Το ζητούμενο: Η δημοκρατική Ευρώπη

«Μητέρα όλων των παζαριών». Έτσι χαρακτήρισε ένας αξιωματούχος στις Βρυξέλλες την άτυπη συνάντηση των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το βράδυ της Τρίτης στις Βρυξέλλες.

Το ζητούμενο: Η δημοκρατική Ευρώπη | tovima.gr

«Μητέρα όλων των παζαριών». Έτσι χαρακτήρισε ένας αξιωματούχος στις Βρυξέλλες την άτυπη συνάντηση των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το βράδυ της Τρίτης στις Βρυξέλλες. Παζάρι για τα νέα πρόσωπα, που θα αντικαταστήσουν τον Μάνουελ Χοσέ Μπαρόσο και τον Χέρμαν βαν Ρομπάι στις θέσεις του προέδρου της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αντίστοιχα. Και παζάρι για το νέο προσανατολισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το κοινοβούλιο της οποίας τείνει να μετατραπεί, ύστερα από τις εκλογές της περασμένης Κυριακής, σε «ευρωσκεπτικιστική Βουλή» («Economist»).

Υπό άλλες συνθήκες, το παζάρι αυτό θα ήταν εικονικό, το αποτέλεσμά του θα είχε προκαθοριστεί στο Βερολίνο από την Άνγκελα Μέρκελ. Όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ τις δυο τελευταίες ημέρες.

Ο Φρανσουά Ολάντ, που ακολουθούσε μέχρι τώρα σαν υπνωτισμένος τη γραμμή της γερμανίδας καγκελάριου, φαίνεται να ξυπνά και να ζητά αλλαγή πλεύσης στην Κοινότητα: αντί για λιτότητα, ανάπτυξη – εν ανάγκη και με σύναψη νέων μεγάλων χρεών.

Ταυτόχρονα, το Βερολίνο έπαψε να αποτελεί μονολιθικό μπλοκ. Η κυβέρνηση του μεγάλου συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών εμφανίζεται εσωτερικά διασπασμένη.

Η καγκελάριος και πρόεδρος των Χριστιανοδημοκρατών, επιμένει στη λιτότητα και θέλει να επιβάλει τον υποψήφιο της Ζαν Κλωντ Γιούνκερ στη θέση του προέδρου της Κομισιόν, ο αντικαγκελάριος και πρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών Σίγκμαρ Γκάμπριελ επιδιώκει περισσότερη ανάπτυξη και τον «δικό» του Μάρτιν Σουλτς ως πρόεδρο.

Και μόνο τα δυο αυτά στοιχεία δείχνουν, ότι το παζάρι θα είναι μακρύ. Το πιθανότερο είναι βέβαια ότι στην Ευρωβουλή θα επαναληφθεί εκείνο που έγινε πριν λίγους μήνες στη γερμανική ομοσπονδιακή Βουλή: Ο σχηματισμός ενός υπερτροφικού Groko (από τις αρχικές συλλαβές του Grosse Koalition, μεγάλου συνασπισμού) από Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες, που θα προικοδοτηθεί με κάποια πρόσθετα προγράμματα ανάπτυξης.

Όμως, οι εκπλήξεις δεν αποκλείονται. Τα δυο στρατόπεδα θα επιδιώξουν να επιβάλουν με κάθε τρόπο το δικό τους υποψήφιο. Και αυτό εμπερικλείει συμμαχίες με κόμματα, τα οποία ήταν μέχρι τώρα εκτός παιχνιδιού. Για τον κ.Σουλτς, ένα τέτοιο κόμμα είναι θεωρητικά και η Ευρωπαϊκή Αριστερά, στην οποία ο Αλέξης Τσίπρας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, ύστερα μάλιστα από την προχθεσινή μεγάλη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα.

Μόνο που το κόμμα αυτό μπαίνει στο παιχνίδι με δυο μεγάλα και επί μέρους αδιόρθωτα μειονεκτήματα:

Πρώτον, την αποτυχία του στόχου του να γίνει το τρίτο σε δύναμη κόμμα της Ευρωβουλής μετά το λαϊκό και το σοσιαλδημοκρατικό. Το «φαινόμενο Τσίπρα» δεν μεταλαμπαδεύτηκε, όπως επιδιωκόταν, στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά κέρδισε μόνο λίγες επιπλέον έδρες και ήρθε έβδομη και καταϊδρωμένη με 43 ευρωβουλευτές σε σύνολο 751 – κάτι που μειώνει ανάλογα τη διαπραγματευτική της δύναμη.

Και δεύτερον, και πολύ σημαντικότερο, ότι συνεχίζει να κρατιέται από την αστική τάξη της Ευρώπης στη γωνία. Στη θέση του πάλαι ποτέ αντικομουνισμού έχει μπει σήμερα ο αποκλεισμός εκείνων που είναι κατά τη πολιτικής της λιτότητας, το νέο θέσφατο του ευρωπαϊκού κατεστημένους. Ο κ.Τσίπρας, προεξοφλώντας την επιτυχία της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στις ευρωεκλογές, δήλωνε πρόσφατα ακόμα πρόθυμος να ψηφίσει τον κ.Σουλτς, αν ο τελευταίος αποδεχόταν τους όρους του, όπως το θάψιμο των μνημονίων – ξεχνώντας προφανώς, ότι κάτι τέτοιο ήταν ουτοπικό, επειδή ο γερμανός πολιτικός αποκρούει κάτι τέτοιο υπό τις σημερινές συνθήκες. Τυχόν επαφές μεταξύ τους λοιπόν, σε επίπεδο βολιδοσκοπήσεων, είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Για να κάνει την «έκπληξη», ο κ.Σουλτς θα πρέπει να συνεργαστεί με άλλα κόμματα, ακόμη και με πολύ συντηρητικά.

Παρά τις αναταράξεις που δημιουργεί η ανάδειξη του νέου προέδρου της Κομισιόν, η λειτουργία των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν βρίσκεται πάντως υπό κίνδυνο. Αυτό δεν αλλάζει ούτε από την ισχυρή πλέον παρουσία των ακροδεξιών κομμάτων στο Στρασβούργο, επειδή τα τελευταία δεν συνεργάζονται, συχνά μάλιστα τρώγονται μεταξύ τους. Μακροπρόθεσμα όμως, η ενίσχυσή τους αποτελεί ωρολογιακή βόμβα, δεδομένου ότι οι Ακροδεξιοί θέλουν να χρησιμοποιήσουν την Ευρωβουλή ως βήμα για την κατάληψη των εθνικών κοινοβουλίων και όχι μόνο.

Χαρακτηριστικό γι αυτό είναι η πρόσφατη δήλωση του Λουίς Αλιό, αντιπροέδρου του γαλλικού Εθνικού Μετώπου και συντρόφου της Μαρίν Λε Πεν: «Πρώτον θα καταλάβουμε τη Γαλλία και ύστερα θα καταστρέψουμε την Ευρώπη».

Επόμενο έτσι, ο Φρανσουά Ολάντ να τρέμει και να αναζητά συμμάχους, που θα τον βοηθήσουν να στρέψει το τιμόνι της ευρωπαϊκής πολιτικής προς τη μοναδική κατεύθυνση που υπόσχεται σωτηρία: Ανάπτυξη υπό κοινωνικά δίκαιους όρους.

Στα λόγια τουλάχιστον, η στροφή συντελείται από καιρό. Όροι όπως λιτότητα, ή σύμφωνο σταθερότητας, ανήκουν πλέον στο «επαχθές» πολιτικό λεξιλόγιο της Ευρώπης και δεν χρησιμοποιήθηκαν στον προεκλογικό αγώνα για την Ευρωβουλή ούτε καν από τους ίδιους τους δημιουργούς τους. Ακόμα και η πάλαι ποτέ δημοφιλής «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» έχει χάσει τη λάμψη της. Στη θέση της έχει μπει η «δημοκρατική Ευρώπη» – κι αυτό ακόμη και σε ορισμένα κοινοβούλια, όπως το γαλλικό.

Αν ο ίδιος όρος κυριαρχήσει και στο αποψινό δείπνο των πρωθυπουργών και αρχηγών κρατών στις Βρυξέλλες, είναι αμφίβολο. Η Άνγκελα Μέρκελ και οι πιστοί της σύμμαχοι δεν θα τον βάλουν μάλλον στο στόμα τους. Εξάλλου δεν ενδείκνυται και για παζάρια. Όμως το σοκ της ανόδου της Ακροδεξιάς έχει λύσει τις γλώσσες. Και δεν αποκλείεται να λύσει σύντομα και τα χέρια εκείνων, που όπως ο Ολάντ, τα κρατούσαν για καιρό σταυρωμένα με ολέθριες συνέπειες για τον ίδιο και την Ευρώπη.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk