Δεινά στους Ευρωπαίους, «χάντρες» στους Γερμανούς

Οι οπτασίες δεν κάνουν καλό στο μυαλό – ιδίως σε εκείνα των πολιτικών. «Οποιος έχει οράματα να πάει στον γιατρό» συνιστούσε ο συχωρεμένος αυστριακός καγκελάριος Μπρούνο Κράισκι. Οι παραισθήσεις θολώνουν το μυαλό και νοθεύουν την πολιτική κρίση.

Οι οπτασίες δεν κάνουν καλό στο μυαλό – ιδίως σε εκείνα των πολιτικών. «Οποιος έχει οράματα να πάει στον γιατρό» συνιστούσε ο συχωρεμένος αυστριακός καγκελάριος Μπρούνο Κράισκι. Οι παραισθήσεις θολώνουν το μυαλό και νοθεύουν την πολιτική κρίση. Η Ανγκελα Μέρκελ δεν θίγεται από αυτή τη συμβουλή. Η δική της σκέψη είναι τελείως νηφάλια. Αν πάσχει από κάτι είναι όντως η έλλειψη φαντασίας. Και αυτό επιδρά μοιραία και στην ευρωπαϊκή της πολιτική.
Αυτό φάνηκε και κατά την ομιλία της στη γερμανική Βουλή την περασμένη Πέμπτη, λίγο προτού αναχωρήσει για τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου παρουσίασε τις θέσεις της για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων. Οι βουλευτές, ακόμη και εκείνοι του κόμματός της, δύσκολα έκρυβαν τα χασμουρητά τους. Αυτό δεν άλλαξε και όταν έβγαλε ξαφνικά από το «καπέλο» την ιδέα για τη δημιουργία ενός ταμείου αλληλεγγύης για τις αναξιοπαθούσες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.
Ελάχιστα ελκυστικό είναι και το προεκλογικό της πρόγραμμα για τις ομοσπονδιακές εκλογές που θα διεξαχθούν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο στη Γερμανία. Η διαφορά είναι ότι αυτό περιέχει και μερικά «δώρα» για τους ψηφοφόρους ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, όπως η «σύνταξη για τη μητέρα», που έχουν όλα τα φόντα για να γίνουν προεκλογικά διεγερτικά.
Ηδη οι ενώσεις των «ευεργετημένων» συναγωνίζονται σε εγκωμιαστικά σχόλια. Εξίσου πολλά είναι όμως και τα επικριτικά σχόλια όσων εκτιμούν ότι το «σχέδιο Μέρκελ» προβλέπει δύο απλά πράγματα: δεινά, δηλαδή λιτότητα και δάνεια, στα χρεοκοπημένα κράτη και «χάντρες» στους Γερμανούς.
Στο επίκεντρο της κριτικής είναι ότι οι παροχές αυτές, πρώτον, δεν συμβιβάζονται με τις «νουθεσίες» προς τους ευρωπαίους εταίρους για αιματηρές οικονομίες, και δεύτερον, ότι δεν καλύπτονται από τα έσοδα του προϋπολογισμού, που προβλέπονται για τα επόμενα χρόνια.

«Οι Χριστιανοδημοκράτες ξεγελάστηκαν από το γλυκό δηλητήριο της χρηματικής σπατάλης»
δήλωσε ο αντικαγκελάριος και πρόεδρος των συγκυβερνώντων Ελεύθερων Δημοκρατών Φίλιπ Ρέσλερ. «Εκείνο που με παρηγορεί είναι ότι τέτοιες προεκλογικές υποσχέσεις συνήθως δεν υλοποιούνται» πρόσθεσε ο πρόεδρος του Οικονομικού Συμβουλίου των Χριστιανοδημοκρατών Κουρτ Λάουκ.
Οσο «χουβαρντού» εμφανίζεται όμως η κυρία Μέρκελ έναντι των ντόπιων ψηφοφόρων άλλο τόσο «τσιγκούνα» είναι έναντι των υπερχρεωμένων Ευρωπαίων. «Ζεστό» χρήμα πάντως, και αυτό μόνο από τα κοινά ταμεία, τους δίνει μόνο με το σταγονόμετρο. Παράδειγμα, τα έξι δισεκατομμύρια ευρώ ως το 2020 για την καταπολέμηση της ανεργίας στη νεολαία, που ενέκρινε τελικά την περασμένη Πέμπτη η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες. Σε κάθε έναν από τους περίπου έξι εκατομμύρια νεαρούς ανέργους αντιστοιχεί ποσό ύψους μόλις 166 ευρώ ετησίως. Οι ειδικοί μιλούν έτσι δικαίως για «σταγόνα στον ωκεανό». Και εξίσου ισχνά είναι και τα κονδύλια για τα προγράμματα απασχόλησης του συνόλου των ανέργων, που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα διαρθρωτικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Στο προεκλογικό καλάθι της κυρίας Μέρκελ βρίσκονται και άλλα, πολύ «φτηνότερα» δώρα κυρίως για μεταφορά τεχνογνωσίας. Το σπουδαιότερο από αυτά είναι η μεταφύτευση του γερμανικού συστήματος δυαδικής εκπαίδευσης (οι σπουδαστές επαγγελματικών σχολών απασχολούνται ταυτόχρονα ως μαθητευόμενοι σε επιχειρήσεις) στις χώρες του Νότου, καθώς και η πρόσκληση σε δεκάδες χιλιάδες νέους και νέες από την ίδια περιοχή να εκπαιδευθούν επαγγελματικά (με έξοδα της γερμανικής κυβέρνησης) σε γερμανικές σχολές και επιχειρήσεις.

«Το κόμμα μας έχει μια συγκεκριμένη συμφωνία με τους ψηφοφόρους μας από την άνοιξη του 2010, όταν εγκαινιάστηκαν τα προγράμματα βοήθειας»
τονίζει ο εκπρόσωπος των Χριστιανοδημοκρατών σε θέματα προϋπολογισμού Νόρμπερτ Μπάρτλερ. «Και αυτή είναι: παρέχουμε αρωγή στις προβληματικές χώρες μόνο με τη μορφή δανείων. Οχι με την ανάληψη των χρεών τους ή με δωρεές. Αν εγκαταλείψουμε αυτή τη συμφωνία, θα μας εγκαταλείψουν τον Σεπτέμβριο και οι ψηφοφόροι μας».
Υπάρχουν φυσικά και τα διαχρονικά «δώρα» της κυρίας Μέρκελ που στοχεύουν, κατά τα λόγια της, στην ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας και ανήκουν μάλλον στην κατηγορία των βαρέως «δηλητηριωδών»: τα μηδενικά δημοσιονομικά ελλείμματα, η ελαστικοποίηση των όρων εργασίας, η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους – όλα κατά το γερμανικό πρότυπο. «Αυτό που έχει δοκιμαστεί με επιτυχία στη Γερμανία, εφαρμόζεται σίγουρα και στην υπόλοιπη Ευρώπη» λέει η ίδια.

«Η Μέρκελ έχει χάσει κάθε μέτρο και κέντρο»
απαντούν οι επικριτές της. «Η μηχανική μεταφορά του γερμανικού μοντέλου σε εντελώς διαφορετικές οικονομίες είναι, ως φαίνεται εκ του αποτελέσματος, πηγή καταστροφών».
Ταυτόχρονα την κατηγορούν για πλήρη ανακολουθία. «Το 2008-2009, όταν η κρίση χτυπούσε και τη Γερμανία, εφάρμοσε μια αντικυκλική πολιτική ρίχνοντας δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ στην αγορά από τον κρατικό προϋπολογισμό» λέει ο γνωστός ειδικός για χρηματιστηριακά θέματα Ντιρκ Μίλερ. «Εκανε δηλαδή το ακριβώς αντίθετο από εκείνο που επιβάλλει τώρα στους εταίρους της».
Αλλά η συνεχιζόμενη άνθηση της γερμανικής οικονομίας τής δίνει φτερά. Στις δημοσκοπήσεις προηγείται του αντιπάλου της, του Σοσιαλδημοκράτη Πέερ Στάινμπρουκ.

Τα προεκλογικά δώρα της Μέρκελ

ΤΑ ΓΛΥΚΑ…

Οι μητέρες

Αύξηση για τη «σύνταξη της μητέρας» που θα κοστίσει 6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. 7,5 δισ. τον χρόνο
θα στοιχίσουν επιπλέον τα νέα επιδόματα για τα παιδιά. Ενα δισ. ευρώ ετησίως θα δοθούν για τους αυτοκινητοδρόμους και εκατοντάδες εκατομμύρια αντίστοιχα για τον τεχνικό εξοπλισμό των σχολικών κτιρίων, καθώς και για την προστασία ιδιωτικών κατοικιών από διαρρήκτες.
Οι μικρομεσαίοι
Ενίσχυση των επενδυτικών τραπεζών στην Ισπανία και στην Πορτογαλία από τη γερμανική κρατική τράπεζα επενδύσεων KfW με στόχο την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στην Ελλάδα θα ιδρυθεί ένα ταμείο επενδύσεων (κατά πάσα πιθανότητα στις 18 Ιουλίου στην Αθήνα παρουσία του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε) που θα τύχει παρόμοιας ενίσχυσης.
Η νέα ξενιτιά
Πρόσκληση σε άνεργους νέους από τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου να καλύψουν 30.000 κενές θέσεις τριετούς μαθητείας στη Γερμανία με παράλληλη φοίτησή τους σε επαγγελματικές σχολές. Το δυαδικό αυτό σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης, που θεωρείται από τους βασικούς συντελεστές της επιτυχίας της γερμανικής οικονομίας, σχεδιάζεται να εφαρμοστεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η «επιβράβευση»
Δημιουργία, στο απώτερο μέλλον, ενός «ταμείου αλληλεγγύης» για τις υπερχρεωμένες χώρες της Νότιας Ευρώπης. Βοήθεια θα δίνεται όμως μόνο σε χώρες που υλοποιούν πλήρως τις αναληφθείσες υποχρεώσεις τους. Οι παροχές σταματούν εκεί που αρχίζει η κατάχρηση της αλληλεγγύης.

…ΚΑΙ ΤΑ ΠΙΚΡΑ


Η συγκυρία
Ούτε ένα ευρώ δεν έχει προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του 2014 για τις προεκλογικές υποσχέσεις της Μέρκελ. Θα δοθούν, όπως λέει το Βερολίνο, στον βαθμό που θα το επιτρέψει η πορεία των δημοσίων εσόδων, καθώς και η οικονομική «συγκυρία». Και η τελευταία, ως γνωστόν, είναι πολύ άστατη.
Το ευρω-τέμπο
Η Μέρκελ θα συνεχίσει να επιβάλλει το δικό της τέμπο στην πορεία της ευρωζώνης. Αυτό σημαίνει συνέχιση των προγραμμάτων λιτότητας και, αντιστρόφως, χαλαρή αντιμετώπιση των καταστροφικών συνεπειών τους, όπως η ανεργία. Τα 6 δισ. για τη μείωση της ανεργίας των νέων και τα 60 δισ. για το σύνολο των ανέργων αποτελούν, σύμφωνα με τους ειδικούς, «peanuts» (φιστίκια). Για τη σωτηρία των τραπεζών, υπενθυμίζουν, διέθεσε εν ριπή οφθαλμού εκατοντάδες δισ. ευρώ.
Οι τράπεζες
Η συγκρότηση της Τραπεζικής Ενωσης θα συνεχίσει να καθυστερεί όσο η καγκελάριος, που την προβάλλει ως δική της σύλληψη, δεν μπορεί να την πλάσει κατά το δικό της ομοίωμα. Και δεδομένου ότι με αυτήν δεν συμφωνούν το Παρίσι και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ηπείρου θα συνεχίσουν να μένουν ανεξέλεγκτα.
Η Ελλάδα
Το Βερολίνο προσφέρει στην Αθήνα «αμέριστη υποστήριξη», εφόσον όμως, όπως είπε πρόσφατα ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, «η Αθήνα παραμείνει σταθερή και αποφασισμένη και εκπληρώσει στο ακέραιο τους όρους του μνημονίου». Μόνο που στους όρους αυτούς δεν γίνεται κουβέντα για ανάπτυξη – αυτό ακριβώς δηλαδή που επιδιώκει η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά και θα άνοιγε ίσως κάποια προοπτική στη χώρα.
Χριστιανοδημοκράτες
«Είναι υπανάπτυκτοι στο θέμα της αλληλεγγύης»

Είναι εντελώς αδύνατον η καγκελάριος να υλοποιήσει τις υποσχέσεις της χωρίς να φορολογήσει ή να περικόψει δαπάνες από αλλού, εκτιμά μιλώντας στο «Βήμα» ο Νιλς Ντίντεριχ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.

Πόσο ρεαλιστικές είναι οι προεκλογικές υποσχέσεις της Ανγκελα Μέρκελ; Μπορεί να τις τηρήσει χωρίς αύξηση της φορολογίας;
«Οχι. Η αξία των δώρων που υπόσχεται ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτά δεν καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ή, λοιπόν, δεν θα τηρήσει κάποιες από τις υποσχέσεις, ή θα αυξήσει τους φόρους, ή θα κόψει από αλλού, ή θα κάνει πρόσθετα χρέη, ή όλα μαζί. Αυτό δεν θα είναι καλή αρχή, σε περίπτωση που επανεκλεγεί καγκελάριος».
Γιατί φέρεται τότε έτσι «άφρονα»;
«Για να πάρει τον αέρα από τα πανιά των Σοσιαλδημοκρατών, που έχουν παρόμοιες προτάσεις. Μόνο που αυτοί δηλώνουν ότι μπορούν να τις χρηματοδοτήσουν κάνοντας κατάλληλη αναδιανομή στα κονδύλια του προϋπολογισμού».
Πώς κρίνετε το κομμάτι του προγράμματος που αφορά την Ευρώπη;
«Συνεχίζει να δίνει έμφαση στη λιτότητα και αγνοεί την ανάπτυξη. Η τελευταία προϋποθέτει όμως την αλληλεγγύη των Ευρωπαίων. Και το πρόγραμμα δείχνει ότι οι Χριστιανοδημοκράτες είναι υπανάπτυκτοι στο θέμα της αλληλεγγύης».
Φθάνουν τα 6 δισ. ευρώ που προβλέπονται για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων στη Νότια Ευρώπη τα επόμενα έξι χρόνια;
«Σε καμία περίπτωση. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν και πολλά άλλα, και μάλιστα για τα επόμενα ένα-δύο χρόνια. Εδώ πρέπει όμως να πω ότι η λύση αυτού του προβλήματος δεν μπορεί να επιτευχθεί αμέσως. Χρειάζονται πολλά χρόνια γι’ αυτό. Το βασικό είναι λοιπόν να γίνει μια καλή αρχή που θα πείθει τους θιγομένους και θα αλλάξει το γενικότερο κλίμα. Σε αυτό μπορεί να συμβάλει το Βερολίνο και με άλλα μέσα, προσφέροντας για παράδειγμα ευκαιρίες για απασχόληση σε νέους από άλλες χώρες στη Γερμανία και εξάγοντας σε αυτές, εφόσον φυσικά το θέλουν και εκείνες, το επαγγελματικό της μοντέλο. Το δυϊκό μοντέλο αυτό που συνδυάζει τη φοίτηση σε επαγγελματικές σχολές με την πράξη σε ανάλογες επιχειρήσεις έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικό».
Γιατί επιμένει το Βερολίνο τόσο πεισματικά στην πολιτική της λιτότητας;
«Το Βερολίνο επιμένει πριν απ’ όλα στη σταθερότητα του ευρώ. Αυτό οφείλεται στη γερμανική παράδοση, έχει όμως και αυθύπαρκτη αξία – ένα ασταθές νόμισμα δεν προοιωνίζεται τίποτε το καλό. Από την άλλη όμως, είναι αστείο να ζητείς από χώρες που βρίσκονται λόγω της λιτότητας στο όριο της κατάρρευσης να κάνουν και άλλες οικονομίες. Εκείνο που χρειάζονται άμεσα είναι ανάπτυξη – και αυτό επιβάλλει, μεταξύ άλλων, την επένδυση ξένων κεφαλαίων».
Θα άλλαζε κάτι αν γινόταν καγκελάριος ο Σοσιαλδημοκράτης Πέερ Στάινμπρουκ;
«Ασφαλώς. Αυτός θα έδινε το βάρος στην αλληλεγγύη και θα ζητούσε από τους γερμανούς βιομηχάνους να επενδύσουν σε μεγάλη κλίμακα στην Ελλάδα. Αυτό θα έδινε καινούργια τροπή στα πράγματα».
Πλούσιοι και φτωχοί στην ατμομηχανή της Ευρώπης
Το Βερολίνο είναι ο μεγάλος κερδισμένος της κρίσης στην Ευρώπη καθώς ισοσκελίζει για πρώτη φορά τον προϋπολογισμό του από το 1969

Η Γερμανία είναι ο μεγάλος κερδισμένος της κρίσης στην Ευρώπη. Αυτό δεν αποτυπώνεται μόνο στον κρατικό προϋπολογισμό, που το 2014, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, θα είναι πάλι ισοσκελισμένος – για πρώτη φορά μετά το 1969! Αλλά και στο αυξανόμενο πλήθος των «λεφτάδων». «Νέο ρεκόρ σε εκατομμυριούχους!» τιτλοφορούσε τις προάλλες άρθρο του το περιοδικό «Der Spiegel». O αριθμός τους, σύμφωνα με το «Global Welth Report», έφτασε το 2012 στους 832.000. Η Γερμανία είναι έτσι η πέμπτη στη διεθνή κατάταξη χώρα, με πρώτη τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει όμως όλα τα εχέγγυα να αναβαθμιστεί σύντομα στην τέταρτη ή και στην τρίτη θέση.
Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της «έξυπνης» εξόδου από την κρίση του 2008-2009, που προκάλεσε απώλειες στα χρηματοφυλάκια των πλουσίων ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η κεϋνσιανή πολιτική (δημόσια έργα και ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών) που εφάρμοσε ο τότε υπουργός Οικονομικών και σημερινός υποψήφιος των Σοσιαλδημοκρατών Πέερ Στάινμπρουκ (υπό την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ) επανέφερε την οικονομία σε τροχιά κέρδους. Το αποτέλεσμα: το 2010 οι απώλειες αυτές είχαν ήδη εξισορροπηθεί και οι καταθέσεις στις επενδυτικές τράπεζες έφταναν το ρεκόρ των 4,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
Αλλά και η φτώχεια δεν μένει πίσω στη Γερμανία. Σύμφωνα με τις στατιστικές, κάθε έκτος Γερμανός, ή το 15,6% εξ αυτών, βρισκόταν το 2010 στο κατώφλι της φτώχειας ή και κάτω από αυτό. Το κατώφλι αυτό υπολογίζεται στη Γερμανία στα 952 ευρώ (σε σύγκριση με αυτό, στη Ρουμανία 105 ευρώ, στη Βουλγαρία 145).
Ο κύριος λόγος για τη φτώχεια δεν είναι κυρίως η ανεργία (όπως συμβαίνει στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου) όσο η ίδια η εργασία, δηλαδή η κακοπληρωμένη. Κάθε τέταρτος Γερμανός, ήτοι περί το 24,5%, απασχολείται σήμερα στον λεγόμενο τομέα κατώτερης αμοιβής της εργασίας, στον οποίο οι μισθοί είναι κάτω από τους προβλεπόμενους στις συλλογικές συμβάσεις. Το «κάτω» είναι βέβαια σχετικό – μπορεί να φτάσει, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα στα γερμανικά σφαγεία, τα 2-3 ευρώ την ώρα.
Η ψαλίδα ανάμεσα στο εισόδημα του πλούσιου άνω πέμπτου και του κάτω πέμπτου των Γερμανών είναι μεγάλη (το 2010- 4,5:1), όχι όμως μεγαλύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (5,1:1). Κι αυτός, κατά γενική εκτίμηση, θα συνεχίσει να αυξάνει όσο διαρκεί η κρίση.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk