Η υποκρισία της φιλανθρωπίας αλά αμερικανικά

Κάθε τόσο, ακούτε γελοία πλούσιους Αμερικανούς διευθύνοντες συμβούλους να ανακοινώνουν με υποκριτικό τόνο την πρόθεσή τους να χρησιμοποιήσουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια, ή δισεκατομμύρια, που έχουν συσσωρεύσει «για να απαλλάξουν τους ανθρώπους από τη φτώχεια».

ΤΟ ΒΗΜΑ -ΤHE NEW YORK TIMES

του Paul Theroux

Κάθε τόσο, ακούτε γελοία πλούσιους Αμερικανούς διευθύνοντες συμβούλους να ανακοινώνουν με υποκριτικό τόνο την πρόθεσή τους να χρησιμοποιήσουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια, ή δισεκατομμύρια, που έχουν συσσωρεύσει «για να απαλλάξουν τους ανθρώπους από τη φτώχεια». Μερικές φορές αναφέρονται στους Αφρικανούς, αλλά μερικές φορές αναφέρονται και στους Αμερικανούς. Και εδώ έγκειται το παράδοξο: στις περισσότερες περιπτώσεις, τα εν λόγω άτομα έφτιαξαν τις περιουσίες τους εξαθλιώνοντας ολόκληρες κοινότητες των ΗΠΑ, μέσω της ανάθεσης της παραγωγής τους στην Κίνα ή την Ινδία, στο Βιετνάμ ή το Μεξικό.

Σε ένα μακροσκελές άρθρο, μερικούς μήνες πριν, των New York Times για τη διαφθορά στην Κίνα αναφερόταν ότι η εποχή της «υπερτροφοδοτούμενης ανάπτυξης» κατά τις τελευταίες δεκαετίες είχε ως αποτέλεσμα «να βγουν από την φτώχεια περισσότεροι από 600 εκατομμύρια άνθρωποι».
Η Κίνα πλούτισε από τις αμερικανικές θέσεις εργασίας, παράγοντας τα περισσότερα από τα προοριζόμενα-για-τα-σκουπίδια εμπορεύματα που μπορείτε να βρείτε στα ράφια των καταστημάτων σε όλη την Αμερική, κάθε κομμάτι πλαστικού που μπορείτε να ονομάσετε, καθώς και τα προϊόντα της Apple, τις κούκλες Barbie και τα αθλητικά παπούτσια Nike LeBron τα οποία πωλούνται στις ΗΠΑ έως και 320 δολάρια το ζευγάρι. «Η αρωγή των φτωχών» ήταν ένας από τους λόγους που ο Φιλ Νάιτ, συνιδρυτής της Nike, αποδέχτηκε το 1998 τη μεταφορά των εργοστασίων του εκτός των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η κινεζική επιτυχία, στην οποία συνέβαλαν οι αμερικανικές επενδύσεις, δεν θα πρέπει να θεωρείται έκπληξη καθώς συνέπεσε με την έξοδο από την αγορά εργασίας και την φτωχοποίηση μεγάλου αριθμού Αμερικανών.
Πέρασα τα τελευταία τρία χρόνια ταξιδεύοντας στον Βαθύ Νότο των ΗΠΑ, συνήθως από επαρχιακούς δρόμους και επισκεπτόμενος τις μικρότερες, κυρίως, πόλεις. Ναι, είδα τις μανόλιες, τα πεδία των μαχών του Εμφύλιου Πολέμου, τα προπολεμικά αρχοντικά, τις καλλιέργειες γατόψαρων, τις βαμβακοφυτείες και τα μπλουζ μπαρ.
Αλλά αυτό που μου έμεινε από τον Βαθύ Νότο ήταν το θέαμα των κλειστών εργοστασίων και των νεκρών πόλεων με τις λίγες θέσεις εργασίας. Η εξωτερική ανάθεση της παραγωγής (outsourcing) έπληξε ολόκληρη την Αμερική αλλά οι συνέπειες στον Βαθύ Νότο είναι ακραίες.
Βρήκα πόλεις στη Νότια Καρολίνα, στην Αλαμπάμα, στο Μισισίπι και στο Αρκάνσας που έμοιαζαν με πόλεις στη Ζιμπάμπουε. Είναι η παγκοσμιοποίηση, λένε οι άνθρωποι. Οι μεγάλες εταιρείες πάντα αναζητούσαν φθηνότερο εργατικό δυναμικό και μετακινούνταν από τον Βορρά προς τον Νότο των ΗΠΑ, ψάχνοντας τους πιο πεινασμένους, τους πιο απελπισμένους, τους λιγότερο οργανωμένους, τους πιο εκμεταλλεύσιμους. Πρόκειται για μια αμερικανική ιστορία. Αυτό που ξεκίνησε ως μια εγχώρια διαδικασία – η μετεγκατάσταση μονάδων παραγωγής – έλαβε παγκόσμιες διαστάσεις.
Για μένα, η παγκοσμιοποίηση είναι η αναζήτηση νέων φυτειών και φτηνού εργατικού δυναμικού. Η παγκοσμιοποίηση σημαίνει ότι η εξωτερική ανάθεση της παραγωγής μπορεί να φτωχύνει μια αμερικανική κοινότητα σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην διαφέρει σε τίποτα από μια ταλαιπωρημένη πόλη σε ένα τριτοκοσμικό κράτος.
Όταν ο Τιμ Κουκ της Apple είπε ότι σκοπεύει να διαθέσει όλη την περιουσία του για φιλανθρωπίες, εγκωμιάστηκε από τους περισσότερους αλλά όχι από εμένα. Έτυχε εκείνη την περίοδο να περιφέρομαι στην Αλαμπάμα, πολιτεία όπου γεννήθηκε ο Κουκ, και το μόνο που είδα ήταν έρημες πόλεις και σαθρές οικονομίες, όπου οι θέσεις εργασίας χάθηκαν εξαιτίας της εξωτερικής ανάθεσης.
Τις προάλλες έβλεπα την ιστοσελίδα του ιδρύματος Κλίντον και είδα τον εξής τίτλο: «Συμμαχία για να σώσουμε τους Ελέφαντες της Αφρικής». Καθώς είχα βρεθεί πρόσφατα σε αγροτικές περιοχές του Αρκάνσας, σκέφτηκα πως αν θέλουν να βοηθήσουν κάποιον στην πατρίδα τους γιατί δεν βοηθάνε τις οικογένειες των μαύρων αγροτών στο Δέλτα του Μισισιπή, ο οποίοι – αφότου απορρίφθηκαν από τις τράπεζες, αγνοήθηκαν από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ και συνθλίφτηκαν από τις πολυεθνικές της γεωργίας – αγωνίζονται να επιβιώσουν;
Είναι προφανές ότι τα στελέχη των αμερικανικών εταιρειών θα πρέπει να επενδύσουν στον Βαθύ Νότο, όπως επένδυσαν στην Κίνα. Αν αυτή η μετριοπαθής πρόταση – να κατασκευάζονται τα προϊόντα της Nike, της Apple, της Microsoft και άλλων εταιρειών στον Νότο – ακούγεται εξωφρενική, αυτό συμβαίνει γιατί οι αμερικανοί εργαζόμενοι θα πρέπει να αμείβονται δίκαια. Ενδέχεται κάποιοι διευθύνοντες σύμβουλοι να μην γίνουν πολυεκατομμυριούχοι αλλά ούτε θα αναγκάζονται να κάνουν φιλανθρωπίες για να απαλλάξουν τους Αμερικανούς από τη φτώχεια.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk