Στη δουλειά από το Λύκειο

«Οικονομική ανάπτυξη δεν είναι δυνατή χωρίς τεχνικήν πρόοδον. Και επειδή η τεχνική πρόοδος προϋποθέτει, κατά κύριον λόγον, ανθρώπινον δυναμικόν, θεωρητικώς και πρακτικώς κατηρτισμένον, ικανόν να αντιμετωπίζει επιτυχώς τας συγχρόνους απαιτήσεις της παραγωγής αγαθών, είναι αυτονόητον ότι τίποτε δεν είναι δυνατόν να κατορθωθή εις τον τομέα τούτον της εθνικής δραστηριότητος χωρίς μίαν επιμελώς συγκροτημένη και καλώς λειτουργούσαν Τεχνικήν Εκπαίδευσιν».

«Οικονομική ανάπτυξη δεν είναι δυνατή χωρίς τεχνικήν πρόοδον. Και επειδή η τεχνική πρόοδος προϋποθέτει, κατά κύριον λόγον, ανθρώπινον δυναμικόν, θεωρητικώς και πρακτικώς κατηρτισμένον, ικανόν να αντιμετωπίζει επιτυχώς τας συγχρόνους απαιτήσεις της παραγωγής αγαθών, είναι αυτονόητον ότι τίποτε δεν είναι δυνατόν να κατορθωθή εις τον τομέα τούτον της εθνικής δραστηριότητος χωρίς μίαν επιμελώς συγκροτημένη και καλώς λειτουργούσαν Τεχνικήν Εκπαίδευσιν». Αυτά έλεγε ο Γεώργιος Παπανδρέου πριν από 50 έτη – βέβαια η τεχνική εκπαίδευση ξεκίνησε νωρίτερα, το 1958, επί κυβερνήσεως Καραμανλή. Από τότε κανένας υπουργός Παιδείας δεν κατόρθωσε να θεμελιώσει ένα αποτελεσματικό σύστημα τεχνικής εκπαίδευσης στη χώρα μας. Ενα σύστημα που να μορφώνει όσους μαθητές επιθυμούν έναν διαφορετικό τύπο σχολείου, στο οποίο θα μπορούν να αναπτύξουν τις ιδιαίτερες κλίσεις και δεξιότητές τους. Ετσι στη συλλογική συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας έμεινε ένα αξίωμα: ή πηγαίνεις στο πανεπιστήμιο ή αποτυγχάνεις…

«Το πρόβλημα με την τεχνική εκπαίδευση είναι ότι εδώ και 20 χρόνια πηγαίνουν εκεί οι χειρότεροι μαθητές. Και αυτοί βρίσκουν τις ειδικότητες πολλές και σύνθετες και τα σχολεία απροετοίμαστα να υποδεχθούν και να εκπαιδεύσουν επαγγελματίες» έλεγε την περασμένη εβδομάδα στο «Βήμα» μέλος της κεντρικής επιτροπής εξετάσεων για τα επαγγελματικά λύκεια. Και εφέτος, με δεδομένη και τη δυσκολία στα θέματα που επελέγησαν, η αποτυχία και τα γραπτά με βαθμολογίες κάτω από τη βάση στους υποψηφίους της Τεχνολογικής Κατεύθυνσης αναμένεται ότι θα χτυπήσουν «συναγερμό» και μπορεί να φτάσουν το 85%! Σε ένα μάθημα, μόνο ένα 15% των μαθητών της Τεχνολογικής Κατεύθυνσης κατάφερε να περάσει τη βάση του δέκα.

Η εικόνα που παρουσιάζεται δεν είναι αισιόδοξη: η τεχνική εκπαίδευση σήμερα δεν περιλαμβάνει εκτεταμένα προγράμματα «μαθητείας», δίνει κυρίως θεωρητικές γνώσεις και είναι κατακερματισμένη (επαγγελματικά λύκεια, επαγγελματικές σχολές, σχολές ΟΑΕΔ, ΙΕΚ κτλ.). Οπως έλεγε χαρακτηριστικά στέλεχος του υπουργείου Παιδείας που μίλησε στο «Βήμα»: «Τελικά φαίνεται ότι παράγουμε τεχνίτες που είναι άτεχνοι…».

«Οσο καλύτερη δουλειά γίνεται στη μέση εκπαίδευση σε αυτόν τον τομέα τόσο σημαντικότερα είναι τα αποτελέσματα για την ανώτατη τεχνολογική εκπαίδευση της χώρας»
λέει σχετικά ο πρόεδρος του ΤΕΙ Πάτρας κ. Σωκράτης Καλκάνης. «Το πρόβλημα είναι ότι στα ΤΕΙ, όπως και στα πανεπιστήμια, φτάνουν τελικά, με όποιον τρόπο φτάνουν, μαθητές που πολλές φορές δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα προγράμματά τους» προσθέτει. Τι νόημα έχει λοιπόν μια κοινωνία όπου όλοι θέλουν να γίνουν γιατροί και δικηγόροι και η ανεργία εκτινάσσεται σε δυσθεώρητα ύψη, τη στιγμή που άλλες ειδικότητες παραμένουν στα «αζήτητα», παρ’ ότι θα προσέφεραν πιθανότατα ένα επιτυχημένο επαγγελματικό μέλλον;
Στα 16 εργαζόμενοι


Πάντως, όπως αναφέρουν όλες οι σχετικές έρευνες διεθνών οργανισμών, το ποσοστό των προσφερομένων θέσεων απασχόλησης που αφορούν εργαζομένους με τυπικά προσόντα μεσαίου επιπέδου παρουσιάζει διαρκώς αυξητική τάση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Στο τοπίο αυτό στοιχεία του υπουργείου Παιδείας φανερώνουν ότι κάθε χρόνο επιλέγει τα προγράμματα της τεχνικής εκπαίδευσης περίπου το 25% των νέων που φοιτούν στα σχολεία της χώρας μας, τη στιγμή που τα ποσοστά αυτά ανεβαίνουν στο 68% στην Ολλανδία, στο 65% στην «πλούσια» Ελβετία και στο 57% στη Γερμανία.
Το γερμανικό μοντέλο ειδικά έχει μπει τους τελευταίους μήνες στο «μικροσκόπιο» του υπουργείου Παιδείας καθώς στηρίζεται στο περίφημο «δυαδικό σύστημα», εκπαίδευση δηλαδή των νέων μέσα στα σχολεία αλλά παράλληλα μαθητεία τους σε επιχειρήσεις, όπου και σε πολλές περιπτώσεις απορροφώνται τελικά στο δυναμικό τους. Ετσι στα 16 τους οι νέοι αποκτούν ήδη τα χαρακτηριστικά «έτοιμου» εργαζόμενου πολίτη.
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας για το τεχνολογικό λύκειο (το πιο σύνθετο ίσως κομμάτι του νέου νομοσχεδίου για το λύκειο που θα δοθεί στη δημοσιότητα πιθανώς μέσα στον μήνα) στηρίζεται στην ανάγκη συνολικής αλλαγής του «χάρτη» της τεχνικής εκπαίδευσης στη χώρα.
Η πρώτη μορφή του παρουσιάστηκε όταν βρισκόταν στο υπουργείο η κυρία Αννα Διαμαντοπούλου. Το κείμενο αναδιαμορφώθηκε επί υπουργίας Γεωργίου Μπαμπινιώτη και τώρα βρίσκεται στα χέρια του κ. Κ. Αρβανιτόπουλου. Παρ’ ότι απουσιάζει η διακομματική συναίνεση – όλοι διεκδικούν την «πατρότητα» και πολύ περισσότερο τη νομοθέτηση – φαίνεται ότι μεγάλες αλλαγές είναι πλέον προ των πυλών. Οπως έχει ήδη γράψει «Το Βήμα», πιθανότατα από την ερχόμενη σχολική χρονιά θα λειτουργήσουν και πειραματικά τεχνολογικά λύκεια που θα διασφαλίζουν την εφαρμογή καινοτομίας σε προγράμματα και εκπαιδευτικές μεθόδους.
Ο νέος «χάρτης»


Σύμφωνα με τον νέο «χάρτη» της τεχνικής εκπαίδευσης:
  • Καταργείται ο διαχωρισμός σε επαγγελματικά λύκεια (ΕΠΑΛ) και επαγγελματικές σχολές (ΕΠΑΣ).
  • Δημιουργείται ένας ενιαίος τύπος τεχνολογικού λυκείου, ενώ προωθούνται νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα για όλες τις ειδικότητες.
  • Εισάγονται μέθοδοι απόκτησης τεχνικών – επαγγελματικών γνώσεων και δεξιοτήτων ανάλογα με τις επιλογές κάθε μαθητή.
  • Προσφέρεται πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση της χώρας κανονικά με το σύστημα των Πανελλαδικών.
  • Δημιουργούνται «γέφυρες» μεταξύ των τεχνολογικών λυκείων και των παραγωγικών αναγκών της χώρας, σε συνεργασία με τοπικές αρχές.
Συγκεκριμένα «το πρόγραμμα σπουδών της Α’ τάξης του τεχνολογικού λυκείου αποσκοπεί στην παροχή γενικής παιδείας και αρχικού επαγγελματικού προσανατολισμού. Αυτό της Β’ τάξης θα αποσκοπεί στην ολοκλήρωση του επιστημονικού προσανατολισμού, ενώ της Γ’ τάξης αποσκοπεί στην παροχή επαγγελματικής ειδίκευσης». Τα μαθήματα βασικών ικανοτήτων μπορεί να περιλαμβάνουν και εργαστηριακό μέρος.
  • Οι εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας σε κάθε τάξη, περιλαμβανομένων των ωρών διδασκαλίας των μαθημάτων υποστήριξης, δεν μπορεί να υπερβαίνουν τις 35 ανά εβδομάδα.
  • Τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών διαμορφώνονται σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων για την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET).
Σχολείο και δουλειά
Το υιοθέτησαν και οι Ισπανοί
Γιατί γίνεται πολύς λόγος για το δυαδικό «σύστημα»; Η Ισπανία μάλιστα, που αντιμετωπίζει σοβαρότατο πρόβλημα με την ανεργία των νέων, υιοθέτησε πέρυσι το γερμανικό μοντέλο σε σχολεία της τεχνικής εκπαίδευσης υπογράφοντας διακρατική συμφωνία συνεργασίας. Ως πέρυσι το σύστημα αυτό προσφερόταν από μόνο δύο γερμανικά σχολεία.
«Μέσω του δυαδικού συστήματος μπορούμε να συνδυάσουμε την επαγγελματική εκπαίδευση με την πρακτική άσκηση και απασχόληση στην επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην τοπική κοινωνία» λέει εκπαιδευτικός που έχει μελετήσει το γερμανικό μοντέλο. Εκδοχές του δυαδικού συστήματος λειτουργούν με επιτυχία στο κρατίδιο Βάδης-Βυρτεμβέργης στη Γερμανία, αλλά και στην Αυστρία. Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά, ο επιχειρηματικός τομέας πρέπει να εμφορείται από κοινωνική ευαισθησία και συνείδηση της ευθύνης του να συγχρηματοδοτεί την επαγγελματική εκπαίδευση σε τοπικό επίπεδο.
Εχει ονομαστεί «δυαδικό σύστημα» επειδή η κατάρτιση γίνεται στον τόπο εργασίας και στο σχολείο. Κάθε χρόνο στη Γερμανία 600.000 νέοι (τα δύο τρίτα) εγκαταλείπουν τα σχολεία γενικής εκπαίδευσης και αρχίζουν την επαγγελματική τους κατάρτιση. Οι μαθητευόμενοι βρίσκονται τρεις ημέρες την εβδομάδα στον τόπο εργασίας και δύο ημέρες στο σχολείο. Η επιχείρηση καταβάλλει στον μαθητευόμενο μισθό ο οποίος καθορίζεται από τη γενική συλλογική σύμβαση εργασίας, ενώ η κατάρτιση στο σχολείο χρηματοδοτείται από το Δημόσιο. Στο τέλος της κατάρτισης ο μαθητής εξετάζεται γραπτώς και προφορικώς ενώπιον της Υπεύθυνης Αρχής Επαγγελματικής Κατάρτισης, ενώ η εξεταστική επιτροπή αποτελείται από εκπροσώπους επιχειρήσεων και διδάσκοντες.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk