Ελληνική γαλακτοβιομηχανία: Ζημιές για τους μεγάλους, αντέχουν οι μικροί

Σε πλήρη αναδιάταξη οδηγείται ο κλάδος της γαλακτοβιομηχανίας, ενώ συνεχίζεται η συρρίκνωση της ελληνικής αγοράς γάλακτος, επιτείνοντας τα προβλήματα κυρίως των μεγάλων εταιρειών, οι οποίες συνεχίζουν να συσσωρεύουν ζημιές. Και όλα αυτά σε συνθήκες πρωτόγνωρες για τα ελληνικά δεδομένα.

Σε πλήρη αναδιάταξη οδηγείται ο κλάδος της γαλακτοβιομηχανίας, ενώ συνεχίζεται η συρρίκνωση της ελληνικής αγοράς γάλακτος, επιτείνοντας τα προβλήματα κυρίως των μεγάλων εταιρειών, οι οποίες συνεχίζουν να συσσωρεύουν ζημιές. Και όλα αυτά σε συνθήκες πρωτόγνωρες για τα ελληνικά δεδομένα. Οι μικρές – κυρίως συνεταιριστικές – βιομηχανίες του κλάδου συνεχίζουν να αποσπούν μερίδια αγοράς από τις μεγάλες και φαίνεται πως εισέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο. Παράλληλα σε δραματική κατάσταση έχει οδηγηθεί η ζώνη γάλακτος ιδιαίτερα της Δυτικής Μακεδονίας. Οι αλλαγές που συντελούνται χαρακτηρίζονται ως «εξαιρετικά επώδυνες».
Η Vivartia είναι ο μεγαλύτερος γαλατάς της ελληνικής αγοράς, οι πωλήσεις και τα μερίδιά της – ιδιαίτερα στην κατηγορία του παστεριωμένου γάλακτος – είναι ηγεμονικά. Ωστόσο συνεχίζει να συσσωρεύει ζημιές. Στο πρώτο τρίμηνο του 2013, σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος», οι ζημιές της αυξήθηκαν και πλησίασαν τα 2 εκατ. ευρώ. Ενώ προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι η μεγαλύτερη εταιρεία του κλάδου απουσιάζει από το «πάρτι» των εξαγωγών του ελληνικού γιαουρτιού, που γίνεται στις ευρωπαϊκές αγορές. Και φαίνεται να υπάρχει προβληματισμός για την – καθυστερημένη – δραστηριοποίησή της στην αμερικανική αγορά του «greek style yogurt» που υπερβαίνει πλέον τα 2 δισ. δολάρια ετησίως.
Ολες της οι προσπάθειες έχουν εναποτεθεί στη στρατηγική συνεργασία που έχει συνάψει με τους Αραβες του Αμπου Ντάμπι για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας και της γαλακτοβιομηχανίας στην περιοχή των εμιράτων. Από την άλλη πλευρά, αναπτύσσει συνεχώς νέα προϊόντα μικρότερων κατηγοριών γαλακτοκομικών προϊόντων – προ μηνών έκανε την εμφάνισή του το κατσικίσιο γάλα της – επιχειρώντας να αναδιαμορφώσει την εικόνα της, αλλά και τη συνολικότερη παρουσία της στην αγορά.Βεβαίως το μερίδιό της συνεχίζει να συρρικνώνεται.
Στροφή στις διεθνείς αγορές
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο κλάδος τροφίμων και γαλακτοκομικών της Vivartia το 2012 είχε συνολική μείωση πωλήσεων κατά 9% – από 668 εκατ. ευρώ το 2011 έπεσε στα 610,5 εκατ. ευρώ ευρώ το 2012 – και οι πωλήσεις των γαλακτοκομικών προϊόντων διαμορφώθηκαν στα 327,4 εκατ. ευρώ και οι ζημιές του μετά από φόρους και χωρίς να συμπεριληφθούν οι απομειώσεις ανήλθαν στα 75,1 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα μάλιστα με πηγές της αγοράς τα κορυφαία στελέχη του ομίλου αναζητούν εναγωνίως ξένους επενδυτές – έχουν γίνει αρκετές παρουσιάσεις και συζητήσεις, αλλά καμία ως τώρα δεν έχει ευοδωθεί.
Από την άλλη πλευρά, η ΦΑΓΕ των αδελφών Φιλίππου πέρυσι – ιδιαίτερη χρονιά για τον όμιλο, δεδομένου ότι τον Οκτώβριο του 2012 μετέφεραν την έδρα τους στο Λουξεμβούργο – έχασε πωλήσεις περίπου 28 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές ζημιές της ανήλθαν στα 41 εκατ. ευρώ. Ωστόσο και ενώ η ελληνική αγορά συρρικνώνεται η ΦΑΓΕ έχει στραμμένη όλη της την προσοχή στις διεθνείς αγορές.
Προσφάτως η αντιδικία της με τον Τουρκοαμερικανό Chobani στη βρετανική αγορά, την οποία και κέρδισε, απέκτησε ευρύτερη δημοσιότητα, δεδομένου ότι το ελληνικό γιαούρτι είναι πλέον το πιο hot προϊόν στην ευρωπαϊκή αγορά των γαλακτοκομικών. Και εξ αυτού του λόγου ο ελληνικός όμιλος ευελπιστεί να «ρεφάρει» τις απώλειες της εσωτερικής αγοράς, που αρχίζουν και γίνονται πλέον σημαντικές.
Ομως η Βόρεια Ελλάδα και ιδιαίτερα η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται την τελευταία περίοδο στη δίνη του κυκλώνα. Απειλείται ουσιαστικά εκτός από τη βιομηχανική δραστηριότητα του γάλακτος ακόμη και η κτηνοτροφική της παραγωγή.

Η κατάρρευση της Αγνό, της οικογένειας του κ. Ν. Κολιού, ενίσχυσε την παρουσία της ιστορικής Μεβγάλ ΑΕ. Αλλά τα προβλήματα της περιοχής δεν λύθηκαν.
Η Μεβγάλ στη διάρκεια των τελευταίων μηνών αντιμετωπίζει οξύτατα προβλήματα ρευστότητας, με αποτέλεσμα να καθυστερεί τις πληρωμές των εργαζομένων της για περίπου 4 μήνες και φυσικά να βρίσκεται αντιμέτωπη με απεργιακές κινητοποιήσεις. Η επιδεινούμενη κατάσταση της εταιρείας υπονομεύει επί της ουσίας την παρουσία της στην αγορά.
Η δέσμευση των τραπεζών, σύμφωνα με την οποία μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους θα προχωρήσουν σε αναχρηματοδότηση των δανείων της, γεγονός που τουλάχιστον θα της ενισχύσει την ανύπαρκτη σήμερα ρευστότητά της, βρίσκεται στον αέρα.
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες της Βορείου Ελλάδος και για την τρίτη σε μέγεθος γαλακτοκομική επιχείρηση με – όχι αμελητέα – εξαγωγική δραστηριότητα. Η ενδεχόμενη κατάρρευσή της θα έχει τρομακτικές συνέπειες σε ολόκληρη την αγορά, αλλά και στη ζώνη γάλακτος, δηλαδή γενικότερα στην κτηνοτροφική δραστηριότητα της περιοχής. Η Μεβγάλ απασχολεί 990 εργαζομένους και συνεργάζεται με 400 αγελαδοτρόφους και με άλλους 1.700 αιγοπροβατοτρόφους.
Το μερίδιό της στην αγορά του παστεριωμένου γάλακτος έχει συρρικνωθεί σε επίπεδα χαμηλότερα του 13% και στην αγορά του γιαουρτιού σε επίπεδα χαμηλότερα του 8%. Στη διάρκεια του 2011 οι πωλήσεις της ανήλθαν περίπου στα 186 εκατ. ευρώ και οι ζημιές στα 8 εκατ. ευρώ, ενώ το 2012 οι πωλήσεις της διαμορφώθηκαν περίπου στα 178 εκατ. ευρώ.


«Χτυπούν την πόρτα» της Αττικής

Οι μικρότερες βιομηχανίες του κλάδου με προεξάρχουσα τη σερραϊκή ΚΡΙ ΚΡΙ βρίσκονται σαφώς σε καλύτερη οικονομική θέση. Το 2012 η εταιρεία του κ. Π. Τσίναβου είχε πωλήσεις ύψους 59,3 εκατ. ευρώ έναντι 47,9 εκατ. ευρώ το 2011, σημειώνοντας αύξηση κατά 23,8%, ενώ το EBITDA ανήλθε στα 7,64 εκατ. ευρώ έναντι 5,17 εκατ. ευρώ το 2011. Και τα κέρδη προ φόρων διαμορφώθηκαν στα 5,1 εκατ. ευρώ από 3,3 εκατ. ευρώ το 2011.

Ωστόσο στον κλάδο της γαλακτοβιομηχανίας υπάρχουν ορισμένες μικρές συνεταιριστικές εταιρείες, με ισχυρά τοπικά χαρακτηριστικά, που όμως όχι μόνο αυξάνουν τις πωλήσεις τους, αλλά έχουν και κέρδη.

Ορισμένες από αυτές είναι η Εβόλ στον Βόλο, η Τρίκκη στην περιοχή της Δυτικής Θεσσαλίας, η Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λαμίας και η Νεογάλ στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας. Προφανώς έχουν τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών, όπου διαθέτουν ισχυρά μερίδια αγοράς, και είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό των μεγάλων εταιρειών του κλάδου. Σε μια εποχή όπου αρκετοί καταναλωτές εκτός από την εθνικότητα του προϊόντος, αντιμετωπίζουν με θετική προδιάθεση την τοπικότητα, ορισμένες από αυτές δειλά-δειλά και με πολύ προσεκτικά βήματα «χτυπούν την πόρτα» της Αττικής, όπως π.χ. η Εβόλ και η Τρίκκη. Και μάλιστα με θετικά αποτελέσματα.

Ο μόνος μεγάλος με κέρδη

Σε καλύτερη βεβαίως κατάσταση βρίσκεται ο όμιλος των αδελφών Σαράντη. Στη διάρκεια του 2012 οι πωλήσεις του ομίλου Σαράντη (διαθέτει ήδη πέντε εργοστάσια, τον Ολυμπο στη Λάρισα, την Τυράς στα Τρίκαλα και τη Ροδόπη στον ομώνυμο νομό, διαθέτει επίσης μία σύγχρονη γαλακτοβιομηχανία στη Ρουμανία και μία τυροκομική μονάδα στη Βουλγαρία) διαμορφώθηκαν στα 239 εκατ. ευρώ και παρέμειναν στα επίπεδα του 2011. Αλλά η κερδοφορία συρρικνώθηκε σημαντικά, από περίπου 11 εκατ. ευρώ το 2011 πέρυσι έπεσε στο 1,5 εκατ. ευρώ. Είναι η μοναδική από τις τέσσερις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες της ελληνικής αγοράς που έστω και περιορισμένα εμφανίζει κέρδη. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο όμιλος απασχολεί περί τους 950 εργαζομένους – 750 στην Ελλάδα και 200 στις άλλες χώρες -, ενώ στη διάρκεια των τελευταίων έξι χρόνων έχει επενδύσει 165 εκατ. ευρώ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk