Ο Νότης και ο ιππότης

Η μέθοδος με την οποία προσεγγίζει ο Αλέξης Πανσέληνος την ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ ατομικού και συλλογικού είναι η αρνητική έμφαση στο ατομικό.

ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

Η μεγάλη πομπή

Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2013,

σελ. 450, τιμή 11 ευρώ

Η μέθοδος με την οποία προσεγγίζει ο Αλέξης Πανσέληνος την ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ ατομικού και συλλογικού είναι η αρνητική έμφαση στο ατομικό. Οι ήρωές του αντιπροσωπεύουν συχνά ανθρώπους που έχουν εξαναγκαστεί να ζήσουν σε καθεστώς περιορισμένης ευθύνης: άνθρωποι ανίκανοι να αντιδράσουν στη σήψη του δημόσιου περίγυρου, αλλά και απρόθυμοι να συνειδητοποιήσουν τη σημασία της συλλογικής τους μοίρας ή των προσωπικών τους επιλογών.

Η ανευθυνότητα του ατόμου, σε συνδυασμό με την ετοιμότητά του να συμβιβαστεί με τις επαχθέστερες των καταστάσεων προκειμένου να εξασφαλίσει την άνεση και την ευμάρεια ενός βίου ο οποίος θα έχει προηγουμένως εγκαταλείψει την πίστη του σε οποιοδήποτε αυθεντικό νόημα, αποκτά κεντρική θέση στη «Μεγάλη πομπή», το πρώτο μυθιστόρημα του Πανσέληνου, που κυκλοφόρησε το 1985 και επανεκδίδεται τώρα, μια τριακονταετία σχεδόν μετά.
Η «Μεγάλη πομπή» διαδραματίζεται σε δύο επίπεδα: ένα πραγματικό-ρεαλιστικό και ένα μελλοντικό-φανταστικό. Ηρωας στο πρώτο επίπεδο είναι ο Νότης Σεβαστόπουλος, ο οποίος δεν κρύβει την απώθηση που νιώθει για όσα τον περιτριγυρίζουν καθημερινώς. Λαϊκής καταγωγής, ένοικος αυθαιρέτου, αποτυχών στις ακαδημαϊκές εξετάσεις, μπλεγμένος με την Αστυνομία και τα ναρκωτικά, χωρίς σταθερό κορίτσι και έτοιμος να καταταγεί στον Στρατό, ο Νότης ξεφεύγει από την οργή του για την αδιέξοδη καθημερινότητά του μόνο όταν διαβάζει το αγαπημένο του κόμικ, που είναι οι περιπέτειες του ιππότη Λάνσετρις – ενός υπερήρωα ο οποίος κατορθώνει με τις γενναίες του πράξεις να φέρει εις πέρας ό,τι δεν θα κατορθώσει ποτέ ο ίδιος.
Ο χρόνος του Λάνσετρις είναι ο χρόνος του μέλλοντος και μιας μυθικής αθηναϊκής δημοκρατίας. Κάποια στιγμή ωστόσο, τα πράγματα θα στραβώσουν κατά τον χειρότερο τρόπο. Την πολιτική ελευθερία και την πνευματική ανεξαρτησία της Δημοκρατίας έρχονται να απειλήσουν οι δυνάμεις της Αυτοκρατορίας, η οποία αποδεικνύεται κραταιότερη της Δημοκρατίας και έτσι ο ιππότης Λάνσετρις, που είναι ταγμένος στην υπεράσπισή της, δεν θα διστάσει να συνεργαστεί με τους ορκισμένους αντιπάλους της.
Στο μεταξύ, ο Νότης θα σπεύσει από την πλευρά του να προσαρμοστεί στην αλλαγή τροχιάς την οποία υιοθετεί το ηρωικό του πρότυπο, θα καταταχτεί στον Στρατό αφήνοντας πίσω του το πνεύμα της εξέγερσης. Ο Νότης και ο Λάνσετρις θα ακολουθήσουν από αυτό το σημείο και μετά την ίδια ακριβώς πορεία: κανένας από τους δύο δεν θα καταφέρει να ανακτήσει τον προγενέστερο εαυτό του, αφού το μόνο που θα επιδιώξουν αμφότεροι με τη θλιβερή μεταμόρφωση της τύχης τους (για την οποία θα κλάψουν βουβά) θα είναι η χρυσή τους επιβίωση.
Ο Πανσέληνος θα συνδυάσει την καθημερινή ρεαλιστική ιστορία της «Μεγάλης πομπής» με μια πολιτική περιπέτεια αλληγορικής φαντασίας, αντλώντας τα μοτίβα του από την παράδοση του μελλοντολογικού μυθιστορήματος. Η συνθήκη των ηρώων του είναι η συνθήκη μιας εξ ολοκλήρου νικημένης και υποταγμένης ατομικότητας. Μιας ατομικότητας η οποία θα αντιμετωπίσει το συλλογικό μόνο ως ανάπτυγμα του εφησυχασμού και της εύκολης επιτυχίας, έχοντας ως εκ πεποιθήσεως παραιτηθεί από κάθε προσπάθεια αναζήτησης μιας υπερατομικής εκδοχής που να αποκλίνει από τις αγοραίες κοινωνικές και ηθικές αξίες.
Δεν θέλω να είμαι υπερβολικός, αλλά το βιβλίο είναι σαν να γράφτηκε χθες. Αποκλεισμένος από κάθε επαγγελματική και κοινωνική προοπτική, κατάκοπος από τις σπασμωδικές αντιδράσεις του στο εσωτερικό μιας κοινωνίας ανίκανης να στηρίξει την οποιαδήποτε προσδοκία ή ελπίδα και ριγμένος στο κράσπεδο της απόγνωσης, ο Νότης μοιάζει με επιτομή μεγάλης μερίδας νέων της εποχής μας. Και από την άλλη μεριά ο Λάνσετρις: ένας έκπτωτος Λάνσελοτ (από τον κύκλο του Αρθούρου και των Ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης), όμηρος μιας αυταρχικής δύναμης που θα κολακέψει όλους τους στερημένους και τους παραμερισμένους για να αποσπάσει από τη συνείδησή τους και το τελευταίο μόριο της ελευθερίας της. Τι έτι χρείαν έχομεν μαρτύρων;

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βιβλία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Αναβολές και… private clubs Το τεράστιο ροζ, γεμάτο καθρέφτες, δωμάτιο στη βίλα «Ορτανσία», σκαρφαλωμένη στις ψηλότερες και πλέον θεαματικές οροσειρές της Εκάλης, ήταν... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk