Δικαιότερος επιμερισμός των βαρών

Πέντε χρόνια μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, η ευρωζώνη βρίσκεται ακόμη στη δίνη της κρίσης. Πέντε χρόνια από τότε που ο φόβος μαζικής κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος οδήγησε στη μεγαλύτερη ανάληψη ζημιών του ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος από τον δημόσιο τομέα, δηλαδή από τους κρατικούς προϋπολογισμούς της Ευρώπης.

Δικαιότερος επιμερισμός των βαρών | tovima.gr
Πέντε χρόνια μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, η ευρωζώνη βρίσκεται ακόμη στη δίνη της κρίσης. Πέντε χρόνια από τότε που ο φόβος μαζικής κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος οδήγησε στη μεγαλύτερη ανάληψη ζημιών του ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος από τον δημόσιο τομέα, δηλαδή από τους κρατικούς προϋπολογισμούς της Ευρώπης.
Στην Ευρώπη αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί το συνολικό δημόσιο χρέος της ΕΕ των 27 κατά περίπου 4 τρισ. ευρώ – ή περισσότερες από 25 μονάδες του ΑΕΠ – τα τελευταία πέντε χρόνια, όταν ολόκληρη τη δεκαετία 1997-2007 είχε αυξηθεί μόλις 2 τρισ. – βαίνοντας πρακτικά μειούμενο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Μπορούσε να γίνει αλλιώς; Η αλήθεια είναι πως όχι. Το κόστος για τις οικονομίες της Ευρώπης από μια καθολική κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού τομέα θα ήταν πολλαπλάσιο.
Ωστόσο, εκείνο που θα μπορούσε και θα έπρεπε να έχει γίνει είναι το εξής: μια συντεταγμένη προσπάθεια για έναν δικαιότερο επιμερισμό του κόστους της κρίσης – με περιορισμό και όχι διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ αλλά και εντός των κρατών-μελών – όπως και για την πάταξη των ακραιφνώς κερδοσκοπικών συμπεριφορών και πρακτικών του χρηματοπιστωτικού τομέα, που δημιουργούν συστημικό κίνδυνο. Η Ευρώπη απορροφημένη από την προσπάθεια ανάκτησης της εμπιστοσύνης των αγορών υποτίμησε τον συστημικό κίνδυνο που γεννά η διογκούμενη έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε σήμερα: κρίση αξιοπιστίας και ενίσχυση των ακραίων, εθνικιστικών, ρατσιστικών και αντιευρωπαϊκών κινημάτων και κομμάτων, όχι μόνο στις χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες αλλά σχεδόν παντού.
Τον τελευταίο καιρό κάτι ευτυχώς δείχνει να αλλάζει. Η λογική των «ειδικών περιπτώσεων» και των στερεοτυπικών αντιλήψεων για τους «άσωτους του Νότου» δείχνει να περιορίζεται και να ενισχύεται η συνειδητοποίηση των συστημικών αδυναμιών, της αλληλεξάρτησης των προβλημάτων και της διαμόρφωσης ολοκληρωμένων Ευρωπαϊκών απαντήσεων. Σε αυτή τη λογική εντάσσονται η πρόσφατη απόφαση Ντράγκι για απεριόριστες παρεμβάσεις της ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά ομολόγων, η προώθηση της ριζοσπαστικής πρότασης για μια Τραπεζική Ενωση και βεβαίως η πρωτοβουλία για να συμπληρωθεί θεσμικά και να ενισχυθεί πολιτικά η ΟΝΕ.
Ορόσημο σε αυτή την πορεία αποτελεί αναμφισβήτητα και η απόφαση 11 χωρών-μελών* της ευρωζώνης, με πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, να προχωρήσουν με βάση τους κανόνες της ενισχυμένης συνεργασίας στη θέσπιση ενός Φόρου Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών (ΦΧΣ). Πρόκειται για ένα από τα λίγα κοινωνικά δίκαια μέτρα που προωθούνται σήμερα στην Ευρώπη, καθώς στοχεύει στη μετατόπιση του φορολογικού βάρους από την εργασία και την παραγωγική επιχειρηματικότητα, όχι στις τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα γενικώς και αορίστως, αλλά σε εκείνες τις πρακτικές και τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα που είναι ακραιφνώς κερδοσκοπικά και επικίνδυνα για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Με τον τρόπο αυτόν επιτυγχάνεται ένας διττός στόχος: έσοδα για τον κρατικό προϋπολογισμό που δεν θα προέρχονται για άλλη μία φορά από τους συνεπείς φορολογουμένους, αλλά και κίνητρα για να εγκαταλείψει ο χρηματοπιστωτικός τομέας τις ριψοκίνδυνες κερδοσκοπικές συναλλαγές και να στραφεί ξανά στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
  • Οι 11 χώρες-μέλη είναι οι εξής: Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Σλοβακία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Εσθονία, Σλοβενία.
Η κυρία Αννυ Ποδηματά είναι αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εισηγήτρια της Εκθεσης για τη θέσπιση του Φόρου Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk