Birdwatching με πανσέληνο

Κάθε άνοιξη και φθινόπωρο δισεκατομμύρια πουλιά μετακινούνται προς και από τις περιοχές αναπαραγωγής και διαχείμασης αντιστοίχως, διανύοντας μεγάλη απόσταση και πάντα με μαθηματική ακρίβεια.

Κάθε άνοιξη και φθινόπωρο δισεκατομμύρια πουλιά μετακινούνται προς και από τις περιοχές αναπαραγωγής και διαχείμασης αντιστοίχως, διανύοντας μεγάλη απόσταση και πάντα με μαθηματική ακρίβεια. Μόνο εντυπωσιακές μπορούν να χαρακτηρισθούν οι εικόνες με τα σμήνη να πετούν στον ουρανό κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ωστόσο η πλειονότητα των πουλιών μετακινείται μεταξύ Ευρασίας και Αφρικής κατά τις νυχτερινές ώρες. «Γι’ αυτό ακριβώς το μέγεθος του φαινομένου δεν γίνεται αντιληπτό από τον μέσο άνθρωπο» δηλώνει στο «Helios Plus» ο κ. Χρήστος Μπαρμπούτης, διδάκτωρ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, συντονιστής του Ορνιθολογικού Σταθμού των Αντικυθήρων.
Μια ιδιαίτερη στιγμή όμως έζησαν οι επισκέπτες και οι εθελοντές του Ορνιθολογικού Σταθμού Αντικυθήρων, οι οποίοι είχαν τη μοναδική ευκαιρία να παρατηρήσουν αυτή τη νυχτερινή μετανάστευση των πουλιών μέσω της παρακολούθησης του φεγγαριού κατά τη διάρκεια των ανοιξιάτικων πανσελήνων του Απριλίου και του Μαΐου.
Παρατηρούν τη σκιά των πουλιών στη Σελήνη


Οπως εξηγεί ο κ. Μπαρμπούτης, οι βασικοί λόγοι που τα περισσότερα πουλιά μεταναστεύουν κατά τη διάρκεια της νύχτας έχουν να κάνουν με την ελαχιστοποίηση του κινδύνου αφυδάτωσης από τον ήλιο και την εκμετάλλευση των πιο σταθερών ανεμολογικών συνθηκών που επικρατούν τη νύχτα σε σχέση με την ημέρα. «Μπορούν ανενόχλητα να ανεφοδιάζονται ενεργειακά την ημέρα, αναπληρώνοντας μέρος ή όλη την ενέργεια που χρησιμοποίησαν το προηγούμενο βράδυ κατά την πτήση τους» εξηγεί στο «Βήμα» ο κ. Μπαρμπούτης.
Παρακολουθώντας λοιπόν την επιφάνεια της Σελήνης με τη βοήθεια ενός τηλεσκοπίου είναι δυνατόν να διακριθούν οι σιλουέτες των μεταναστευτικών πουλιών. Βέβαια, όπως διευκρινίζει και ο κ. Μπαρμπούτης στο «Helios Plus», «το ποσοστό του ουρανού που μπορεί κανείς να παρακολουθεί μέσω ενός τηλεσκοπίου εστιάζοντας στην πανσέληνο είναι εξαιρετικά μικρό και συνεπώς μπορεί να αντιληφθεί μόνο ένα μικρό ποσοστό των μεταναστευτικών πουλιών». Με την ανάπτυξη και των υπολογιστικών μέσων είναι δυνατόν να εκτιμηθεί τόσο το μέγεθος της μεταναστευτικής ροής όσο και η κατεύθυνση που έχουν τα πουλιά, καθώς και η κατεύθυνση της πτήσης τους.
Ευρέως γνωστή έξω, στα σπάργανα στην Ελλάδα


Η μέθοδος αυτή, η οποία στην Ευρώπη είναι γνωστή μεταξύ των ερασιτεχνών και επαγγελματιών ορνιθολόγων ως «moon-watching», είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ, όπου έχουν εδώ και χρόνια αναπτυχθεί περιφερειακά και εθνικά δίκτυα παρακολούθησης. Στην Ελλάδα όμως το πρόγραμμα αυτό υλοποιείται σε πιλοτικό επίπεδο τα τελευταία δύο χρόνια και κατά τη διάρκεια της ανοιξιάτικης πανσελήνου του Απριλίου και του Μαΐου στα Αντικύθηρα, καθώς το μικρό νησί των Επτανήσων αποτελεί σημείο περάσματος για τα μικροπούλια.
Μετά την αξιολόγηση όμως των πρώτων αποτελεσμάτων, «φαίνεται ότι υπάρχει η προοπτική να επεκταθούν οι περιοχές μελέτης σε όλη την Ελλάδα, καθώς η μέθοδος είναι αρκετά απλή και δεν απαιτεί εξειδικευμένες ορνιθολογικές γνώσεις, άρα μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν απ’ οποιονδήποτε με υπομονή και μεράκι» επεσήμανε στο «Helios Plus» ο κ. Μπαρμπούτης.
Ορνιθολογικός Σταθμός Αντικυθήρων


Κάθε άνοιξη και φθινόπωρο ο Ορνιθολογικός Σταθμός Αντικυθήρων, που αποτελεί τη βάση ενός πολυετούς προγράμματος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, παρουσιάζει ένα πρόγραμμα παρακολούθησης της μετανάστευσης των πτηνών με τη συμμετοχή ελλήνων και ξένων επιστημόνων, καθώς και εθελοντών.
Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η παρακολούθηση και μελέτη του φαινομένου της μετανάστευσης των πουλιών με απώτερο σκοπό την προστασία τους σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και την έρευνα γύρω από την ορνιθοπανίδα, τα ενδιαιτήματά της και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής των Αντικυθήρων.

Δημοσιεύτηκε στο HeliosPlus στις 31 Μαΐου 2013

HeliosPlus

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk