Οι φιλόδοξες προτάσεις και η συνάντηση στο Βερολίνο

Οι μαραθώνιες διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν ως και τα ξημερώματα της 11ης Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εκκαθάρισης (Single Resolution Mechanism – SRM)

Οι μαραθώνιες διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν ως και τα ξημερώματα της 11ης Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εκκαθάρισης (Single Resolution Mechanism – SRM) των τραπεζών επιβεβαίωσαν το γνωστό ρητό «και στο τέλος κερδίζουν οι Γερμανοί!». Το Βερολίνο, διά στόματος Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κατάφερε να περάσει τις περισσότερες εκ των θέσεών του «απονευρώνοντας» το μεγαλύτερο μέρος των φιλόδοξων προτάσεων της Επιτροπής που είχε καταθέσει στις αρχές του καλοκαιριού ο Μισέλ Μπαρνιέ.

Οι βάσεις για το πολιτικό πλαίσιο της συμφωνίας ήδη είχαν τεθεί από την Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου, όταν ο κ. Σόιμπλε είχε καλέσει σε άτυπη συνάντηση στο Βερολίνο τους ομολόγους του της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ολλανδίας, καθώς επίσης και αξιωματούχους της Επιτροπής (τον κ. Μπαρνιέ) και της ΕΚΤ.
Η Γερμανία «πούλησε πολύ ακριβά» την υποχώρησή της, ώστε να υπάρχει ένας ενιαίος μηχανισμός εκκαθάρισης με έδρα στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, το Βερολίνο φρόντισε να προσθέσει τόσες ασφαλιστικές δικλίδες ώστε η πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν χρήματα των ευρωπαίων φορολογουμένων για την εκκαθάριση μιας τράπεζας άλλης χώρας σχεδόν να εκμηδενισθεί. Και στο πλαίσιο αυτό πέτυχε ώστε η εφαρμογή της Οδηγίας για την Εκκαθάριση και Εξυγίανση των Τραπεζών (BRRD), που προβλέπει τη διάσωση πιστωτικών ιδρυμάτων «με ίδια μέσα» (bail-in), να εφαρμοσθεί δύο χρόνια νωρίτερα, το 2016, και όχι το 2018.
Η μάχη


Το προσχέδιο του συμβιβασμού που αναμένεται να ολοκληρωθεί στο έκτακτο Eco/Fin της επόμενης εβδομάδας, τις παραμονές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 και 20 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες, προβλέπει ότι θα δημιουργηθεί ένα Συμβούλιο Εκκαθάρισης (resolution board) που θα προτείνει ποιες τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιούνται και ποιες θα εκκαθαρίζονται. Οι προτάσεις του συμβουλίου αυτού θα απαιτούν την τελική έγκριση της Κομισιόν. Στην περίπτωση όμως που αυτή δεν τη δώσει, τότε θα απαιτείται η πλειοψηφία των κρατών-μελών της τραπεζικής ένωσης, άρα και απόφαση σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών. Η χώρα προέλευσης της τράπεζας πάντως θα μπορεί να ασκήσει βέτο αν απαιτείται η διάσωση του ιδρύματος με δημόσια κονδύλια.
Η μεγάλη μάχη όμως αφορά στο ποιος θα βάζει τα χρήματα. Η Γερμανία απεδέχθη τελικά τη δημιουργία, σε βάθος δεκαετίας, ενός ενιαίου ταμείου, συνολικού ύψους 55 δισεκατομμυρίων ευρώ, από εισφορές του πιστωτικού τομέα. Ωστόσο, κατά τη μεταβατική περίοδο των 10 ετών, θα λειτουργήσει ένα ενιαίο «υβριδικό σύστημα»: θα πρόκειται ουσιαστικά για δίκτυο εθνικών ταμείων εκκαθάρισης υπό κοινοτική ομπρέλα.
Οι λεπτομέρειες της λειτουργίας του προκαλούν ίλιγγο λόγω της πολυπλοκότητας. Αν π.χ. πρέπει να εκκαθαριστεί μια τράπεζα της Γαλλίας, τα χρήματα που αρχικά θα χρησιμοποιηθούν θα προέλθουν από το γαλλικό ταμείο εκκαθάρισης. Εφόσον χρειαστεί περαιτέρω βοήθεια, τότε θα εξετάζεται η χρήση των εθνικών ταμείων άλλων κρατών.
Οι μεγάλες χώρες όμως θα έχουν ουσιαστικά ισχυρότερο δικαίωμα ψήφου για να εμποδίζουν τη χρήση κονδυλίων τρίτων κρατών που θα απαιτούνται για εκκαθάριση. Θα πρέπει να διασφαλίζεται πλειοψηφία δύο τρίτων για να απελευθερωθούν χρήματα, με βάση την κλείδα κεφαλαίου της ΕΚΤ – κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι η Γερμανία, η Φινλανδία και η Ολλανδία θα μπορούν από κοινού να μπλοκάρουν την απόφαση.
Το «μαξιλάρι»


Η Γερμανία ούτε που θέλει να ακούσει την πιθανότητα αξιοποίησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) για την εκκαθάριση των τραπεζών ώστε να υπάρχει ένα «μαξιλάρι ασφαλείας». Επισημαίνει μάλιστα ότι αυτός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο από τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης.
Το «κερασάκι στην τούρτα» του συμβιβασμού, ώστε να καθησυχασθούν και οι γερμανικές ανησυχίες περί πιθανών εμποδίων που ίσως εγείρει το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης, είναι η πρόβλεψη για την ανάγκη μίας νέας διακυβερνητικής συνθήκης, εκτός του υπάρχοντος πλαισίου των κοινοτικών Συνθηκών, ώστε να υπάρξει νομική βάση για το ενιαίο ταμείο. Θα πρόκειται ουσιαστικά για την τρίτη διακυβερνητική συνθήκη από την έναρξη της κρίσης και μετά (έχουν προηγηθεί το Δημοσιονομικό Σύμφωνο και η Συνθήκη για τη σύσταση του ESM). Ο κ. Μπαρνιέ ήδη εξέφρασε τις ανησυχίες του για την αντίδραση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk