Πέφτουν κάστρα δεκαετιών

Η αγορά αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς. Τα τελευταία υπολείμματα της κρατικής προστασίας που είχαν απομείνει ακόμη από τη μεταπολεμική περίοδο και διασώθηκαν στη διάρκεια των τριών τελευταίων δεκαετιών,

Η αγορά αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς. Τα τελευταία υπολείμματα της κρατικής προστασίας που είχαν απομείνει ακόμη από τη μεταπολεμική περίοδο και διασώθηκαν στη διάρκεια των τριών τελευταίων δεκαετιών, όταν η ελληνική οικονομία συνδέθηκε με την ευρωπαϊκή – στο πλαίσιο της ΕΟΚ και μετά της Ευρωπαϊκής Ενωσης -, με το πολυνομοσχέδιο και κυρίως με τη νομοθέτηση της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ σαρώνονται.
Πολλές επί μέρους αγορές που εν πρώτοις εμφανίζονταν να λειτουργούν ελεύθερα διέθεταν αρκετές «δικλίδες ασφαλείας» για τις επιχειρήσεις που βρίσκονταν «εντός» αποτρέποντας την είσοδο κάθε επίδοξου «εισβολέα».
Και η αναφορά του υπουργού Ανάπτυξης κ. Κωστή Χατζηδάκη ότι με το πολυνομοσχέδιο «σπάμε τα νομοθετημένα καρτέλ» δηλώνει σαφώς την πρόθεση της κυβέρνησης.
Αλλά επ’ αυτού είναι χαρακτηριστική η παρατήρηση του προέδρου του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών κ. Δημήτρη Δασκαλόπουλου προς «Το Βήμα»: «Με το υπό ψήφιση πολυνομοσχέδιο η κυβέρνηση καταπιάνεται επιτέλους με τον σκληρό πυρήνα των μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η οικονομία και η χώρα».
Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της αγοράς ασφάλτου. Σύμφωνα με την υπάρχουσα νομοθεσία, για να αποκτήσει κάποιος επιχειρηματίας την άδεια εμπορίας ασφάλτου έπρεπε η επιχείρησή του να διαθέτει μετοχικό κεφάλαιο 500.000 ευρώ και αποθηκευτικούς χώρους με 2.000 τόνους ασφάλτου!
Τέτοιες ρυθμίσεις – και δεν είναι λίγες – σε συνθήκες «ανοικτής οικονομίας», όπως αναφέρει ο υπουργός Ανάπτυξης, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Πόσω μάλλον όταν η ελληνική οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται στη δίνη της κρίσης και αναζητεί απεγνωσμένα δυνατότητες, περιθώρια και κυρίως δυνάμεις ανάπτυξης, τονίζουν κυβερνητικοί παράγοντες.
Η περίπτωση της αγοράς ασφάλτου είναι ενδεικτική αλλά δεν είναι μοναδική. Συναφής ως προς την αντίληψη είναι η περίπτωση των τουριστικών λεωφορείων. Για να ιδρύσει κάποιος μια επιχείρηση με τουριστικά λεωφορεία θα έπρεπε να έχει καινούργιο τουριστικό λεωφορείο, ενώ οι ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις μπορούσαν να έχουν παλαιότερα μοντέλα. Ή στην περίπτωση των φορτηγών αυτοκινήτων μία από τις προϋποθέσεις για την έκδοση αδείας ήταν ο ιδιοκτήτης του να διαθέτει χώρο στάθμευσης.
Σε αυτό το πλαίσιο ο πρόεδρος του ΣΕΒ επισημαίνει: «Τα μέτρα που περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο ενθαρρύνουν την απελευθέρωση της αγοράς, καταργούν τα λογής-λογής υπέρ τρίτων βαρίδια, μειώνουν τη γραφειοκρατία, ενισχύουν την υγιή επιχειρηματική δράση και δημιουργούν προϋποθέσεις για τη μείωση των τιμών σε βασικές υπηρεσίες και προϊόντα».
Και καταλήγει λέγοντας: «Πιστεύω ότι οι ευεργετικές συνέπειες θα γίνουν σύντομα αισθητές από τους καταναλωτές, από την κοινωνία. Γιατί θίγονται λίγοι αλλά ωφελούνται οι πολλοί και η οικονομία μας στο σύνολό της».
Πράγματι το επόμενο εξάμηνο, όπως επισημαίνεται σχετικά, θα είναι κρίσιμο και στη διάρκειά του θα φανούν οι προθέσεις, οι επιδιώξεις και οι σχεδιασμοί ελληνικών και ξένων επιχειρηματικών κύκλων. Η ελληνική αγορά γίνεται πιο φιλική στην επιχειρηματικότητα, τονίζουν κυβερνητικοί κύκλοι, και αυτός είναι ο στόχος των ρυθμίσεων, παρά τις αντιδράσεις που υπάρχουν. Και δεν είναι λίγες. Οι περισσότεροι θιγόμενοι κλάδοι βρίσκονται «επί ποδός πολέμου».
Ωστόσο, όπως λέει μιλώντας προς «Το Βήμα» ο κ. Αγγελος Τσακανίκας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ και ένας από τους επιτελείς στη σύνταξη της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ, «ο στόχος της μελέτης και των υποδείξεων του ΟΟΣΑ είναι η ένταση του ανταγωνισμού στην ελληνική αγορά για να πέσουν οι τιμές. Οι παρεμβάσεις πρέπει να συνδυασθούν με τη λειτουργία της Επιτροπής Ανταγωνισμού ώστε να πάψουν να λειτουργούν στην οικονομία τα μικρά καρτέλ».
Και εξηγεί παράλληλα πως «θα χρειαστεί χρόνος για να υλοποιηθούν οι αλλαγές και το στοίχημα είναι αν θα πέσουν ή όχι οι τιμές».
Ιδιαίτερα όμως ενδιαφέρουσα είναι η επισήμανση του κ. Τσακανίκα σύμφωνα με την οποία οι παρεμβάσεις που καλείται να εφαρμόσει η κυβέρνηση θεωρούνται «προχωρημένες», δεδομένου ότι, αν ανατρέξει κανείς στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, π.χ. στη Γαλλία ή στην Ολλανδία, θα διαπιστώσει ότι υπάρχει πλήθος προνομίων για συγκεκριμένους κλάδους.
Ετσι, επί παραδείγματι, εξηγούνται οι αντιδράσεις των φαρμακοποιών – είναι οι πιο αισθητές στην κοινή γνώμη λόγω του ειδικού βάρους της συγκεκριμένης επαγγελματικής και επιστημονικής κατηγορίας -, που είναι ίσως και οι πιο έντονες. Και αυτό είναι λογικό.
Ο κλάδος των φαρμακείων απελευθερώνεται πλήρως. Και ευλόγως άρχισε και πάλι να κυκλοφορεί η φήμη ότι το έδαφος πλέον είναι πρόσφορο για την είσοδο μεγάλων ευρωπαϊκών αλυσίδων φαρμακείων στην ελληνική αγορά. Το θέμα των τιμών και των περιθωρίων κέρδους είναι τα κριτήρια του ανταγωνισμού αλλά και το δέλεαρ προς τους καταναλωτές.
Αντιδράσεις
Με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή συνδικαλιστικές οργανώσεις θιγόμενων επαγγελματικών κατηγοριών (φαρμακοποιοί κ.ά.) αλλά και κόμματα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ αντιδρούν στην ψήφιση του πολυνομοσχεδίου. Καταγγέλλουν την κυβέρνηση ότι με τις υπό ψήφιση ρυθμίσεις οδηγούν χιλιάδες πολίτες στον οικονομικό αφανισμό. Μάλιστα οι φαρμακοποιοί βρίσκονται σε απεργία διαρκείας και έχουν προαναγγείλει τη συνέχιση των κινητοποιήσεων και μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου.

Ανατροπές στην αγορά
Αλλάζει ριζικά το λιανικό εμπόριο

Η περίπτωση του γάλακτος είναι αυτή που προκάλεσε τις μεγαλύτερες ενδοκυβερνητικές τριβές και γενικότερα αντιπαραθέσεις στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία – είναι ενδεικτικό ότι την Παρασκευή επικοινώνησε ο κ. Ματίας Μορς, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην τρόικα, με τον υπουργό Οικονομικών κ. Γιάννη Στουρνάρα για να πληροφορηθεί αν αλλάζει η διάταξη για το γάλα και τι θα γίνει με τη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα.
Η απελευθέρωση της χρονικής διάρκειας του παστεριωμένου γάλακτος, όπως έχει υποστηρίξει ο υπουργός Ανάπτυξης, θα προκαλέσει πτώση των τιμών, αν και επιχειρηματικοί κύκλοι του κλάδου των γαλακτοκομικών προϊόντων αμφισβητούν το μέγεθος των προσδοκιών που έχουν προκληθεί. Διότι, όπως εξηγούν, ο κλάδος συνολικά είναι ζημιογόνος και έχει υψηλά χρηματοοικονομικά έξοδα, ως εκ τούτου η ρύθμιση θα μειώσει το κόστος των επιχειρήσεων, αλλά δεν είναι γνωστό τι μέρος αυτού του οφέλους θα μεταφερθεί στις λιανικές τιμές.
Μία από τις πιο εντυπωσιακές αλλαγές όμως – στην περίπτωση που γενικευθεί, θα αλλάξει άρδην το τοπίο του λιανικού εμπορίου στην ελληνική αγορά – είναι η πιλοτική εφαρμογή για έναν χρόνο, όπως τη χαρακτήρισε ο κ. Χατζηδάκης, της λειτουργίας των εμπορικών όλες τις Κυριακές του χρόνου σε τρεις τουριστικές περιοχές. Η επιλογή θα γίνει με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης.
Στην προκειμένη περίπτωση, λόγω της ιδιομορφίας της Ελλάδας, ο τουριστικός χαρακτηρισμός είναι δυνατόν να έχει μια διασταλτική ερμηνεία, γεγονός που πιθανόν να οδηγήσει σε αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου και στην πλήρη απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα. Αυτή σίγουρα θα είναι μια τεράστια αλλαγή.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) κ. Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει ότι «η εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ έχει και ελαττωματικά εργαλεία» και συμπληρώνει: «Ο στόχος είναι η συγκέντρωση της αγοράς. Οι λύσεις οι οποίες πέτυχαν σε άλλες χώρες δεν σημαίνει ότι απαραίτητα θα πετύχουν και στην Ελλάδα λόγω ορισμένων ειδικών γνωρισμάτων της ελληνικής αγοράς». Και σημειώνει ότι «στην Ελλάδα έχουμε μεγαλύτερο ποσοστό (πολύ) μικρών επιχειρήσεων».
Πάντως οι επιχειρούμενες ανατροπές και οι έκδηλες αντιδράσεις σηματοδοτούν τη μεταβατικότητα της εποχής και την «αλλαγή πίστας» της ελληνικής αγοράς. Και σύντομα θα γίνουν ορατά τα πρώτα αποτελέσματα και οι συνέπειες της περίφημης εργαλειοθήκης.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk