Το κράτος που έγινε καπνός

«Το τσιγάρο», κείμενο δημοσιευμένο στην εφημερίδα «Ελεύθερον Βήμα», το 1928. Φέρει την υπογραφή «κ.ου.» (υποθέτω ότι πρόκειται για τον λογοτέχνη-δημοσιογράφο

Το κράτος που έγινε καπνός | tovima.gr
«Το τσιγάρο», κείμενο δημοσιευμένο στην εφημερίδα «Ελεύθερον Βήμα», το 1928. Φέρει την υπογραφή «κ.ου.» (υποθέτω ότι πρόκειται για τον λογοτέχνη-δημοσιογράφο Κώστα Ουράνη) και το βρήκα απολαυστικά επίκαιρο τη στιγμή που συζητείται ξανά η απαγόρευση του καπνίσματος. Παραθέτω απόσπασμα: «Ενα από τα μεγαλείτερα προβλήματα είνε αν ο καπνός ωφελεί ή βλάπτει τον άνθρωπον. Διάφοροι σοβαροί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο καπνός είνε ό,τι βλαβερώτερον υπάρχει διά την υγείαν. Οτι καταστρέφει τα αναπνευστικά όργανα, το στομάχι, την μνήμην, την καρδιά και συντέμνει την ζωήν μας. Αλλοι, όμως, εξ ίσου σοβαροί επιστήμονες, διατείνονται ότι ο καπνός σώζει τα αναπνευστικά όργανα, διότι σκοτώνει διάφορα μικρόβια, ότι τονώνει την καρδιά και ότι υπάρχουν άνθρωποι που έφτασαν σε ηλικία εκατό ετών χωρίς να παύσουν να καπνίζουν. Αυτό ημπορεί να μη δίνει μεγάλη ιδέα για την ιατρική επιστήμη, αλλά έχει το πλεονέκτημα ότι επιτρέπει και εις εκείνους που δεν καπνίζουν και εις όσους καπνίζουν να είνε ευχαριστημένοι. Δεν έχουν παρά να διαλέξουν την άποψιν που τους δίνει δίκαιον».
Κάπως έτσι, ο ταξιτζής που με έφερε τις προάλλες στο γραφείο φλομώνοντάς με, επέμενε: «Φίλε, διεθνής συνωμοσία! Ολα γίνονται για να πάρουν οι Εβραίοι στα χέρια τους τις καπνοβιομηχανίες». Επίσης, ο Γουόλτ Ντίσνεϊ ζει, αλλά αυτό είναι αλλουνού ταξιτζή ευαγγέλιο. Οπως και να έχει, και ο Γρηγόρης, ακτιβιστής στο κίνημα «Καπνιστές ενωμένοι ποτέ νικημένοι», αποφάσισε ότι η θεωρία «ο καπνός σώζει» είναι σωστή. Και από την ημέρα που έκανα το σφάλμα να του διαβάσω το άρθρο-αντίκα δεν σταματά να επαινεί τον Ουράνη, επειδή «παρουσίασε με τόλμη τις επιστημονικές θεωρίες που αποδίδουν στον καπνό θεραπευτικές ιδιότητες και οι οποίες συνήθως αποκρύπτονται».
Ακολούθως, φορώντας χαμόγελο σκανδαλιάρικου παιδιού, ανάβει τσιγάρο. Ισως επειδή δεν έχει διαβάσει τη συνέχεια του άρθρου, σύμφωνα με το οποίο: «Εκεί όπου δεν δύναται να υπάρξει καμμία διαίρεσις γνωμών – έστω και αν βάλη προς τούτο όλα τα δυνατά της η ιατρική επιστήμη – είναι ότι ο καπνός είναι επιβλαβής – τι λέω; – καταστρεπτικός στην τσέπη μας. Το πρόβλημα σήμερα δεν τίθεται αν πρέπει ή δεν πρέπει να καπνίζει κανείς, αλλά αν μπορή ή όχι να καπνίζη. Διότι με την τιμήν στην οποία έφτασε το πακέτο των τσιγάρων μετά τας αλλεπαλλήλους φορολογίας αλλεπαλλήλων κυβερνήσεων, υπολογίζεται ότι ένας που καπνίζει δύο πακέτα την ημέρα χρειάζεται το εισόδημα εκατό χιλιάδων δραχμών κατ’ έτος προς ικανοποίηση της συνήθειάς του αυτής. Δεν είναι δε αστείο, στην εποχή μας, να στέλνη κανείς έτσι στον αέρα, σε κυανά σύννεφα, τόσα χιλιόδραχμα τον χρόνο!».
Να, λοιπόν, που και το θέμα του κόστους της ένοχης απόλαυσης δεν είναι καινούργιο. Και αν το «Ελεύθερον Βήμα» το χρησιμοποιεί για να επιπλήξει τους τζαμπατζήδες, καταγγέλλοντας «ένα νέο είδος επαιτείας», καθώς «έξω από τα εστιατόρια, στις στάσεις των τραμ, στον δρόμο σας σταματάν συνηθέστατα μεσόκοποι άνθρωποι, έχοντες ύφος μικρονοικοκύρηδων, οι οποίοι σας ψιθυρίζουν «δώστε μου σας παρακαλώ ένα τσιγάρο»», υπάρχουν σήμερα εκείνοι που θεωρούν ότι μπορεί να αποτελέσει τη λύση στο πρόβλημα: ας αυξηθεί υπερβολικά η τιμή των τσιγάρων, λένε, ώστε το είδος να γίνει απαγορευτικό.
Κάτι τέτοια ακούει ο Γρηγόρης και κάνει κάβα «για το δύσκολο μέλλον». Εγώ, πάλι, επειδή δεν μπορώ να προβλέψω το μέλλον, αλλά μπορώ να ερευνώ το παρελθόν, παρατηρώ ότι από το 1928 ως σήμερα η συζήτηση παραμένει η ίδια, με τους καπνιστές και τους αντικαπνιστές να έχουν καθένας τα επιχειρήματά του. Δεν θα εκθέσω τα δικά μου, το έχω ήδη κάνει. Θεωρώ, όμως, ότι το κράτος είναι εκείνο που πρέπει να δώσει οριστική λύση, αντί να πετάει το μπαλάκι στους πολίτες. Αυτό σκέφτηκα και το περασμένο Σάββατο βλέποντας μια παρέα να αποχωρεί από εστιατόριο όταν έμαθε ότι δεν θα της επιτρεπόταν να καπνίσει. «Αρνούμαι να πάρω την ευθύνη του προστίμου» τους είπε η ιδιοκτήτρια και τους έχασε από πελάτες.
Ενα κράτος που θα επέτρεπε χώρους και για καπνιστές ή θα έκοβε μαχαίρι το κάπνισμα σε όλα τα εστιατόρια, αντί να κάνει τα στραβά μάτια στις παραβάσεις, θα είχε προστατέψει και την επιχείρηση της κυρίας, που επειδή επέλεξε να τηρήσει τον νόμο ζημιωνόταν, και τη δημόσια υγεία. Ετσι απλά! Και αν στο μέλλον αποδειχθεί ότι πράγματι το κάπνισμα «σώζει τα αναπνευστικά όργανα, διότι σκοτώνει διάφορα μικρόβια» και «τονώνει την καρδιά», τότε ας το κάνει, με έτερο νόμο, υποχρεωτικό. Τόσο απλά και πάλι!

*Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 23 Μαρτίου 2014

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk