Η τέχνη της αποτυχίας

H αποτυχία έχει πολλά ονόματα: καταστροφή, τέλος, ντροπή, ταπείνωση, ήττα. Μια καταστροφή˙ όμως, μπορεί να έχει θετικό πρόσημο, όταν σημαίνει αλλαγή πλεύσης. Στη Silicon Valley, εκεί όπου χτίζεται το μέλλον του νέου κόσμου με υλικά την έμπνευση και την τεχνολογία, η αποτυχία ονομάζεται pivot.

Η τέχνη της αποτυχίας | tovima.gr

H αποτυχία έχει πολλά ονόματα: καταστροφή, τέλος, ντροπή, ταπείνωση, ήττα. Μια καταστροφή˙ όμως, μπορεί να έχει θετικό πρόσημο, όταν σημαίνει αλλαγή πλεύσης. Στη Silicon Valley, εκεί όπου χτίζεται το μέλλον του νέου κόσμου με υλικά την έμπνευση και την τεχνολογία, η αποτυχία ονομάζεται pivot. Πρόκειται για έναν ευφημισμό που περιγράφει με ευγενικό τρόπο τη διόρθωση του λάθους, που δείχνει συμπυκνωμένα πως, όταν η αρχική ιδέα σου είναι εντελώς λάθος, δεν είναι απαραίτητο να κλάψεις με απόγνωση. Μπορείς απλώς να αρχίσεις να δουλεύεις μια άλλη.

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα σε ένα ρεπορτάζ του «Vanity Fair» που περιέγραφε την περίεργη ζωή δύο τύπων από τη μεσοαστική Βοστώνη των ΗΠΑ. Δύο έξυπνα, φιλόδοξα παιδιά, δύο απόγονοι έξυπνων, φιλόδοξων γονιών, που σπούδασαν με σκοπό να πετύχουν, να νιώσουν καλά, να κερδίσουν τους γονείς τους. Ο Κέβιν Σίστρομ και ο Πολ Κρίγκερ βρέθηκαν στην Καλιφόρνια, συγκέντρωσαν χρηματοδότηση από το χρηματιστήριο ταλέντων που είναι η αγορά της Δυτικής Ακτής και άρχισαν να παράγουν ιδέες.

Η πρώτη αποτυχία ήταν μια εφαρμογή που έδινε στους χρήστες τη δυνατότητα να σχολιάζουν μαγαζιά στα οποία είχαν ήδη επισκεφθεί. Απέτυχε γιατί είχε ξαναγίνει. Η δεύτερη προσπαθούσε να ενώσει τους ανθρώπους με έναν λιγότερο ελκυστικό τρόπο από όσο ενώνουν άλλα apps τούς ανθρώπους. Απέτυχε για τον ίδιο λόγο. Και έπειτα από αυτές τις παραγωγικές αποτυχίες, έκαναν το «pivot» τους: έφτιαξαν μια εφαρμογή όπου μπορείς απλώς να ανεβάζεις φιλτραρισμένες τις φωτογραφίες σου από το κινητό σου, επηρεασμένοι από τις κοπέλες τους που προτιμούσαν για λόγους ναρκισσισμού τα φλου πλάνα στις καλοκαιρινές φωτογραφίες τους (λιγότερη ευκρίνεια, λιγότερη κυτταρίτιδα). Πέρασαν 18 μήνες και κάποια εκατομμύρια χρήστες μέχρι να πουλήσουν την εταιρεία 13 υπαλλήλων που λέγεται Instagram στο Facebook, με αντίτιμο 1 δισεκατομμύριο δολάρια.

H αποτυχία στην Ελλάδα ήταν για χρόνια μια απαγορευμένη λέξη. Ισως έφταιγε ένα χρόνιο απωθημένο εθνικών αποτυχιών, ίσως ευθύνεται το λαϊφστάιλ τού «να περνάμε καλά» σαν λοβοτομημένοι πρωταγωνιστές διαφήμισης, ίσως είχε να κάνει με κάποιο απωθημένο του εθνικού μας DNA. Ο,τι και να έφταιγε, στην Ελλάδα προ κρίσεως η αποτυχία δεν συζητιόταν. Ανθρωποι εγκλωβίζονταν σε ζωές που δεν ήθελαν για να μην αποτύχουν εκεί που ήθελαν πραγματικά, οικογένειες καταστρέφονταν στο όνομα της οικογενειακής ρουτίνας, καριέρες φτιάχνονταν με βάση το κυνήγι της εκπαιδευτικής παπαγαλίας και της μελλοντικής αποκατάστασης. Η φράση «δεν έχω λεφτά» δεν ήταν μια καταγραφή πραγματικότητας, αλλά μια ένδειξη αποτυχίας. Το διαζύγιο ήταν κοινωνικά κατακριτέο. Η επαγγελματική αποτυχία μια φρίκη. H καταπίεση συγκλονιστική.

Η αποτυχία, όμως, μπορεί να είναι λυτρωτική μερικές φορές. Να σε ρίξει τόσο, ώστε να σε αναγκάσει να προσπαθήσεις ξανά, με έναν νέο τρόπο, με μια άλλη οπτική. Να σε σοκάρει όσο χρειάζεται για να αλλάξεις ρότα. Και ακόμη και αν δεν πετύχεις, να δοκιμάσεις τον εαυτό σου σε έναν άλλο τομέα.

Ας φύγουμε από την Αμερική, τη Silicon Valley και τις φτηνές φιλοσοφίες που μοιάζουν με απόσπασμα βιβλίου αυτοβοήθειας και ας επιστρέψουμε σε αυτό που τον Φεβρουάριο του 2012 οι «New York Times» ονόμαζαν «A Failing State». Ενα αποτυχημένο κράτος. Αυτό ήταν η Ελλάδα που τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με τις αγορές, και όχι (ακόμη;) σύμφωνα με την πραγματικότητα, φαίνεται να πέρασε από τη δημοσιονομική αποτυχία στη σταθερότητα. Αφού αυτοταπεινωθήκαμε, μαστιγωθήκαμε, παραδώσαμε μισθούς, δικαιώματα και ασφάλεια, τώρα πάμε να γίνουμε ένα έθνος σε ανάκαμψη.

Οι αριθμοί δεν ευημερούν ακριβώς, αλλά ίσως λίγο να χαμογελούν. Και η αυστηρή κυβέρνηση, οι κουρασμένοι ψηφοφόροι και όλοι οι παρατηρητές βλέπουμε το κοντέρ να προσπαθεί να μηδενίσει: για να ξεκινήσουμε ξανά με τα ίδια λάθη.

Γιατί, αν παρατηρήσει κάποιος από απόσταση την κατάσταση, δεν βλέπει καμία τόλμη, καμία τομή. Οι τελευταίοι διορισμοί υπεύθυνων οργανισμών, από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας μέχρι την ΕΡΤ και τον ΕΟΠΥΥ, δείχνουν μια επιστροφή στον καθησυχαστικό κόσμο της κομματοκρατίας. Μια επίθεση βολέματος, μια παρέλαση των «δικών μας παιδιών». Αν δεν υπάρξει τώρα συντριβή της κομματικής υποταγής, αν δεν γίνει τώρα στροφή σε καινοτόμες ιδέες, πότε θα γίνει; Αν αυτό είναι πρόοδος, πόσο σκούρο χρώμα έχει η πραγματική συντήρηση;

Η αποτυχία μας ως χώρα ήταν ηχηρή. Δεν ήταν, όμως, ολοκληρωτική. Γιατί η αποτυχία έχει πολλά ονόματα, αλλά ο τρόπος για να αποτύχεις μερακλίδικα είναι ένας: να φοβηθείς να προσπαθήσεις διαφορετικά. Δηλαδή, αυτό ακριβώς που κάνουμε.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk