Δέσποινα Γερουλάνου: Ο Παύλος Γερουλάνος δεν βοήθησε καθόλου το Μπενάκη

Ξεκίνησε δειλά-δειλά σαν ένα μικρό μαγαζάκι κάτω από τη μαρμάρινη σκάλα του κτιρίου της οδού Κουμπάρη του Μουσείου Μπενάκη. Το πωλητήριο ήταν ιδέα κάποιων κυριών της μεγαλοαστικής Αθήνας, από τα πρώτα μέλη των Φίλων του Μουσείου, που ιδρύθηκε το 1957.

Ξεκίνησε δειλά-δειλά σαν ένα μικρό μαγαζάκι κάτω από τη μαρμάρινη σκάλα του κτιρίου της οδού Κουμπάρη του Μουσείου Μπενάκη. Το πωλητήριο ήταν ιδέα κάποιων κυριών της μεγαλοαστικής Αθήνας, από τα πρώτα μέλη των Φίλων του Μουσείου, που ιδρύθηκε το 1957. Η Αμαλία Μεγαπάνου (μετέπειτα Καραμανλή), η Φανή Λαμπαδαρίου και η Ρένα Ανδρεάδη ανέλαβαν, μεταξύ άλλων, τη λειτουργία του το 1977 με αληθινή αφοσίωση και όχι ως ένα σικ χόμπι της καλής κοινωνίας της εποχής. Αποτέλεσμα, διαθέτοντας μόνο αντίγραφα των εκθεμάτων του Μουσείου, δεν άργησε να εξελιχθεί σε μία από τις πηγές εσόδων του Μουσείου. Και ήταν το 1993 όταν η τελευταία είχε την ιδέα να περάσει η «σκυτάλη» του πωλητηρίου στην επόμενη γενιά και να παραδώσει τα ηνία στη Δέσποινα Γερουλάνου. Να έπαιξε ρόλο στην επιλογή το ότι ανήκει στην οικογένεια Γερουλάνου; «Ναι, το ότι ανήκω σ’ αυτή την οικογένεια βοήθησε, με την έννοια ότι οι κυρίες αποφάσισαν πως θα ενδιαφερόμουν περισσότερο από κάποιον άλλον. Και το ότι η ιστορία του Μουσείου συμβαδίζει με την ιστορία της δικής μου οικογένειας (σ.σ.: η μητέρα της Αιμιλία Γερουλάνου είναι εγγονή του Αντώνη Μπενάκη) συνεπαγόταν μάλλον ότι εγώ δεν θα το… ρίξω έξω» απαντά χωρίς περιστροφές η Δέσποινα Γερουλάνου.
Τριάντα πέντε χρόνια πέρασαν από τότε. Το πωλητήριο της Κουμπάρη «ανοίχτηκε» αρχικώς και σε αντικείμενα εμπνευσμένα από τις συλλογές του Μουσείου, ενώ εν συνεχεία το ξεκίνημα της λειτουργίας του κτιρίου του Μουσείου στην οδό Πειραιώς άνοιξε τον δρόμο για νέους σχεδιαστές και καλλιτέχνες εφαρμοσμένων τεχνών. Περίπου 300 καλλιτέχνες έχουν εκθέσει τις δημιουργίες τους αποτελώντας την πρώτη «μαγιά» για το πωλητήριο της Πινακοθήκης Χατζηκυριάκου-Γκίκα, το οποίο εγκαινιάστηκε το 2012 με έργα εμπνευσμένα από τον έλληνα καλλιτέχνη και τη γενιά του ’30. Και είναι η έκθεση «Το Μουσείο Αλλιώς. 35 χρόνια πωλητήριο. Από την αρχαιότητα στο design» που συνοψίζει με βιωματικό τρόπο την πορεία των τριών κερδοφόρων πωλητηρίων του Μουσείου Μπενάκη, υπεύθυνη των οποίων είναι η Δέσποινα Γερουλάνου. Μια βόλτα στους χώρους της Κουμπάρη αρκεί για να αντιληφθεί κανείς τον τρόπο με τον αναδεικνύονται τα εκθέματα του πωλητηρίου, με χρωματική σήμανση, ζωντανεύοντας παράλληλα τους θησαυρούς του Μουσείου με τους οποίους παρουσιάζονται σε απευθείας συνομιλία.
«Αποφασίσαμε να κάνουμε αυτόν τον παραλληλισμό. Να εκτεθούν, δηλαδή, τα αντικείμενα των πωλητηρίων, είτε αυθεντικά είτε αντίγραφα, πλάι στα εκθέματα του Μουσείου ώστε να μπορεί κανείς να δει πώς ένα έκθεμα μπορεί να πάρει έναν εντελώς διαφορετικό «δρόμο»» μας λέει η Δέσποινα Γερουλάνου, η οποία υπογραμμίζει τις διαφορετικές φυσιογνωμίες των τριών πωλητηρίων. Το πωλητήριο της Κουμπάρη «διαδίδει», μεταξύ άλλων, τα μουσειακά αντικείμενα με σταθερούς πελάτες το ελληνικό κράτος, την Εκκλησία, υπουργεία, πρεσβείες, τράπεζες και μεγάλους οργανισμούς. Το κτίριο της οδού Πειραιώς έχει εξελιχθεί σε ένα Κέντρο Εφαρμοσμένων Τεχνών που φιλοξενεί οτιδήποτε νέο στον χώρο του κοσμήματος, των κεραμικών, των χρηστικών, των εφαρμοσμένων τεχνών κτλ. Το πωλητήριο της Πινακοθήκης Γκίκα φιλοξενεί αντικείμενα τόσο από τον χώρο του craft όσο και του design. Και αν κάτι κάνει υπερήφανη τη Δέσποινα Γερουλάνου είναι ότι και τα τρία πωλητήρια λειτουργούν με έλληνες σχεδιαστές και εργαστήρια. «Μας έλεγαν: «Μα γιατί δεν φέρνετε καλλιτέχνες από το ΜoΜΑ της Νέας Υόρκης;». Και εμείς αντισταθήκαμε» μας απαντά.
Ισως το ότι η ίδια ασχολήθηκε με τον σχεδιασμό κοσμημάτων και μάλιστα για ένα φεγγάρι έκανε και έκθεση με τις δημιουργίες της βοήθησε στην ενασχόλησή της με τα πωλητήρια και τα αντικείμενά τους. Ενα από τα τέσσερα παιδιά του Μαρίνου και της Αιμιλίας Γερουλάνου, το γένος Καλλιγά, η Δέσποινα γεννήθηκε σε μια δεμένη οικογένεια που δεν της στένεψε ποτέ τους ορίζοντές της. Ετσι, μετά τις σπουδές της ως φιλολόγου, δούλεψε με τον Χορν στο κύκνειο άσμα του, τον «Αρχιμάστορα Σόλνες», παρακολούθησε μαθήματα στο Θέατρο Τέχνης, καταπιάστηκε με το κόσμημα, αλλά τελικά βρήκε την ισορροπία με τον εαυτό της στο πωλητήριο. «Ναι, με το πωλητήριο είμαι «ψωνισμένη»» ομολογεί. «Εκεί που λέω να ησυχάσω λίγο (όπως μετά τα εγκαίνια της τελευταίας έκθεσης) όλο κάτι καινούργιο παρουσιάζεται και να σου πάλι απ’ την αρχή…» μας λέει.
Η Δέσποινα Γερουλάνου είναι σαφής στην απάντηση που δίνει όταν ερωτάται αν ο αδελφός της Παύλος Γερουλάνος, ως υπουργός Πολιτισμού, ωφέλησε ή έβλαψε το Μουσείο. «Οχι, καθόλου δεν βοήθησε το Μουσείο η επιλογή αυτή. Κατ’ αρχάς έκοψε αντί να δώσει. Ολοι θεωρούν ότι όταν κάποιος μπαίνει σε μια υψηλή θέση πρέπει να… ευλογήσει τα γένια του. Στην περίπτωση του αδελφού μου δεν ίσχυσε κάτι τέτοιο. Ο αδελφός μου ήθελε να κάνει τη δουλειά του κανονικά. Οπότε το Μουσείο θα έλεγα ότι δυσκολεύτηκε. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση υπουργού που θα έδινε κάποια χρήματα σε κάποιο μουσείο δεν θα είχε αμφισβήτηση ότι τα έδωσε στους συγγενείς του. Ηδη, χωρίς να συμβεί το παραμικρό, έγιναν πολλά θέματα χωρίς λόγο και αιτία. Και το Μουσείο βρέθηκε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Οχι, το Μουσείο δεν ωφελήθηκε καθόλου από τον Παύλο Γερουλάνο ως υπουργό Πολιτισμού. Αλλο αν ο ίδιος ωφέλησε τον τόπο από αυτή τη θέση. Για το Μουσείο Μπενάκη όμως είμαι σαφής…».

Τα έσοδα και τα ελλείμματα
Αποτελεί το πωλητήριο σημαντική πηγή εσόδων για το Μουσείο; «Οπωσδήποτε, είναι μια αρκετά σημαντική πηγή. Καλύπτει το 30% των εσόδων του μουσείου. Τώρα, λόγω της κατάστασης, αναζητούνται και άλλοι τρόποι οικονομικής ενίσχυσης: συνδρομές, χορηγίες, «ανοίγματα» στο εξωτερικό. Για ένα μεγάλο διάστημα ωστόσο ήταν από τις μοναδικές πηγές εσόδων του Μουσείου». Θα έλεγε ότι σήμερα το Μουσείο είναι σε κρίση; «Ναι, έχει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Αγωνιζόμαστε πάρα πολύ, τόσο εμείς που εργαζόμαστε όσο και οι άνθρωποι του Μουσείου που το νοιάζονται. Αλλά η κατάσταση είναι δύσκολη. Και ναι, το Μουσείο σαφώς είναι σε κρίση». Αληθεύει το ότι για να κάνει κανείς πλέον έκθεση στο Μουσείο πρέπει να την πληρώσει ο ίδιος; «Ναι, ισχύει αυτό. Βέβαια μπορεί να μην ισχύει για όλες τις εκθέσεις, όπως για εκθέσεις που δεν κοστίζουν πολύ. Αλλά μια έκθεση που κοστίζει πολύ δεν έχουμε τη δυνατότητα να την κάνουμε».

πότε & πού:
«Το Μουσείο Αλλιώς. 35 χρόνια πωλητήριο. Από την αρχαιότητα στο design» Η έκθεση θα διαρκέσει όλο το καλοκαίρι. Μουσείο Μπενάκη (Κτίριο οδού Κουμπάρη) www.benaki.gr

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk