Στην Καταλωνία υψώνουν εδώ και τώρα παντιέρα ανεξαρτησίας

«Στην Καταλωνία σήμερα κανείς δεν τολμάει να παραδεχθεί, ακόμη και ανάμεσα σε φίλους, ότι θα ψήφιζε “Οχι” στην ανεξαρτησία» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Σέβι Ροντρίγκεθ Μόρα, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου αλλά γέννημα-θρέμμα της Βαρκελώνης. Ο εθνικιστής Αρτούρ Μας, που κυβερνάει την αυτόνομη αυτή επαρχία της Ισπανίας, θέτει πλέον πιεστικά το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας.

«Στην Καταλωνία σήμερα κανείς δεν τολμάει να παραδεχθεί, ακόμη και ανάμεσα σε φίλους, ότι θα ψήφιζε “Οχι” στην ανεξαρτησία» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Σέβι Ροντρίγκεθ Μόρα, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου αλλά γέννημα-θρέμμα της Βαρκελώνης. Ο εθνικιστής Αρτούρ Μας, που κυβερνάει την αυτόνομη αυτή επαρχία της Ισπανίας, θέτει πλέον πιεστικά το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας. Στα μέσα Σεπτεμβρίου κατέβασε 1,5 εκατομμύριο Καταλανούς στους δρόμους με το επιχείρημα ότι είναι αδικία η πλούσια επαρχία τους να συμβάλλει σημαντικά στους φόρους αλλά να απολαμβάνει συγκριτικά λιγότερες υπηρεσίες από το κεντρικό κράτος. Στην Καταλωνία υψώνουν παντιέρα ανεξαρτησίας.

Μέχρι πρότινος το θέμα της ανεξαρτησίας δεν συγκινούσε τόσο. Ωστόσο η κρίση και οι περικοπές στις κρατικές παροχές έδωσαν την ευκαιρία στους εθνικιστές να προτάξουν οικονομικά επιχειρήματα υπέρ της ανεξαρτησίας, δίπλα στα ιδεολογικά, και να συγκινήσουν περισσότερο κόσμο.

Ο Μας ζήτησε από τον Μαριάνο Ραχόι ένα «φορολογικό σύμφωνο», που θα έδινε στην Καταλωνία τον πλήρη έλεγχο των φορολογικών εσόδων της, για να εισπράξει ένα βροντερό «όχι» από τον ισπανό πρωθυπουργό. Απάντησε προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές στην Καταλωνία στις 25 Νοεμβρίου, δεσμευόμενος να διοργανώσει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία αν τις κερδίσει.
«Οταν πρωτοέθεσε την ανεξαρτησία ο Μας, το ζήτημα ήταν σε μεγάλο βαθμό οικονομικό. Δεν είναι πια» μας λέει ο Μόρα. «Μέχρι πρότινος δεν ήταν δυνατόν να τεθεί κάτι τέτοιο, σήμερα όμως είναι».
Εχοντας υπολογίσει τις οικονομικές επιπτώσεις τυχόν ανεξαρτησίας της Καταλωνίας, ο καταλανός αυτός οικονομολόγος θεωρεί ότι θα είναι «από κακές ως πολύ κακές, σχεδόν αυτοκτονικές». Ωστόσο οι εθνικιστές έχουν σήμερα πιθανότητες να περάσουν την ανεξαρτησία, διότι «ελέγχουν τον δρόμο. Το ερώτημα είναι πόσα είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για να ανεξαρτητοποιηθούν από τη Μαδρίτη. Πιστεύω ότι θα πάρουν το ρίσκο, διότι εκτιμούν περισσότερο την ανεξαρτησία από την οικονομία».
Οι δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του Νοεμβρίου δείχνουν ότι ο Μας πλησιάζει την απόλυτη πλειοψηφία αλλά δεν την έχει σίγουρη, όμως μπορεί να συμπράξει με άλλα, μικρότερα εθνικιστικά κόμματα. Ο Μόρα χαρακτηρίζει «σεισμό» τις πολιτικές ανακατατάξεις στην Καταλωνία, όπως την πτώση του Σοσιαλιστικού Κόμματος στην τέταρτη θέση από την πρώτη ή δεύτερη όπου βρισκόταν παραδοσιακά και τη ραγδαία άνοδο του εθνικισμού, «την οποία τροφοδότησε η κρίση».
Η Μαδρίτη θεωρεί το δημοψήφισμα παράνομο και αντισυνταγματικό και ορκίζεται ότι θα κάνει το παν για να το αποτρέψει. Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο παλαιά πάθη, θαμμένα από την εποχή του εμφυλίου (1936-39). Ακόμη και εν ενεργεία στρατιωτικοί απειλούν ότι αν διοργανωθεί δημοψήφισμα θα επέμβει ο στρατός.

Η Μέρκελ
Φραγμός για το δημοψήφισμα
Αν κερδίσει ο Μας τις εκλογές του Νοεμβρίου, τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα; «Δεν θα διοργανώσει αμέσως δημοψήφισμα» μας λέει ο καθηγητής Σέβι Ροντρίγκεθ Μόρα. «Προηγουμένως θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει στην Καταλωνία τις δομές του κράτους που σήμερα παρέχονται από την κεντρική κυβέρνηση της Μαδρίτης, και αυτό θα πάρει χρόνο. Πηγαίνει όμως στις εκλογές με την υποχρέωση να διοργανώσει δημοψήφισμα και θα το κάνει πάση θυσία». Υπάρχουν φόρμουλες που θα μπορούσε να ακολουθήσει, αν έχει την απόλυτη πλειοψηφία, όπως να «συμβουλευθεί» τους Καταλανούς αντί να τους βάλει να ψηφίσουν. «Η ισπανική κυβέρνηση θα στείλει τον στρατό. Το πιθανότερο είναι ότι θα προσπαθήσει να διαπραγματευθεί» λέει ο Μόρα. Και προσθέτει: «Αν κάποιος μπορεί να σταματήσει το δημοψήφισμα, αυτός είναι η… Ανγκελα Μέρκελ». Η Ευρώπη φρίττει στην προοπτική μιας διασπασμένης και, συνεπώς, οικονομικά πιο αδύναμης Ισπανίας.

Ανχελ ντε λα Φουέντε, του Ινστιτούτου Οικονομικής Ανάλυσης στη Βαρκελώνη
«Εθνικισμός και καθαρό μυαλό δεν πάνε μαζί»…
«Οι καταλανοί εθνικιστές πολιτικοί επωφελούνται από την οργή του λαού λόγω της κρίσης και βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για να ανοίξουν το θέμα της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Ανχελ ντε λα Φουέντε, από το Ινστιτούτο Οικονομικής Ανάλυσης στη Βαρκελώνη, απαντώντας στην ερώτησή μας γιατί να ανοίξει ένα τόσο «εκρηκτικό» ζήτημα τώρα, εν μέσω κρίσης. «Επιπλέον», συνεχίζει, «κανείς δεν ρίχνει ευθύνες στους καταλανούς ηγέτες για την οικονομική κρίση, όλοι κατηγορούν τη Μαδρίτη. Πριν από μερικά χρόνια δεν θα ήταν καθόλου εύκολο να θέσουν θέμα ανεξαρτησίας. Σήμερα αποφάσισαν ότι μπορούν να το προχωρήσουν».
Ο ίδιος και ο, επίσης οικονομολόγος, Σέβι Ροντρίγκεθ Μόρα υπολόγισαν το κόστος της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας. Κατέληξαν στο ότι τα 16 δισ. ευρώ από τους φόρους των Καταλανών που θα έμεναν στη Βαρκελώνη αντί να σταλούν στη Μαδρίτη, θα εξουδετερώνονταν και με το παραπάνω από την αύξηση των δαπανών της Καταλωνίας για υπηρεσίες (όπως πρεσβείες, καταλανικό στρατό κ.ά.) που σήμερα παρέχονται από το κεντρικό κράτος, καθώς και από το πλήγμα στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Καταλωνίας και της υπόλοιπης Ισπανίας.
Δεν γνωρίζει τα οικονομικά στοιχεία ο Μας; Γιατί να θέλει να καταλήξει με ένα τεράστιο οικονομικό πρόβλημα στα χέρια του; «Για τους εθνικιστές δεν έχει και τόση σημασία η οικονομία. Προκειμένου να πετύχουν τους πολιτικούς σκοπούς τους δεν τους νοιάζει το κόστος» απαντά ο Ντε λα Φουέντε. «Μάλλον ούτε και οι ίδιοι αντιλαμβάνονται πλήρως το πρόβλημα. Εθνικισμός και καθαρό μυαλό δεν πάνε μαζί. Μόνο αν κερδίσει ο Μας τις εκλογές του Νοεμβρίου με απόλυτη πλειοψηφία, θα προωθήσει το δημοψήφισμα».
Ο Ντε λα Φουέντε, γεννημένος στην Αστούριας αλλά κάτοικος Καταλωνίας τα τελευταία 20 χρόνια, πιστεύει ότι αν διοργανωνόταν σήμερα δημοψήφισμα θα έχαναν οι εθνικιστές. Και ότι αν η προοπτική συνεχίσει να διαγράφεται αρνητική, θα προσπαθήσουν να καθυστερήσουν τη διοργάνωσή του αλλά να πετύχουν εν τω μεταξύ οικονομικά ανταλλάγματα.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις όμως, τις οποίες χαρακτηρίζει «ύποπτες» επειδή πραγματοποιήθηκαν από την καταλανική κυβέρνηση, δίνουν ελαφρύ προβάδισμα στο «Ναι». «Η ανεξαρτησία έγινε της μόδας εσχάτως και κέρδισε έδαφος. Αν όμως κοιτάξουμε τις δημοσκοπήσεις σε μια χρονική προοπτική, θα δούμε ότι υπάρχουν μερικά στοιχεία πιο αποκαλυπτικά. Στην ερώτηση «Αισθάνεστε Καταλανός, Ισπανός ή και τα δύο;» μόνο το 25%-30% απαντά «Καταλανός» και το ποσοστό αυτό παραμένει σταθερό επί πολλά χρόνια. Στην ερώτηση «Η Καταλωνία να γίνει ανεξάρτητο κράτος ή να παραμείνει εντός της ισπανικής ομοσπονδίας;» επίσης μόνο το 25%-30% επιλέγει το πρώτο σταθερά εδώ και χρόνια. Η ερώτηση «Αν γινόταν αύριο δημοψήφισμα, τι θα ψηφίζατε;» προστέθηκε μόλις τον τελευταίο χρόνο».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
  • Ο γρίφος της Μποτσουάνα Οι αγορές είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί, στην περίπτωση της νέας μετάλλαξης , προεξόφλησαν ξανά το χειρότερο, δηλαδή νέους περιορισμούς στις... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk