Μπιρ Ελλάς

Ζούµε σε µια περίοδο που τα ελληνικά προϊόντα προβάλλονται και διαφηµίζονται µε µια υπερβολική, κατά την άποψή µου, αίσθηση πατριδολαγνείας. Αυτό που επικοινωνείται µε επίµονο τρόπο δεν είναι η ποιότητα ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, π.χ., µιας πρώτης ύλης, αντιθέτως το µόνο πράγµα που µας ενδιαφέρει στην προκειµένη περίπτωση είναι η ελληνικότητα του εν λόγω προϊόντος. Σε κάποιες πιο εκφραστικές εκδοχές του φαινοµένου τονίζεται η 100% ελληνική προέλευση. Βέβαια, µε την ίδια δογµατική διάθεση που εντός των συνόρων πρέπει να καταναλώνουµε µόνο ελληνικά, οι υπόλοιποι λαοί πρέπει να παρακαλάνε γονυπετείς για τις δικές µας εξαγωγές. Ας µου επιτραπεί να το χαρακτηρίσω ευγενικά ως κακό δείγµα αποπροσανατολισµού. Το θέµα µας, όµως, δεν είναι η εµπορική στρατηγική του ελληνικού τυριού, του λαδιού ή του κρασιού. Το σηµαντικό και ιδιαίτερα ελπιδοφόρο µήνυµα από τον παραγωγικό τοµέα είναι πως αρκετές από τις επιχειρήσεις που ξεπροβάλλουν σαν τα µανιτάρια τα τελευταία χρόνια ήρθαν για να µείνουν, πόσω µάλλον όταν ο καρπός της δουλειάς τους είναι ανταγωνιστικός, απολαύσιµος µια και αναφερόµαστε σε τρόφιµα ή ποτά και δεν χρειάζεται κανενός είδους σηµαιούλα, εκκλησάκι ή Ζορµπά στην ετικέτα για να µπει στις παγκόσµιες αγορές. Τρανταχτό παράδειγµα αυτής της λογικής είναι ο τοµέας της παραγωγής ελληνικής µπίρας.

Γαστρονοµικό trend ή νέα ήθη

Τα τελευταία δύο χρόνια η µία µικροζυθοποιία διαδέχεται την άλλη. Στην αρχή το φαινόµενο θύµιζε παγωµένο γιαούρτι ή πιάτσα καλαµάκι – σουβλάκι λόγω της µαζικής εµφάνισης παραγωγικών µονάδων από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Προσωπικά έχω δοκιµάσει τις περισσότερες και οφείλω να οµολογήσω πως τα γευστικά χαρακτηριστικά τους µου έχουν διώξει κάθε ίχνος δυσπιστίας. Είµαι σίγουρος πως η προσέγγιση των εν λόγω ανθρώπων κάθε άλλο παρά εφήµερη είναι. Αρχικά, όλες συντηρούν και αντανακλούν τοπικό χαρακτήρα, κάτι που δύσκολα µας αφήνει ασυγκίνητους. Ειδικά για περιπτώσεις νησιών ή περιοχών µε µεγάλη επισκεψιµότητα, οι µπίρες καλύπτουν και µε το παραπάνω τη ζήτηση των επισκεπτών για local stuff. Επιπλέον, οι περισσότερες (ειδικά οι αφιλτράριστες – απαστερίωτες) προσδίδουν ένα πιο γαστρονοµικό ύφος στην µπίρα. Θα µπορούσα να τις φανταστώ ως ιδανικό ταίριασµα σε πολλά από τα καλοκαιρινά µας – και όχι µόνο – γεύµατα.

Δυνατός χαρακτήρας

Ενα άλλο σηµείο που πρέπει να σταθούµε είναι το µέγεθος, που στον πλανήτη της µπίρας έχει καθοριστικό ρόλο. Τουλάχιστον εγώ δεν έχει τύχει να δοκιµάσω προϊόν µικρής παραγωγικής µονάδας που να µην έχει δραµατικά πιο σύνθετο – πλούσιο χαρακτήρα από αντίστοιχα µεγάλων πολυεθνικών. Αντιθέτως, στον µικρόκοσµο του κρασιού το τελικό αποτέλεσµα δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τα µεγέθη του παραγωγού, καθώς είναι πολλές οι περιπτώσεις µεγάλων οινοποιείων που παράγουν εµβληµατικά κρασιά.

Η αλήθεια είναι πως όλοι µας χρωστάµε πολλά στη µικροζυθοποιία Craft, η οποία, αρκετά χρόνια πριν, υπήρξε ο πρόδροµος για το τι θα ακολουθούσε. Αν δεν κάνω λάθος, πρωτοεµφανίστηκε το 1997 και µας µύησε σε όρους όπως lager, pilsner, weiss και ale. Οµολογώ πως, εκτός του θεαµατικού της ιστορίας µε τον άµβυκα σε περίοπτη θέση εντός των οµότιτλων εστιατορίων στους Αµπελοκήπους και στο Χαλάνδρι, συνέβαλε µε τον τρόπο της και στη συνύπαρξη του ζύθου µε το φαγητό.

Μια νόστιµη παρέα

Η µπίρα είχε ανέκαθεν συναναστροφές µε κάθε τύπου γρήγορο φαγητό, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητα κακό. «Γέµισε το Λονδίνο µπίρες και λουκάνικα» έγραφε χαρακτηριστικά ένα πρόσφατο άρθρο αναφερόµενο στην επίσκεψη χιλιάδων οπαδών για τον τελικό του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Η παρέα µε τα σουβλάκια, τις πίτσες, τα λουκάνικα δεν ευνοούσε, βέβαια, την ένταξή της σε πιο σύνθετα γεύµατα. Πριν από λίγα χρόνια ο Φεράν Αντριά, ως ένας από τους σπουδαιότερους σεφ του κόσµου, έκανε την υπέρβαση και έβαλε την υπογραφή του σε µια καταλανική µπίρα. Μοιραία, επηρέασε µε τον τρόπο του στην αντιστροφή του κλίµατος. Εκτοτε, παρατηρώ πως πολλοί εστιάτορες πρόσθεσαν στους καταλόγους είτε την εν λόγω µπίρα είτε διαφορετικές αντίστοιχου επιπέδου. Παρά τις αντιξοότητες, έχουν αναπτυχθεί αρκετές τρυφερές ιστορίες στο τραπέζι του φαγητού µε την µπίρα σε ρόλο πρωταγωνιστή. Αρχικά νοµίζω πως όλοι, έστω και για µια φορά στη ζωή µας, έχουµε δοκιµάσει την εµπειρία της γερµανικής ή γερµανικού τύπου µπιραρίας µε το χοιρινό κότσι και την µπίρα να αποτελούν την πεµπτουσία της απόλαυσης. Βέβαια, οι γευστικοί συνδυασµοί µε την πρωτεΐνη του κρέατος (σχεδόν σε όλες τις µορφές και παραλλαγές) δεν σταµατούν στους πάγκους µιας µπιραρίας. Φιλέτα, µπριζόλες στη σχάρα τα πάνε εξίσου καλά όσο και τα µαγειρευτά, µε την µπίρα να ανταποκρίνεται στην πρόκληση µε το παραπάνω. Εδώ, µοιραία θα σταθούµε στη δοµή της, σε σχέση µε το κρασί που ανταγωνίζεται, κατά κάποιον τρόπο, τη θέση του συνοδηγού στο γεύµα. Το κρασί ουσιαστικά προέρχεται από σταφύλι και το µόνο, αν µπορώ να το κατατάξω ως προσθετικό, είναι η παλαίωση σε δρύινο βαρέλι, που αναπόφευκτα θα του προσθέσει αρώµατα. Οι παράγοντες που θα λάβουµε υπόψη µας είναι η οξύτητα στα λευκά, η ταννικότητα στα ερυθρά και το σώµα και στις δύο περιπτώσεις. Ο ζυθοποιός, αντίστοιχα, έχει να δουλέψει µε κριθάρι, που προσδίδει γλυκά χαρακτηριστικά, µε λυκίσκο, που µπορεί να δώσει κάποιες πικρές νότες, και µαγιά, που γευστικά θυµίζει αρώµατα ψωµιού. Επιπλέον, οι περισσότεροι µικροί παραγωγοί πειραµατίζονται µε καρυκεύµατα, ξηρούς καρπούς και φρούτα, που δίνουν ιδιαίτερο χαρακτήρα στο τελικό αποτέλεσµα. Στην πράξη µπορούµε να ακολουθήσουµε τη σχολή του παραλληλισµού (π.χ. γλυκό µε γλυκό) ή τη σχολή της αντιπαράθεσης (π.χ. γλυκό µε αλµυρό) µε την ίδια ευκολία. Μπορεί να δίνω την εντύπωση πως πριονίζω την καρέκλα µου, αλλά πιστεύω ότι η µπίρα είναι πολύ πιο ευέλικτη στο πάντρεµα των γεύσεων σε σχέση µε το κρασί. Αλλες στοργικές παρέες που µου έρχονται στο µυαλό είναι τα τυριά (ειδικά τα πλούσια σε γεύση κίτρινα και τα µπλε), τα αλλαντικά, τα διάφορα πιάτα ασιατικής κουζίνας, µε τις ακραίες, έντονες γεύσεις να είναι αναπάντεχα ευπρόσδεκτες.

Με κέντρο την µπίρα

Τελειώνοντας, οφείλω να αναφερθώ µε συµπάθεια στους θιασώτες του ζύθου. Τους παρακολουθώ χρόνια να ενηµερώνονται, να στηρίζουν ζυθοκεντρικούς προορισµούς, να επικοινωνούν στα µέσα µαζικής δικτύωσης, να δραστηριοποιούνται και να αγκαλιάζουν κάθε προσπάθεια µε άξονα την µπίρα. Ισως τώρα, ζώντας τον παραγωγικό οργασµό, να βλέπουν τα ποσοστά τους να αυξάνονται δραµατικά και να χαίρονται. Πλέον, έχουµε να καµαρώνουµε µπίρα από τη Σαντορίνη, τη Ρόδο, το Ρέθυµνο, την Εύβοια, τη Θράκη, την Καλαµάτα, την Κέρκυρα, τα Χανιά, το Αργος, τον Πειραιά. Εύχοµαι να µακροηµερεύσουν και να συνεχίσουν να µας προµηθεύουν ωραίες µπίρες.

Το λεξικο του ζυθου

«Πιάσε δυο µπιρίτσες – πράσινες ή καφετιές». Ο φράση είναι από ελληνική ταινία της δεκαετίας του ’60 και µας θυµίζει καλοκαιρινό σκηνικό ελληνικής ταβέρνας. Τα χρόνια περνούν και, δυστυχώς ή ευτυχώς, στις µέρες µας η παραγγελιοληψία δεν γίνεται µε βάση το χρώµα του µπουκαλιού, αλλά µε το περιεχόµενό τους. Ας δούµε τι περιλαµβάνει αυτό.

Τα κύρια συστατικά της µπίρας είναι το νερό, το κριθάρι, ο λυκίσκος και η µαγιά. Υπάρχουν ξανθές, µαύρες, κόκκινες, καστανές, ανάλογα µε το καβούρντισµα και το είδος του δηµητριακού, και κάθε κατηγορία έχει το κοινό της. Οι µπίρες κατηγοριοποιούνται µε γνώµονα τη ζύµωση και συγκεκριµένα τη θερµοκρασία της ζύµωσης. Συνήθως οι χαµηλής ζύµωσης µπίρες είναι pils, lager, ξανθές ως επί το πλείστον, και χαρακτηρίζονται από λεπτό άρωµα, ελαφρύ σώµα και αίσθηση ανθρακικού. Καταλαµβάνουν το µεγαλύτερο ποσοστό της αγοράς. Οι υψηλής ζύµωσης µπίρες διακρίνονται από τον πιο πληθωρικό – σύνθετο – γευστικό χαρακτήρα τους και το πιο σκούρο χρώµα.

Lager

Μπίρες χαµηλής ζύµωσης. Κατά τη ζύµωση η µαγιά κατακάθεται στον πυθµένα του δοχείου (βυθοζύµες).

Pils

Υποκατηγορία της lager. Διακρίνονται από την ελαφριά πικράδα στη γεύση, τις ανθώδεις νότες στη µυρωδιά και το ξανθό χρώµα τους.

Ale

Κατηγορία υψηλής ζύµωσης όπου η µαγιά ανεβαίνει στην επιφάνεια (αφροζύµες). Πολλοί µπιρόφιλοι, χαριτολογώντας, θεωρούν τις ale το αντίστοιχο του ερυθρού κρασιού και τις pils το αντίστοιχο του λευκού, θέλοντας να τονίσουν το σύνθετο και γεµάτο στυλ τους.

Weisse

Κατηγορία στην οποία το σιτάρι έχει µεγάλο ποσοστό και συνήθως είναι αφιλτράριστες, µε αποτέλεσµα το χρώµα να είναι θολό και ο αφρός πλούσιος.

ΕΠΙΛΟΓΕΣ

Septem Μικροζυθοποιία
Sunday’s Honey Golden Ale

Πλούσια, σαγηνευτική, από τις κορυφαίες εκφράσεις της ελληνικής ζυθοποιίας. Το µόνο που θα χαρακτήριζα ως µειονέκτηµα είναι πως αφού τη δοκιµάσεις είναι δύσκολο να «ξεκολλήσεις». Εύχοµαι να δούµε στο µέλλον κι άλλους διαφορετικούς πειραµατισµούς από όλες τις ζυθοποιίες.

Ρεθυµνιακή Ζυθοποιία
Brink’s Dark Beer

Πολυδιάστατη, γεµάτη µπίρα, ίσως η πιο σύνθετη γευστικά από όσες κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά. Είναι στιγµές που σε ξεγελάει, µε αρώµατα γλυκά να διαδέχονται πικρές, γήινες νότες. Σπουδαία δουλειά, θα τολµούσα να τη συνοδεύσω τόσο µε φαγητό όσο και µε επιδόρπιο.

Κερκυραϊκή Ζυθοποιία
Real Ale Bitter


Βοτανική, καλοδοµηµένη, µε πικρό τελείωµα. Ιδανική για συνδυασµό µε µαγειρευτά φαγητά µε έντονες σάλτσες. Για τους λάτρεις της συγκεκριµένης τυπολογίας που αρέσκονται να την απολαµβάνουν χωρίς φαγητό, θα την πρότεινα ως πιο χειµερινή.

Ζυθοποιία Ρόδου
Magnus Weiss

Μεστή µπίρα, µε τονισµένο τον φυτικό χαρακτήρα, υποστηρίζεται από αρώµατα δηµητριακών. Εχει ξεκάθαρο το απαστερίωτο της διαδικασίας.

Πειραϊκή Μικροζυθοποιία
Lager Premium


Ελαφριά µπίρα, µε πλούσια, εντυπωσιακά αρωµατικά χαρακτηριστικά, τόσο ανθώδη όσο και φρουτώδη. Στο στόµα έχει ευχάριστη εξέλιξη και το τελείωµά της είναι σχετικά ήπιο. Ιδανική για απεριτίφ ή συνοδευτική για σαλάτες.

Μεσσηνιακή Μικροζυθοποιία
Νέδα Lager


Αν, υποθετικά, τις ταξινοµούσαµε µε γνώµονα τις προτεινόµενες εποχές κατανάλωσης, η Νέδα αδιαµφισβήτητα θα έπαιρνε το µερίδιό της τον Αύγουστο. Ιδανική για να σου σβήσει τη δίψα, ευχάριστη, διαυγέστατη, µε ιδιαίτερα ελαφρύ σώµα. Προτείνεται για απεριτίφ.

Ζέος Ζυθοποιία
Αργους Black Mak

Από το χρώµα µάς προδιαθέτει για πιο καβουρντιστά αρώµατα, που συνυπάρχουν µε σοκολάτα, καφέ και κάποιες αναµενόµενες πικρές νότες. Πληθωρική στο στόµα, µε µακριά επίγευση.

Ζυθοποιία Χίου Fresh Chios
Beer House Ale

Πυκνή, ισορροπηµένη, µε αρώµατα εσπεριδοειδών. Κατ’ εξοχήν µπίρα φαγητού.

Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης

Βεργίνα Weiss

Σύνθετη όσον αφορά την πρώτη εντύπωση, µε τα γήινα αρώµατα να κυριαρχούν, σε αντίθεση µε το στόµα, που υπερισχύουν γλυκά, ευχάριστα χαρακτηριστικά. Προτείνεται είτε ως απεριτίφ είτε δίπλα σε πιάτα ασιατικής κουζίνας.

Ζυθοποιία Σαντορίνης
Red Donkey


Μπίρα που µου φέρνει στο µυαλό κυκλαδίτικο γεύµα µε άξονα τις πίτες και τα λαχανικά. Θα ήθελα να τη δοκιµάσω και µε µελιτζανοσαλάτα ή, διαφορετικά, λιβανέζικη κουζίνα µε τα µπαχάρια σε πρωταγωνιστική θέση. Πιστεύω πως είναι η πιο φαγητοκεντρική όλων. Επιπροσθέτως, έχει και τον πιο έξυπνο και επιτυχηµένο σχεδιασµό της ετικέτας.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk