Ζολτ Ντάρβας: Νέο πρόγραμμα θα χρειαστεί η Ελλάδα

Οι εταίροι και πιστωτές της Ελλάδας θα πρέπει να κατανοήσουν ότι οι προβλέψεις της τρόικας για το μέγεθος των πρωτογενών πλεονασμάτων της περιόδου 2014-2018 είναι μάλλον υπερβολικά αισιόδοξες και επιρρεπείς σε εξωγενή σοκ.

Οι εταίροι και πιστωτές της Ελλάδας θα πρέπει να κατανοήσουν ότι οι προβλέψεις της τρόικας για το μέγεθος των πρωτογενών πλεονασμάτων της περιόδου 2014-2018 είναι μάλλον υπερβολικά αισιόδοξες και επιρρεπείς σε εξωγενή σοκ. Παρά λοιπόν το γεγονός ότι πρόκειται για μια δύσκολη πολιτικά απόφαση, θα ήταν προτιμότερο να συμφωνούσαν από τώρα σε ένα τρίτο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα που θα ανερχόταν σε 40 δισ. ευρώ, ώστε η χώρα να μείνει εκτός αγορών ως τότε και να μπορέσει, με τη συνδρομή σημαντικών ευρωπαϊκών επενδυτικών κεφαλαίων, να ολοκληρώσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις και να επιστρέψει στην ανάπτυξη. Και παράλληλα, να δεσμευθούν από τώρα σε αποποίηση των κερδών από τα επιτόκια των δανείων σε περίπτωση που το χρέος ξεφύγει από τις προβλέψεις παρά τη συμμόρφωση της Αθήνας.
Αυτό εξηγεί μιλώντας στο «Βήμα της Κυριακής» ο Ζολτ Ντάρβας, ο ένας εκ των τριών αναλυτών της πολύ γνωστής στις Βρυξέλλες δεξαμενής σκέψης Bruegel (σ.σ.: οι άλλοι δύο είναι οι Γκούντραμ Βολφ και Αντρέ Σαπίρ), η οποία πρόσφατα δημοσίευσε έκθεση για την «επόμενη ημέρα» των χωρών που βρίσκονται ή βρίσκονταν σε Μνημόνιο, δηλαδή για την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Ο κ. Ντάρβας θα βρεθεί στην Αθήνα την προσεχή εβδομάδα, προσκεκλημένος του «Δικτύου» της Αννας Διαμαντοπούλου, για να παρουσιάσει την έκθεση και να μιλήσει στο πλαίσιο ημερίδας με τίτλο «Από τον φόβο της εξόδου από το ευρώ στον μίτο της εξόδου από την κρίση».
Το Bruegel έχει κατά καιρούς διατυπώσει θέσεις που έχουν προκαλέσει ενόχληση στην Αθήνα. Ηταν άλλωστε το πρώτο που είχε αναφερθεί στην ανάγκη αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, ήδη από το 2011. Σήμερα, όπως και τότε, προτείνει κάτι που μάλλον δεν θα αρέσει στην ελληνική κυβέρνηση: ένα τρίτο πακέτο βοήθειας, ύψους 40 δισ. ευρώ.
Σημαντικό μέρος της μελέτης αφιερώνεται στην πρόβλεψη ότι με βάση την πρότερη εμπειρία η Ελλάδα δύσκολα θα επιτύχει τα πρωτογενή πλεονάσματα που προβλέπονται από την τρόικα. Το ΔΝΤ προβλέπει συγκεκριμένα ότι η Ελλάδα θα επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα 4,5% τα έτη 2016-2017 και 4,3% το 2018, ενώ η Κομισιόν προβλέπει κατά μέσον όρο πρωτογενή πλεονάσματα περίπου 4% σε μακροπρόθεσμη βάση.
Ωστόσο, όπως μας λέει ο κ. Ντάρβας, «η Ελλάδα δεν είχε ποτέ τόσο υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα επί μακρές περιόδους και το ελληνικό πολιτικό σύστημα ίσως είναι λιγότερο σταθερό σε σχέση με άλλες χώρες».
Ρωτάμε τον κ. Ντάρβας για ποιον λόγο η τρόικα δεν προβαίνει σε πιο ρεαλιστικές εκτιμήσεις. «Ο λόγος είναι πάρα πολύ απλός: οι πιστωτές έχουν δεσμευθεί να δανείσουν ένα υπέρογκο ποσό χρημάτων στην Ελλάδα, 240 δισ. ευρώ. Αν όμως το πρωτογενές πλεόνασμα ήταν χαμηλότερο», εξηγεί, «θα απαιτούνταν μεγαλύτερη χρηματοδότηση, και η τρόικα δεν έχει χρήματα. Αυτή θα έπρεπε να προέλθει μέσω ενός τρίτου χρηματοδοτικού προγράμματος, που θα είχε ως αποτέλεσμα περίπλοκες διαδικασίες διαπραγμάτευσης και έγκρισης. Ωσπου λοιπόν να υπάρξει συμφωνία για ένα τρίτο πρόγραμμα, η τρόικα δεν μπορεί να κάνει τίποτε παραπάνω παρά να διασφαλίσει ότι τα 240 δισ. ευρώ θα αποδειχθούν αρκετά».
Η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα έχουν μπροστά τους τρεις επιλογές στο εξής. Η πρώτη είναι αυτή της «καθαρής εξόδου», την οποία ακολούθησε η Ιρλανδία. Η δεύτερη είναι αυτή της ενεργοποίησης μιας «προληπτικής πιστωτικής γραμμής» από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM). Και η τρίτη, την οποία οι αναλυτές του Bruegel εκτιμούν ότι πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα, είναι ένα «νέο πρόγραμμα» οικονομικής βοήθειας.
Η απόφαση για κάθε χώρα θα εξαρτηθεί από τρεις παράγοντες: α) από το αν μια χώρα μπορεί να βγει στις αγορές με ανεκτό επιτόκιο, ζήτημα που σχετίζεται με τη βιωσιμότητα του χρέους, β) από τις οικονομικές προοπτικές της μεταμνημονιακής εποχής, γ) από την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η επιτήρηση δεν πρόκειται να σταματήσει, αν και θα έχει διαφορετικές εκφάνσεις ανάλογα με την επιλογή.
Οπως μας λέει ο κ. Ντάρβας, προσεχώς θα υπάρξει επέκταση της ωρίμασης των δανείων προς την Ελλάδα στα 50 έτη και θα μειωθούν τα επιτόκια του διμερών δανείων του πρώτου Μνημονίου στα όρια του Euribor, το ελληνικό χρέος θα μειωθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, στο 120% το 2021 και σε 95% το 2030. Ως τότε όμως η Ελλάδα θα πρέπει να συγκεντρώσει 74 δισ. ευρώ κυρίως για να αποπληρώνει τα δάνεια που έλαβε.

Σχέδιο
Δέσμευση των εταίρων για το χρέος
Η λύση πρέπει να στηριχθεί σε τέσσερις πυλώνες και «το νέο πρόγραμμα αποτελεί μόνο ένα στοιχείο» των προτάσεων σημειώνει ο αναλυτής του Bruegel. Οι προβλέψεις για το ύψος του χρέους είναι ευάλωτες στη χαμηλότερη ανάπτυξη, στα υψηλότερα επιτόκια και σε μικρότερα πρωτογενή πλεονάσματα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σύμφωνα με ένα από τα αρνητικά σενάρια που χρησιμοποιεί το γνωστό ινστιτούτο, ακόμη και 1% χαμηλότερη ανάπτυξη την περίοδο 2014 – 2030 σε σχέση με τις προβλέψεις θα είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνει το ποσοστό του χρέους κολλημένο στο 120% στο τέλος της περιόδου.
Απαιτείται επομένως εναλλακτικό σχέδιο. Οπως το περιγράφει ο κ. Ντάρβας, η Ελλάδα «θα πρέπει να επιτύχει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό περί το 2020 και να αποφύγει περαιτέρω ελλείμματα». Η υλοποίηση του στόχου για έσοδα 21 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις το διάστημα 2014 – 2020 είναι απαραίτητη, όπως και πρωτογενή πλεονάσματα στο ύψος του 4% τη δεκαετία του 2020 – ζήτημα δύσκολο, όπως ο ίδιος έχει ήδη παραδεχθεί.
Συμπληρωματικά προς αυτό και για να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό χωρίς έξοδο της Ελλάδας στις αγορές, απαιτείται νέα βοήθεια 40 δισ. ευρώ. «Αυτό προϋποθέτει ότι τα σχέδια για τις ιδιωτικοποιήσεις θα υλοποιηθούν» υπογραμμίζει ο κ. Ντάρβας. Γιατί όμως η Ελλάδα να μην επιλέξει μια προληπτική πιστωτική γραμμή από τον ESM; «Διότι αυτή θα σήμαινε ότι πρέπει να βγει στις αγορές και μοιάζει εξαιρετικά απίθανο η Ελλάδα να μπορέσει να δανειστεί με ανεκτό επιτόκιο» λέει, σημειώνοντας ότι το σημερινό spread των ελληνικών ομολόγων κινείται περί το 6% χωρίς πρόβλεψη για ουσιαστική αποκλιμάκωση στη συνέχεια.
Οι Ευρωπαίοι όμως πρέπει να νοιαστούν και για την οικονομική ανάπτυξη. Βραχυπρόθεσμα, αυτό θα απαιτήσει τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ): το κεφάλαιό της πρέπει να ενισχυθεί με περισσότερα από τα 10 δισ. ευρώ που συμφωνήθηκε το 2012 και οι κανόνες της πρέπει να γίνουν πιο ευέλικτοι.
Το σημαντικότερο όμως σημείο της έκθεσης του Bruegel είναι ότι οι πιστωτές πρέπει ήδη από τώρα, εντός του 2014, να δεσμευτούν ότι εφόσον η Ελλάδα υλοποιήσει τα συμφωνηθέντα θα πρέπει να παραιτηθούν από την είσπραξη τόκων επί των δανείων που έδωσαν «σε έκταση ικανή να επαναφέρει το χρέος στα όρια του βασικού σεναρίου». Το κούρεμα θα πρέπει να αποκλείεται, εκτιμά ο κ. Ντάρβας, ενώ ανάλογες ισχυρές αντιδράσεις συγκεντρώνει η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον ESM. Παράλληλα, η ύπαρξη ενός τρίτου πακέτου βοήθειας διασφαλίζει ότι οι εταίροι θα διατηρήσουν τον μοχλό πίεσης προς την Αθήνα.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk