Παγίδα για τη Δύση ο «Ψυχρός Πόλεμος» Σαουδικής Αραβίας – Ιράν

«Ψυχρό Πόλεμο του Ισλάμ» χαρακτηρίζει η γερμανική επιθεώρηση «Spiegel» τον ανταγωνισμό ανάμεσα στη

«Ψυχρό Πόλεμο του Ισλάμ» χαρακτηρίζει η γερμανική επιθεώρηση «Spiegel» τον ανταγωνισμό ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και στο Ιράν για το ποιος θα κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή. Οι δύο χώρες πολεμούν δι’ αντιπροσώπων στην Υεμένη, στη Συρία και στο Ιράκ. Το γερμανικό περιοδικό όμως διαπιστώνει ότι στο εσωτερικό τους αντιμετωπίζουν και οι δύο πολύ παρόμοια προβλήματα. Και δεν είναι εντελώς σαφές με ποιας πλευράς το μέρος είναι οι ΗΠΑ σήμερα.
Το βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας θεωρεί εαυτόν ηγέτη του σουνιτικού Ισλάμ. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ηγείται των σιιτών, που αποτελούν το 13% των μουσουλμάνων παγκοσμίως. Και για τα δύο καθεστώτα η θρησκεία αποτελεί σημαντικό εργαλείο άσκησης της εξουσίας.
Στη Συρία, όπως στο Ιράκ και στην Υεμένη, οι σουνίτες πολεμούν τους σιίτες. Στον Λίβανο και στο Μπαχρέιν επικρατεί μια εύθραυστη ειρήνη μεταξύ τους, η οποία μπορεί να καταρρεύσει ανά πάσα στιγμή.
Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή συνδέεται επίσης με τις ΗΠΑ και την αλλαγή του ρόλου τους στον κόσμο. Υστερα από δεκαετίες εχθρότητας με το Ιράν ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα διαπραγματεύτηκε μια συνθήκη για τα πυρηνικά με την Τεχεράνη. Παράλληλα η Αμερική θα προτιμούσε να απεμπλακεί από την περίπλοκη Μέση Ανατολή, ενώ το Ιράν θα επιθυμούσε να ξαναποκτήσει την περιφερειακή ισχύ του. Οσο περισσότερες χώρες βρίσκονται υπό τον έλεγχο των σιιτών τόσο ισχυρότερο αισθάνεται το Ιράν και τόσο πιέζεται η Σαουδική Αραβία.

Λάδι στη φωτιά η εκτέλεση σιίτη κληρικού

Ο νέος αυτός Ψυχρός Πόλεμος επηρεάζει ολόκληρο τον κόσμο, γι’ αυτό το «Spiegel» διερεύνησε τι ωθεί τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν στον δρόμο της κλιμάκωσης. Η Σαουδική Αραβία έχει μια σιιτική μειονότητα που αριθμεί άνω του 10% του πληθυσμού. Την Πρωτοχρονιά οι Αρχές της χώρας εκτέλεσαν τον σιίτη κληρικό Νιμρ αλ Νιμρ. Ως απάντηση, οργισμένο πλήθος όρμησε στην πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στην Τεχεράνη και το Ριάντ διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν. Ομοίως η Τεχεράνη απέσυρε τους διπλωμάτες της από τη Σαουδική Αραβία. Η εκτέλεση του σιίτη κληρικού δείχνει πόσο πιεσμένη αισθάνεται η Σαουδική Αραβία από το Ιράν καθώς ο οίκος των Σαούντ δεν διστάζει να προκαλέσει διαμάχη μεταξύ σουνιτών και σιιτών εντός της σαουδαραβικής επικράτειας.
Στην Υεμένη το Ριάντ πολεμά τους σιίτες αντάρτες Χούθι. Υστερα όμως από μήνες βομβαρδισμών η επιχείρηση παραμένει αποτυχημένη – και οι εικόνες των κατεστραμμένων πόλεων και των νεκρών σιιτών αμάχων βοηθούν κυρίως το Ιράν.
Η Σαουδική Αραβία μπορεί ακόμη να επιζήσει ως μοναρχικό καθεστώς με τα δισεκατομμύρια που έχει κερδίσει από το πετρέλαιο. Σήμερα όμως οι τιμές είναι χαμηλές. Η Σαουδική Αραβία παράγει επίτηδες πολύ πετρέλαιο για να τις κρατήσει χαμηλές και να πλήξει την οικονομία του επίσης πετρελαιοπαραγωγικού Ιράν. Αυτό δεν της κοστίζει και λίγο: ο προϋπολογισμός της έχει έλλειμμα 100 δισ. δολαρίων.

Παρόμοια οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα

Αλλά ακόμη και αν η τιμή του πετρελαίου αρχίσει πάλι να ανεβαίνει, τα αποθέματα της Σαουδικής Αραβίας είναι τόσο πεπερασμένα όσο και του Ιράν. Και οι δύο χώρες γνωρίζουν ότι η εξάρτησή τους από το πετρέλαιο είναι μεγάλο «αγκάθι». Αμφότερες αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα: μη ισορροπημένη, απολιθωμένη οικονομία και νεανικό πληθυσμό που ζητεί άνοιγμα, ευελιξία και κοινωνικοπολιτικές αλλαγές.

Η Αραβική Ανοιξη θορύβησε τόσο τη σαουδαραβική ηγεσία όσο και την ιρανική. Αμφότερες προσπαθούν να διαφοροποιήσουν την οικονομία τους.

Η Δύση, καταλήγει η ανάλυση του «Spiegel», δεν πρέπει να επιλέξει μία από τις δύο αυτές χώρες ως σύμμαχο. Αλλωστε καμιά τους δεν είναι ιδανική: βασανίζουν τους αντιφρονούντες και επιβάλλουν ωμές ποινές για μικροεγκλήματα. Για να λύσει προβλήματα όπως η σύγκρουση στη Συρία η Δύση πρέπει να προωθήσει τον διάλογο ανάμεσα στο Ιράν και στη Σαουδική Αραβία. Καμιά τους δεν φαίνεται διατεθειμένη σήμερα να κάνει ανοίγματα στην άλλη και η Ελβετία αναμένεται να μεσολαβήσει, όπως έκανε επί 30 χρόνια ανάμεσα στις ΗΠΑ και στο Ιράν. Μετά τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν οι ελβετοί διπλωμάτες στην Τεχεράνη έμοιαζε να είχαν πετύχει τον σημαντικότερο στόχο τους. Σήμερα όμως η μεσολάβησή τους είναι πιο αναγκαία από ποτέ.

HeliosPlus

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk