Μήπως οι διεθνείς κυρώσεις βοηθούν τελικά τη Ρωσία;

Οι οικονομικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία από τη Δύση τον Μάρτιο του 2014 ήταν αδιαμφισβήτητα σκληρές. Αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να επιτύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα της αποδυνάμωσης της θέσης του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

Το Βήμα – The Project Syndicate

Των Richard A. Werner και Vladimir I. Yakunin
Οι οικονομικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία από τη Δύση τον Μάρτιο του 2014 ήταν αδιαμφισβήτητα σκληρές. Αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να επιτύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα της αποδυνάμωσης της θέσης του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Στην πραγματικότητα, μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, καθιστώντας τη Ρωσία – και τον πρόεδρό της – πιο ισχυρούς από πριν. Τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμάται ότι έχουν χάσει περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια από το εμπόριο με τη Ρωσία, με θύματα για παράδειγμα τους αγρότες γαλακτοκομικών προϊόντων της Βαυαρίας και τους βιομηχανικούς εξαγωγείς της ανατολικής Γερμανίας.
Το ρωσικό ΑΕΠ, που ελαφρώς αυξήθηκε το 2014, μειώθηκε κατά 4,6% με ετήσιους όρους στο δεύτερο τρίμηνο αυτού του έτους. Το ρούβλι έχασε πάνω από το μισό της αξίας του σε σχέση με το δολάριο στο δεύτερο μισό τους έτους, προκαλώντας πληθωρισμό, που αυξήθηκε κατά 15,6% τον Ιούλιο σε σχέση με τον Ιούλιο του περασμένου έτους. Αλλά ο πληθωρισμός τώρα φαίνεται να έχει φθάσει στο υψηλότερο σημείο του και οι συνέπειες της πτώσης της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μετριάστηκαν από την ανατίμηση του δολαρίου, τόσο που η αξία των ρωσικών ξένων αποθεματικών στην πραγματικότητα αυξήθηκε, αγγίζοντας τα 362 δισεκατομμύρια τον Ιούνιο (13% εκ των οποίων είναι χρυσός).
Και παρότι η Ρωσία έσφιξε τα ζωνάρια, ο Πούτιν είναι πιο δημοφιλής από ποτέ. Η λογική πίσω από τις οικονομικές κυρώσεις είναι ξεκάθαρος: το ελεύθερο εμπόριο και οι ελεύθερες αγορές παράγουν ανάπτυξη (και συνεπώς πολιτική υποστήριξη για την κυβέρνηση), ενώ οι περιορισμοί πνίγουν την ανάπτυξη (και συνεπώς διαβρώνουν την υποστήριξη προς την κυβέρνηση). Καμία όμως οικονομική δύναμη δεν έχει αναπτυχθεί αποκλειστικά στη βάση των πολιτικών του laissez – faire. Η οικονομική άνοδος του Ηνωμένου Βασιλείου για παράδειγμα, εξαρτάτο σε μεγάλο βαθμό από την στρατηγική προστασία, τη βιομηχανική πολιτική και το ανεμπόδιστο εμπόριο.
Σε μία χώρα όπως η Ρωσία, με τις άφθονες πλουτοπαραγωγικές πηγές, τη τεχνολογική γνώση και το ειδικευμένο προσωπικό, οι κυρώσεις μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Η Σοβιετική Ένωση προσπάθησε πολύ να αξιοποιήσει αυτούς τους παράγοντες, εξαιτίας της αδύναμης δομής κινήτρων του κομμουνισμού. Σήμερα, αντίθετα, η Ρωσία έχει ένα καπιταλιστικό σύστημα που προσφέρει σημαντικά οφέλη σε όσους προσαρμόζονται καλύτερα στους περιορισμούς. Κοντολογίς η Ρωσία, το μόνο που χρειάζεται να κάνει είναι να αναπτυχθεί παρά – ή εξαιτίας – των κυρώσεων.
Η ηγεσία της Ρωσίας κατάφερε να επιταχύνει τη συνεργασία με άλλες οικονομίες των BRICS (Βραζιλία, Ινδία, Κίνα και Νότιο Αφρική) και ο Πούτιν πρόσφατα ανακοίνωσε τα φιλόδοξα σχέδιά του να ενισχύσει την εσωτερική ζήτηση. Οι κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας, μπορεί να αποτύχουν όχι μόνο στο ζήτημα της Ουκρανίας: μπορεί να αποτελέσουν την αφορμή για την επί μακρόν επιθυμητή δομική μεταμόρφωση της χώρας. Αν η Ρωσία επαναλάβει με επιτυχία το παράδειγμα των οικονομιών της Ανατολικής Ασίας, αυξάνοντας παράλληλα τη διαχειριστική της ικανότητα, ακόμη ένα οικονομικό θαύμα είναι πιθανό.

Ο Richard A. Werner είναι καθηγητής Διεθνούς Τραπεζικής στο πανεπιστήμιο του Σάουθαμπτον και ο Vladimir I. Yakunin είναι πρόεδρος της σχολής Κρατικής Πολιτικής στο Lomonosov Moscow State University.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk