Η ψευδής υπόσχεση της ψηφιακής δημοκρατίας

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύαμε ότι το Διαδίκτυο είναι ένα δυνατο εργαλείο…

Η ψευδής υπόσχεση της ψηφιακής δημοκρατίας | tovima.gr
ΤΟ ΒΗΜΑ – The Project Syndicate

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύαμε ότι το Διαδίκτυο είναι ένα δυνατο εργαλείο στην υπηρεσία του καλού. Υποτίθεται ότι θα μας επέτρεπε κάτι περισσότερο από το να ψωνίζουμε, να διατηρούμε επαφή με τους πρώην συμμαθητές μας και να ανακαλύπτουμε ένα καινούργιο εστιατόριο για σούσι. Υποτίθεται, επίσης, ότι θα μας ενίσχυε πολιτικά επιτρέποντας να ακουστούν οι φωνές εκείνων που στερούνται πολιτικών δικαιωμάτων, ότι θα βοηθούσε ακτιβιστές στις κινητοποιήσεις τους και θα επέτρεπε στους απλούς πολίτες να δημοσιοποιούν αποδεικτικά στοιχεία για την διαφθορά των Αρχών και την αστυνομική βαρβαρότητα.
Αλλά για όλα αυτά έχουν γεννηθεί πολλές αμφιβολίες και όχι μόνο αφότου αποκαλύφθηκε ότι κυβερνητικές υπηρεσίες όπως η αμερικανική NSA χρησιμοποιούν το Ιντερνετ για να κατασκοπεύουν εμάς, τους ηγέτες μας, και η μια την άλλη. Ο αντίκτυπος του Διαδικτύου στην πολιτική είναι βαθιά διφορούμενος. Κι είναι απίθανο να αλλάξει εκτός αν ( και μέχρις ότου ) γίνει ένας χώρος όπου θα ισχύουν οι κανόνες και τα δικαιώματα που ισχύουν στον πραγματικό κόσμο.
Οι πρώιμοι λάτρεις Διαδικτύου είχαν ονειρευτεί ότι θα βοηθούσε στην εξάπλωση της δημοκρατίας. Αυτό δεν συνέβη. Στη μάχη μεταξύ δικτύων και ιεραρχίας, φαίνεται ότι τις περισσότερες φορές κερδίζουν οι ιεραρχίες.
Ενας λόγος είναι ότι οι κυβερνήσεις έχουν γίνει τόσο επιδέξιες στη χρήση του Διαδικτύου και της σύγχρονης τεχνολογίας των επικοινωνιών όσο και οι ακτιβιστές. Αυταρχικές κυβερνήσεις χρησιμοποιούν το Ιντερνετ για να εντοπίζουν τις διαμαρτυρίες και τους ηγέτες της αντιπολίτευσης, όπως είδαμε πρόσφατα στην Ουκρανία. Οι κυβερνήσεις αυτές απασχολούν στρατιές ανθρώπων για να ελέγχουν και να παραποιούν τις συζητήσεις που γίνονται οnline. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι το Ιντερνετ λειτουργεί σαν βαλβίδα πολιτικής εκτόνωσης που βοηθάει τους δικτάτορες να παραμένουν στην εξουσία.
Κινήματα εμπνευσμένα από το Ιντερνετ έχουν συνήθως διαρκή αντίκτυπο μόνο εφόσον παράγουν παραδοσιακή πολιτική δραστηριότητα, όπως διαδηλώσεις ή την ίδρυση πολιτικών κομμάτων. Για αυτό χρειάζονται ηγεσία, την οποία οι ακτιβιστές έχουν την τάση να απορρίπτουν, επειδή βλέπουν τους εαυτούς τους ως καθαρά λαϊκά κινήματα. Σε περίπτωση απουσίας βιώσιμων στρατηγικών και σαφούς κατεύθυνσης, οι περισσότερες από τις εξεγέρσεις που υποκινούνται με την βοήθεια του Διαδικτύου διαλύονται γρήγορα. Το Διαδίκτυο αποδείχθηκε έτσι λιγότερο ισχυρό από ό, τι αναμενόταν στον αγώνα κατά της τυραννίας.
Επιπλέον, πολιτικοί ταραξίες, λαϊκιστές και ριζοσπάστες, από την Ιταλία του Μπέπε Γκρίλο μέχρι τα μέλη του αμερικανικού Tea Party, χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την μπλογκόσφαιρα για να έρχονται σε απευθείας επικοινωνία με πιθανούς υποστηρικτές. Το Διαδίκτυο επιτρέπει σε πολλούς νεοφώτιστους πολιτικούς αστέρες να συσσωρεύσουν πολλούς οπαδούς πολύ γρήγορα, μέχρις ότου εξαφανιστούν με την ίδια ταχύτητα. Αυτή η άμπωτη και η παλίρροια μπορεί να επιφέρει κλυδωνισμούς στο πολιτικό κατεστημένο – για παράδειγμα, όταν κεντρώα κόμματα κινούνται προς τα δεξιά για να προσελκύσουν ψηφοφόρους από πιο ακραία κόμματα.
Οι αποκαλύψεις για την κατασκοπευτική δράση της αμερικανικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας (NSA) θα επισπεύσουν μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση της επίδρασης του Ιντερνετ στην πολιτική, παρέχοντας μια ευπρόσδεκτη ευκαιρία για να εξετάσουμε τι έχει πάει στραβά και τι θα μπορούσε να διορθωθεί.
Η ελευθερία δεν μπορεί να είναι απόλυτη, ούτε online ούτε offline. Τα ανθρώπινα δικαιώματα, και όχι μόνο το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή, πρέπει να προστατεύονται και στον κυβερνοχώρο. Επειδή κανένας φορέας ή κυβέρνηση δεν καθορίζει τους κανόνες για το σύνολο του Ιντερνετ, ο όποιος κώδικας ψηφιακής δεοντολογίας θα πρέπει να προκύψει από την βάση – και ως εκ τούτου θα είναι εξαιρετικά ατελής.
Αλλά ίσως η NSA βοήθησε στο να αρχίσει αυτή η συζήτηση: αν και μπορεί να μην γνωρίζουμε ποιους κανόνες θέλουμε, ίσως τώρα έχουμε μια πολύ καλύτερη ιδέα για το ποιους κανόνες δεν θέλουμε.

* Η κυρία Κατίνκα Μπάρις είναι Διευθύντρια Πολιτικών Σχέσεων στην δεξαμενή σκέψης Allianz SE με έδρα το Μόναχο. Ως οικονομική αναλύτρια ειδικεύεται σε θέματα ευρώ, ενέργειας, Γερμανίας, Τουρκίας και ανατολικής Ευρώπης.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk