάπτυξη των υποδομών που έχουν σημαντικούς οικονομικούς πολλαπλασιαστές.

Η υστέρηση της οικονομίας θα πλήξει τις τράπεζες. Επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα οδηγηθούν σε αδυναμία πληρωμών και αναχρηματοδότηση δανείων, που θα αυξήσουν τα Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα (ΜΕΑ) και τις προβλέψεις. Η εποπτική ανοχή που επιδεικνύει η ECB δεν θα μεταφράσει, προς το παρόν, τις ζημιές που θα προκύψουν σε ανάγκες για κεφάλαια. Αλλά για να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τη μετά COVID-19 οικονομία, οι τράπεζες θα χρειαστούν κεφάλαια.

Η γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα αποτελεί σαφή αλλά και ταυτόχρονα απροσδιόριστο στόχο. Αυτή τη στιγμή, οι επιπτώσεις των κυβερνητικών μέτρων και στη μικρο-οικονομία δεν είναι πλήρως κατανοητές. Είναι όμως απολύτως απαραίτητο να διαμορφώσουμε σύντομα μία άποψη για το μετά COVID-19 μέλλον και να αρχίσουμε την προετοιμασία για την προσαρμογή της οικονομίας.

Η κανονικότητα της νέας εποχής θα είναι διαφορετική, πέρα από τη μείωση του ΑΕΠ.

1. Η καταναλωτική συμπεριφορά θα αλλάξει, με τον ρόλο της τεχνολογίας αυξημένο.

2. Η εξ αποστάσεως εργασία, σε ορισμένους κλάδους και ορισμένες ειδικότητες, θα αποτελέσει ουσιαστικό στοιχείο της αναδιάταξης της παραγωγής, με ενισχυμένη τηλε-επίβλεψη και ευέλικτα ωράρια εργασίας.

3. Οι αλυσίδες εφοδιασμού θα ψηφιοποιηθούν και θα γίνουν πιο αναγνώσιμες και πιο προσαρμοστικές στις αλλαγές των εμπορικών σχέσεων.

4. Η διαφοροποίηση των επιπτώσεων των μέτρων σε κλαδικό επίπεδο θα ενισχύσει τη συγκέντρωση σε ορισμένους κλάδους και θα επηρεάσει το ανταγωνιστικό τοπίο, συμπιέζοντας μικρότερες εταιρείες και τον καταναλωτή.

5. Τα πλαίσια αναφοράς της οικονομικής πολιτικής αλλά και των ρυθμιστικών αρχών θα αλλάξουν.

Για την Ελλάδα οι μεγάλες προκλήσεις είναι πολλές. Η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας σε κρίσιμους κλάδους με στήριξη της ζήτησης και των επιχειρήσεων. Η αλλαγή της αντίληψης του τρόπου εργασίας και των εργασιακών σχέσεων κυρίως στους κλάδους των υπηρεσιών. Η στήριξη των μεσοπρόθεσμων τεχνολογικών προσαρμογών για την ενίσχυση του παραγωγικού μοντέλου των επιχειρήσεων. Η εστιασμένη ενίσχυση των κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού (τρόφιμα, φάρμακα, ενέργεια, υγεία, ύδρευση, τουρισμός) αλλά και νέων, που τώρα εμφανίζονται. Η μείωση της εξάρτησης από τον τουρισμό χωρίς οικονομικές απώλειες. Η συνεχής αναβάθμιση των υποδομών, με έμφαση στις τεχνολογικές υποδομές. Τέλος, η εξασφάλιση της δυνατότητας του τραπεζικού συστήματος να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη, χωρίς βάρη από το παρελθόν.

Πολλοί αναρωτιούνται πώς θα χωρέσουν τόσες αλλαγές και δράσεις σε ένα διάστημα 12 με 18 μηνών. Αντί για απάντηση ας αναλογιστούμε ότι η δημόσια διοίκηση και το σύστημα υγείας, που διαχειρίζονται με επιτυχία την κρίση κορωνοϊού, είναι τα ίδια με αυτά προ 9 μηνών. Εκείνο που άλλαξε ήταν η προσέγγιση και το μάνατζμεντ σε υψηλό επίπεδο. Αν ο δημόσιος τομέας κατάφερε τόσο γρήγορη προσαρμογή, τότε ο ιδιωτικός τομέας σίγουρα θα τον ξεπεράσει σε ταχύτητα και εύρος.

Σ’ ένα περιβάλλον δραματικής και γρήγορης μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας, οι επιχειρήσεις αλλά και το κράτος πρέπει να βρουν τον βηματισμό τους και να οργανώσουν την επόμενη μέρα τους. Οι επιχειρήσεις πρέπει να γίνουν γρηγορότερες, πιο προσαρμοστικές και ικανές να διαμορφώσουν τη νέα ανταγωνιστική τους θέση. Το κράτος πρέπει να διασφαλίσει τις συνθήκες λειτουργίας και χρηματοδότησης της οικονομίας. Η διαχείριση αυτής της κρίσης θα αναδείξει νέες δυνατότητες και για όσες επιχειρήσεις αποδειχθούν αποτελεσματικές θα ενισχύσει την αυτοπεποίθηση αλλά και την αναγνώρισή τους. Η Ελλάδα με εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της, μπορεί να διαμορφώσει ένα καινούριο πρότυπο ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης.

O κ. Κώστας Σ. Μητρόπουλος
είναι πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου Attica Bank.

Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk