Το μάρκετινγκ της εξουσίας

Το «Τhe selling of the president 1968» (Πουλώντας τον πρόεδρο 1968) του Τζο Μακ Γκίνις είναι ένα από τα πιο γνωστά βιβλία πολιτικής δημοσιογραφίας

Το μάρκετινγκ της εξουσίας | tovima.gr
Το «Τhe selling of the president 1968» (Πουλώντας τον πρόεδρο 1968) του Τζο Μακ Γκίνις είναι ένα από τα πιο γνωστά βιβλία πολιτικής δημοσιογραφίας. Σε αυτό ο αμερικανός συγγραφέας, ο οποίος απεβίωσε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας σε ηλικία 71 ετών, περιέγραφε πώς οι επαγγελματίες του μάρκετινγκ προώθησαν με επιτυχία την υποψηφιότητα του Ρίτσαρντ Νίξον για την προεδρία των ΗΠΑ το 1968. Το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ το 1969 και καθιέρωσε τον 26χρονο τότε Μακ Γκίνις ως πολιτικό δημοσιογράφο και
συγγραφέα.
Αν και το πολιτικό μάρκετινγκ μετρούσε ήδη 35 χρόνια στην αμερικανική πολιτική σκηνή, καθώς εφαρμόστηκε πιλοτικά στην προεκλογική εκστρατεία του Φραγκλίνου Ντελάνο Ρούζβελτ το 1933, ως πρακτική απέκτησε προστιθέμενη αξία με την καθιέρωση της τηλεόρασης στις αρχές της δεκαετίας του ’60. Η εκλογή του Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι στην προεδρία των ΗΠΑ το 1960 και η εκτεταμένη προεκλογική επικοινωνιακή προβολή του «απογείωσαν» το πολιτικό μάρκετινγκ σε ένα άλλο επίπεδο. Στις εκλογές αυτές ο JFK επικράτησε του Ρίτσαρντ Νίξον, ο οποίος έκτοτε έμαθε να εκτιμά τις συμβουλές των ειδικών του μάρκετινγκ, κάτι που απέδειξε στις εκλογές του 1968, στις οποίες χρησιμοποίησε όλες τις γνωστές επικοινωνιακές μεθόδους προκειμένου να αναδειχθεί πρόεδρος των ΗΠΑ απέναντι στον Χιούμπερτ Χάμφρεϊ.
Ο γλαφυρός τρόπος με τον οποίο ο Μακ Γκίνις απέδωσε τις πρακτικές και τις τακτικές που οι ειδικοί της επικοινωνίας χρησιμοποίησαν για να «πουλήσουν» στο αμερικανικό εκλογικό σώμα τον Ρίτσαρντ Νίξον (ο οποίος παραιτήθηκε έπειτα από τέσσερα έτη υπό το βάρος του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ) αποκάλυψε για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό πόσο εύκολη είναι η χειραγώγηση των ψηφοφόρων. Ουσιαστικά κατέγραψε το πώς ο Νίξον και το επιτελείο του απευθύνθηκαν σε αυτό το κομμάτι των συντηρητικών αμερικανών ψηφοφόρων που αργότερα ονομάστηκε η «σιωπηλή πλειοψηφία», αξιοποιώντας με εξέχοντα τρόπο την τηλεοπτική διαφήμιση, καθώς και τις φοβίες του μέσου Αμερικανού, που την εποχή εκείνη ήταν συνδεδεμένες με τον πυρηνικό όλεθρο, τον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά και με τα αυξημένα ποσοστά εγκληματικότητας.
Ο κεϊνσιανιστής οικονομολόγος Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ είχε περιγράψει στο βιβλίο του «Το νέον βιομηχανικόν κράτος» το μάρκετινγκ ως τη «χειραγώγηση της εξειδικευμένης ζήτησης». Αν και η αναφορά του αυτή αφορούσε την προώθηση προϊόντων, ωστόσο, χωρίς καμία αμφιβολία, μπορεί ως ορισμός να προσδιορίσει και το πολιτικό μάρκετινγκ (την προώθηση πολιτικών προσώπων). Υπάρχει, όμως, μια μεγάλη διαφορά.
Για τις επιχειρήσεις το μάρκετινγκ είναι μια καθημερινή εργασία, καθώς διαρκώς προσπαθούν να αποκτούν πελατεία και να έχουν αυξημένο τζίρο και κέρδος. Αντιθέτως, το πολιτικό μάρκετινγκ διακρίνεται μάλλον από την «ασυνέχειά» του, καθώς επιστρατεύεται για συγκεκριμένους σκοπούς και για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους (προεκλογικά, διαχείριση κρίσεων κ.ά.). Ετσι, τα κομματικά στρατηγεία που αξιοποιούν με επιτυχία τα «θέλω» (ζήτηση) του σώματος των εκλεκτόρων ανάλογα με τις συνθήκες μπορεί να καταφέρνουν να κερδίζουν τις εκλογές, αλλά σχεδόν ποτέ δεν καταφέρνουν να κρατούν ευχαριστημένους τους πολίτες (πελάτες) και να στέκονται στο ύψος των περιστάσεων και των προσδοκιών που εξαρχής δημιούργησαν μέσω των τεχνικών του μάρκετινγκ. Αυτό είναι μια στρέβλωση. Διότι η αντιμετώπιση του ψηφοφόρου ως καταναλωτή μετατρέπει τη σχέση πολιτικού – ψηφοφόρου σε σχέση πωλητή – πελάτη.
Ομολογουμένως, η τρέχουσα περίοδος κρίσης δεν ευνοεί το πολιτικό μάρκετινγκ στην Ελλάδα. Και αυτό διότι οι πολίτες δεν βλέπουν αξία στα «προϊόντα» (προγράμματα και δεσμεύσεις) που τους πουλούν τα κόμματα και είναι ιδιαιτέρως επιφυλακτικοί για το πού πρέπει να δώσουν τον οβολό τους (ψήφο). Η ειρωνεία είναι ότι τα πολιτικά κόμματα της Μεταπολίτευσης, τα οποία μέσω του πολιτικού μάρκετινγκ «εκπαίδευσαν» τους πολίτες να επιλέγουν τη συναλλαγή από την υπηρεσία, την εξαπάτηση από την αλήθεια και τις εφήμερες επιδιώξεις από το μεσοπρόθεσμο όφελος, είναι αυτά που σήμερα μένουν στο «ράφι» του πολιτικού συστήματος.

*Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 16 Μαρτίου 2014

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk