Μαξ Φίσερ: «Τι ντρέπεστε να ρωτήσετε για την Ουκρανία»

Αρχίζοντας από τα πολύ βασικά, ο αμερικανός δημοσιογράφος Μαξ Φίσερ, από το Τμήμα Διεθνών Ειδήσεων της εφημερίδας «Washington Post»,

Αρχίζοντας από τα πολύ βασικά, ο αμερικανός δημοσιογράφος Μαξ Φίσερ, από το Τμήμα Διεθνών Ειδήσεων της εφημερίδας «Washington Post», επιχειρεί να ενημερώσει, με απλά λόγια και αρκετό χιούμορ, το ευρύ και συχνά ανίδεο κοινό στις ΗΠΑ. Ο τίτλος του κειμένου του, που έχει μορφή ερωταπαντήσεων, είναι χαρακτηριστικός: «Εννέα ερωτήσεις που ντρέπεστε να κάνετε για την Ουκρανία». Ακολουθούν αποσπάσματα.
1. Τι είναι η Ουκρανία;


Μια χώρα της Ανατολικής Ευρώπης μεταξύ Ρωσίας και Κεντρικής Ευρώπης. Είναι μεγάλη: έχει έκταση όσο το Τέξας, πληθυσμό 46 εκατ. ανθρώπων και ιστορία που πηγαίνει χιλιάδες χρόνια πίσω.
2. Γιατί διαμαρτύρεται τόσος κόσμος εκεί;


Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στο Κίεβο όταν ο πρόεδρος Γιανουκόβιτς απέρριψε μια προαναγγελθείσα συμφωνία για τελωνειακή ένωση με την ΕΕ. Η συμφωνία ήταν αρκετά δημοφιλής στο Κίεβο και ιδίως στο δυτικό, φιλοευρωπαϊκό τμήμα της χώρας (αν και όχι τόσο όσο μπορεί να έχετε ακούσει: περίπου 42%-43% τη στήριζαν). Ακολούθησαν έκτακτοι νόμοι που απαγόρευσαν όλες τις διαδηλώσεις εξοργίζοντας κι άλλο τον κόσμο, αν και ο Γιανουκόβιτς τους ανακάλεσε.
3. Ακουσα ότι οι Ουκρανοί θέλουν δεσμούς με την Ευρώπη και ότι η κυβέρνησή τους ξεπουλήθηκε στη Μόσχα. Ισχύει;


Εν μέρει. Πολλοί Ουκρανοί θέλουν η χώρα τους να γίνει «ευρωπαϊκή» αντί να συνδέεται με τη Ρωσία. Αλλά το ένα τρίτο του κόσμου, κυρίως στις ρωσόφωνες ανατολικές περιοχές, προτιμά την τελωνειακή σύνδεση με τη Ρωσία. Ενα πράγμα πρέπει οπωσδήποτε να καταλάβετε: η Ουκρανία είναι κομμένη στα δύο, είναι χώρα βαθύτατα διχασμένη από τη γλώσσα, την ιστορία και την πολιτική. Σήμερα δεν βλέπουμε μόνο τη λαϊκή οργή για μια διεφθαρμένη και αυταρχική κυβέρνηση αλλά και μια μακροχρόνια άλυτη κρίση εθνικής ταυτότητας.
4. Ποπό! Γιατί είναι τόσο διχασμένη αυτή η χώρα;
Επειδή κατακτήθηκε και διαιρέθηκε επί αιώνες από γειτονικές δυνάμεις: τους Πολωνούς, τους Αυστριακούς και κυρίως τους Ρώσους, οι οποίοι δεν ήθελαν απλώς να την ενσωματώσουν αλλά να την κάνουν ρωσική. Η «ρωσοποίηση» της Ουκρανίας άρχισε πολύ παλιά: πριν από 250 χρόνια, επί Μεγάλης Αικατερίνης.
5. Μπερδεύτηκα με όλα αυτά. Μπορούμε να κάνουμε ένα μουσικό διάλειμμα;
Πολύ καλή ιδέα. Η Ουκρανία έχει πλούσια μουσική παράδοση. Ας ακούσουμε την απλή αλλά όμορφη Δεύτερη Ουκρανική Ραψωδία για πιάνο του συνθέτη Μίκολα Λισένκο, ενός ουκρανού εθνικιστή που πέθανε το 1912.
6. Γιατί ακούω τόσα για τον ρόλο της Μόσχας;


Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν πολύ επιθετικός στις πιέσεις που άσκησε για να απορρίψει η Ουκρανία την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ελπίζει ότι η χώρα θα ενταχθεί στη δική του «Ευρασιατική Ενωση», η οποία αποτελείται από τη Ρωσία και μερικά άλλα πρώην σοβιετικά κράτη. Ο Πούτιν απείλησε με οικονομικές κυρώσεις την Ουκρανία αλλά της έδωσε και οικονομικά κίνητρα. Λίγες εβδομάδες αφότου ο Γιανουκόβιτς γύρισε την πλάτη στην ΕΕ, η Ρωσία έταξε στην Ουκρανία φτηνά διακρατικά δάνεια ύψους 15 δισ. δολαρίων και έκπτωση 33% για το ρωσικό φυσικό αέριο.
7. Γιατί νοιάζεται τόσο πολύ η Ρωσία για την Ουκρανία;


Οι θρησκευτικές, γλωσσικές και πολιτισμικές σχέσεις είναι πράγματι βαθιές και ο Πούτιν θέλει στην αυλή του μια χώρα με τόσο κοινή ιστορία και τόσο πολλούς Ρώσους. Είναι πηγή τροφίμων και οικονομικά απαραίτητη χώρα-τράνζιτ για το ρωσικό φυσικό αέριο που καταλήγει προς πώληση στην Ευρώπη. Αλλά το κυριότερο είναι ότι έχει τεράστια γεωστρατηγική σημασία. Ο ρωσικός στόλος ναυλουχεί στη μεγάλη βάση της Κριμαίας, μόνη διέξοδο της Ρωσίας από τον Εύξεινο Πόντο στη Μεσόγειο. Οπως λένε, «η Ρωσία χωρίς την Ουκρανία είναι μια χώρα. Η Ρωσία με την Ουκρανία είναι μια αυτοκρατορία».
8. Τι κάνουν οι ΗΠΑ για αυτά;


Πρωταγωνιστές σε αυτή την κρίση είναι ο Πούτιν και βεβαίως πάνω από όλους οι ίδιοι οι Ουκρανοί. Ετσι δεν είναι σαφές τι μπορεί να κάνει η Δύση. Σε άρθρο γνώμης στους «New York Times» τέσσερις (τέσσερις!) πρώην πρεσβευτές των ΗΠΑ στην Ουκρανία κάλεσαν την Ουάσιγκτον να περιοριστεί σε δηλώσεις, προσθέτοντας ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν κάποιες οικονομικές κυρώσεις.
9. Εγώ πήγα κατευθείαν στην τελευταία ερώτηση. Τι θα γίνει από εδώ και πέρα;


Οι διαδηλώσεις εξαπλώνονται γρήγορα, ακόμη και στις φιλορωσικές ανατολικές περιοχές, και μερικοί αναλυτές λένε ότι, αν πανικοβληθεί ο Γιανουκόβιτς και κατεβάσει τον στρατό για να διαλύσει τους διαδηλωτές, μπορεί να ξεσπάσει εμφύλιος. Αλλά το πιο πιθανό είναι ότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση θα κάνουν κάποια συμφωνία και ότι ο Γιανουκόβιτς θα χάσει με συντριπτικά ποσοστά τις ερχόμενες προεδρικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2015. Αλλά το γεγονός και μόνο ότι γίνεται κουβέντα για εμφύλιο δείχνει τόσο τον βαθμό της διεθνούς ανησυχίας όσο και την αβεβαιότητα για το μέλλον της Ουκρανίας.
Δημοσιεύτηκε στο helios plus στις 3 Φεβρουαρίου 2014

HeliosPlus

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk