Ανακούφιση μετά την ανησυχία

Τα συμβούλια υπουργών στο Λουξεμβούργο χαρακτηρίζονται από τους ίδιους τους συμμετέχοντες ως τα πιο ανιαρά.

Τα συμβούλια υπουργών στο Λουξεμβούργο χαρακτηρίζονται από τους ίδιους τους συμμετέχοντες ως τα πιο ανιαρά. Το Eurogroup και το Eco/Fin της Πέμπτης και της Παρασκευής θα εντάσσονταν σε αυτή την κατηγορία αν δεν υπήρχε στην ατζέντα η απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM). Ακόμη και αν κάποιοι αμφέβαλλαν για αυτό όμως, οι εξελίξεις στην Ελλάδα τούς εξέπληξαν ξανά.
Ηταν γύρω στις 10 το βράδυ όταν έφθασαν τα νέα στο Λουξεμβούργο ότι η τρικομματική κυβέρνηση της Ελλάδας κινδυνεύει με κατάρρευση. Ο πρώτος… κυματοθραύστης υπήρξε για άλλη μία φορά ο κ. Ι. Στουρνάρας. Βροχή άρχισαν να πέφτουν οι ερωτήσεις στον έλληνα υπουργό Οικονομικών για το τι συνέβη και το τι μέλλει γενέσθαι. Δεν ήταν λίγοι όσοι αναρωτιόνταν αν έχει χαθεί η σοβαρότητα στη χώρα μας, ενώ ο επίτροπος για Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις Ολι Ρεν απηύθυνε έκκληση «στο αίσθημα ευθύνης των ελλήνων πολιτικών ηγετών για το καλό της Ελλάδας και της Ευρώπης».
Με τα μηνύματα των τελευταίων ημερών από τις Βρυξέλλες, τη Φραγκφούρτη, το Βερολίνο και την Ουάσιγκτον να είναι αυστηρά και σαφή για αποφυγή πρόωρων εκλογών πάση θυσία, οι Ευρωπαίοι αλλά και το ΔΝΤ δεν είχαν όρεξη για αστεία. Στο τραπέζι βρισκόταν άλλωστε η δόση του Ιουλίου και η συζήτηση για το χρηματοδοτικό κενό που έχει εντοπιστεί – κατ’ αρχήν για το 2014. Το κενό αυτό, λόγω των αρρυθμιών στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων αλλά και της μη μετακύλισης της λήξης των ελληνικών ομολόγων που έχουν στην κατοχή τους κεντρικές τράπεζες χωρών-μελών της ευρωζώνης, έχει ήδη οδηγήσει το ΔΝΤ να τηρήσει σκληρή στάση, απειλώντας ακόμη και με διακοπή χρηματοδότησης.
Πιθανή πολιτική αστάθεια θα περιέπλεκε σοβαρά την ολοκλήρωση της αποστολής της τρόικας, κάτι που, όπως φάνηκε από τη δήλωση του προέδρου του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ, δεν θα πρέπει να συμβεί. «Δεν θα υπάρξει τρύπα στο ελληνικό πρόγραμμα αν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της τρόικας τον Ιούλιο» είπε ο ολλανδός υπουργός Οικονομικών. Η απόφαση του ΠαΣοΚ όμως να παραμείνει στην κυβέρνηση λειτούργησε καθησυχαστικά.
Το ενδεχόμενο κατάρρευσης της ελληνικής κυβέρνησης είχε σημάνει βέβαια συναγερμό πολύ νωρίτερα, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στο προεκλογικό Βερολίνο. Η Ανγκελα Μέρκελ, ψύχραιμη, παρακολουθούσε τις εξελίξεις με την ΕΡΤ χωρίς να παρέμβει ως την περασμένη Κυριακή. Το έπραξε όμως το απόγευμα εκείνης της ημέρας, με δική της πρωτοβουλία, όταν συνειδητοποίησε ότι θα μπορούσε να χαθεί ο έλεγχος και να οδηγηθεί άκαιρα η Ελλάδα σε εκλογές.

«Μη φθάσεις στα άκρα!»
φέρεται να είπε σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Βήματος» η «σιδηρά καγκελάριος» στον κ. Αντ. Σαμαρά. «Καταβάλλω κάθε προσπάθεια» ήταν η απάντηση του έλληνα πρωθυπουργού, για να ακολουθήσει η συμβουλή-μήνυμα της κυρίας Μέρκελ: «Οι εκλογές θα είναι καταστροφή!». Η καίρια παρέμβαση του Βερολίνου έθεσε τη διαμορφωνόμενη κατάσταση σε άλλη βάση. Ο κ. Σαμαράς ανταπάντησε ότι εδώ και έναν χρόνο η κυβέρνηση καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια που δεν μπορεί να χαθεί. Και ζήτησε τη στήριξή της.
Στην ανακοίνωση που ακολούθησε, η Ανγκελα Μέρκελ χαιρέτισε το μεταρρυθμιστικό έργο της κυβέρνησης. Αλλωστε κοινή ήταν η πεποίθηση στο Βερολίνο ότι το πρόγραμμα προσαρμογής θα παραμείνει στις ράγες, παρά τις αναταράξεις. Στο πλαίσιο αυτό, η επίσκεψη Σαμαρά στο Βερολίνο στις 3 Ιουλίου, όπου θα λάβει χώρα μεγάλη συνδιάσκεψη για την καταπολέμηση της ανεργίας στην Ευρώπη (ιδιαίτερα των νέων), κρίθηκε χρήσιμη ώστε να τονωθεί το προφίλ του Πρωθυπουργού, ενώ οι δύο ηγέτες είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν και στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) στη Βιέννη. Παράλληλα ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε συμφώνησε να έρθει στην Αθήνα κατόπιν συνεννόησης με τον κ. Στουρνάρα.
Η τρέχουσα πολιτική κρίση με αφορμή την ΕΡΤ κυριαρχούσε την περασμένη Δευτέρα το απόγευμα στα πηγαδάκια των καλεσμένων που απολάμβαναν τη δροσιά του κήπου γνωστής πρεσβευτικής οικίας στο Ψυχικό. «Να πέσει η κυβέρνηση λόγω της ΕΡΤ; Αν δεν ήταν αστείο, θα ήταν λυπηρό» σχολίαζε έμπειρος ξένος διπλωμάτης που «έχει φάει με το κουτάλι» τις περιπέτειες της εγχώριας πολιτικής σκηνής την τελευταία τριετία.
Και πράγματι, αυτή ήταν η εκτίμηση σε όλους τους τρίτους παρατηρητές τις τελευταίες 10 ημέρες. Είτε βρίσκονταν στην Αθήνα, είτε στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο, στο Παρίσι και στην Ουάσιγκτον, το μήνυμα ήταν πολύ ξεκάθαρο: «Συντονιστείτε και βρείτε τα, με αμοιβαίες υποχωρήσεις. Περιθώρια για εκλογές δεν υπάρχουν. Οι μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίες, αλλά πρέπει να γίνουν με σεβασμό στους θεσμούς. Διαφορετικά, οι πράξεις σας θα γίνουν μπούμερανγκ» ήταν οι φράσεις που χρησιμοποίησαν εταίροι, σύμμαχοι και πιστωτές.
Η απόφαση του κ. Σαμαρά να ανακοινώσει το κλείσιμο της ΕΡΤ αιφνιδίασε τις Βρυξέλλες. Η πιθανότητα να οδηγηθεί η Ελλάδα σε νέα εκλογική αναμέτρηση μόλις έναν χρόνο μετά την προηγούμενη έφερνε στο μυαλό τους εφιάλτες του 2012, με την ευρωζώνη να πρέπει και πάλι να δαμάσει τους δράκους των αγορών. Οι εκλογές ήταν «μη λύση» για τις Βρυξέλλες.
Χαρακτηριστική ήταν επ’ αυτού η δήλωση κορυφαίου αξιωματούχου του Eurogroup λίγες ώρες πριν από τη δεύτερη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών το απόγευμα της Τετάρτης: «Βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι όπου η κυβερνητική σταθερότητα είναι σημαντική προκειμένου να συνεχιστεί απρόσκοπτα το πρόγραμμα». Ο ίδιος αξιωματούχος, ο οποίος συμμετέχει καθοριστικά τα τελευταία χρόνια στη διαμόρφωση των αποφάσεων της ευρωζώνης, επέμεινε στη συρρίκνωση του δημόσιου τομέα, σημειώνοντας όμως ότι πρέπει να γίνει «με τρόπο έξυπνο, αποτελεσματικό και δίκαιο».
Είναι σαφές πάντως ότι μια κίνηση όπως το κλείσιμο της ΕΡΤ, που θα μπορούσε να έχει απλώς και μόνο μεταρρυθμιστικό χαρακτήρα, κατέληξε να φέρει «θεσμικό κοστούμι». Αυτό συνέβη κυρίως λόγω της στάσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο, ιδιαίτερα μέσω της σκληρής επιστολής του προέδρου του, του Σοσιαλιστή Μάρτιν Σουλτς, έθεσε κρίσιμα ζητήματα δημοκρατικότητας. Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου η άνοδος της Χρυσής Αυγής έχει θορυβήσει εντονότατα τους Ευρωπαίους, η πιθανή σύνδεση της οικονομικής κρίσης με τη Δημοκρατία, έστω και έμμεσα, είναι το τελευταίο πράγμα που επιθυμούν οι ευρωπαϊκές ηγεσίες. Και τούτο διότι θίγει ευθέως τον αξιακό πυρήνα της ΕΕ.

Ο κ. Ευ. Βενιζέλος στο Παρίσι
«Θα αυτοκτονήσετε πολιτικά;»

Ισως ο πρώτος που βρέθηκε αντιμέτωπος με τα ερωτήματα των ξένων για το πού μπορεί να καταλήξει η κυβερνητική κρίση που προκλήθηκε από την ΕΡΤ να ήταν ο κ. Ευ. Βενιζέλος. Ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ, ο οποίος έχει κληθεί εκ των πραγμάτων να ανακαλύψει την «τέλεια ισορροπία» της τρικομματικής κυβέρνησης, βρέθηκε πριν από περίπου μία εβδομάδα στη Γαλλία για να συμμετάσχει στο «Φόρουμ Ευρωπαίων Προοδευτικών». Εκεί συναντήθηκε με κορυφαία στελέχη των ευρωπαίων Σοσιαλιστών, όπως ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στην Ευρωβουλή, ο Χάνες Σβόμποντα, αλλά επίσης ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ και ο πρωθυπουργός Ζαν-Μαρκ Ερό.
Οι συνομιλητές του κ. Βενιζέλου εστίασαν την προσοχή τους σε δύο σημεία. Το πρώτο αφορούσε τον σεβασμό στους θεσμούς, καθώς όλοι τους εξεπλάγησαν από τον τρόπο με τον οποίο «έπεσε μαύρο» στη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Το δεύτερο σημείο όμως ήταν βαθιά πολιτικό. «Θέλετε να αυτοκτονήσετε πολιτικά; Αν ναι, εντάξει» ήταν η… κυνική παρατήρηση που απηύθυναν στον κ. Βενιζέλο, με αφορμή τις πληροφορίες για πιθανή προσφυγή στις κάλπες αν δεν βρεθεί συμβιβαστική λύση. Σημειωτέον ότι σε κλειστή συνάντηση που έλαβε χώρα, στην οποία παρευρέθηκαν και δύο κορυφαίοι γάλλοι οικονομολόγοι, οι Ζαν Πιζανί-Φερύ και Ντανιέλ Κοέν, τονίστηκε ότι δεν υπάρχει χρόνος για παρακινδυνευμένες κινήσεις και τα προβλήματα είναι τόσο περίπλοκα που οποιοδήποτε πισωγύρισμα θα μπορούσε να έχει δραματικές επιπτώσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk