Μούδιασε η αγορά από την αποχώρηση των δύο κολοσσών

Η μεταφορά της έδρας των εταιρειών Coca-Cola 3E και ΦΑΓΕ από την Ελλάδα σε Ελβετία και Λουξεμβούργο, αντίστοιχα, προκάλεσε την αμηχανία της κυβέρνησης, την αναστάτωση στις τάξεις των επενδυτών και κυρίως ένα μούδιασμα σε όλους τους παράγοντες της οικονομικής ζωής του τόπου, αφού η πρωτοβουλία των δύο κολοσσών στον κλάδο τους μαρτυρά ότι οι διοικήσεις τους είναι πεπεισμένες πως η ελληνική οικονομία θα αργήσει να ανακάμψει.

Η μεταφορά της έδρας των εταιρειών Coca-Cola 3E και ΦΑΓΕ από την Ελλάδα σε Ελβετία και Λουξεμβούργο, αντίστοιχα, προκάλεσε την αμηχανία της κυβέρνησης, την αναστάτωση στις τάξεις των επενδυτών και κυρίως ένα μούδιασμα σε όλους τους παράγοντες της οικονομικής ζωής του τόπου, αφού η πρωτοβουλία των δύο κολοσσών στον κλάδο τους μαρτυρά ότι οι διοικήσεις τους είναι πεπεισμένες πως η ελληνική οικονομία θα αργήσει να ανακάμψει.
Οι εταιρείες βεβαίως δεν μεταφέρουν την παραγωγική τους δραστηριότητα στο εξωτερικό, αλλά η απόφασή τους αυτή ήρθε στη χειρότερη ώρα για την κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί απεγνωσμένα να αλλάξει την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και να περάσει το μήνυμα ότι οι μεταρρυθμίσεις επισπεύδονται.
Η ειρωνεία είναι ότι οι ανακοινώσεις των δύο εταιρειών έγιναν λίγα 24ωρα μετά την παρουσίαση στη Νέα Υόρκη από αξιωματούχους της κυβέρνησης, του ΤΑΙΠΕΔ και του ΧΑ των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο προσέλκυσης νέων επενδύσεων στη χώρα μας.
Ιδίως η απόφαση της Coca-Cola 3E μαζί με τη μεταφορά έδρας να επιλέξει την πρωτογενή διαπραγμάτευση των μετοχών της στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου αναμένεται να στερήσει από το ελληνικό χρηματιστήριο τη μεγαλύτερη εταιρεία σε κεφαλαιοποίηση που διαθέτει σήμερα με περίπου 5,7 δισ. ευρώ και από την ΕΧΑΕ σημαντικά έσοδα, αφού οι συναλλαγές στις μετοχές της εταιρείας αντιπροσωπεύουν το 10% του συνόλου.
Η φυγή δεν έγινε για φορολογικούς λόγους. Υπαγορεύτηκε από το γεγονός ότι οι δύο όμιλοι δανείζονται από ξένες τράπεζες ή εκδίδουν ομολογίες που καλύπτονται από ξένους επενδυτές, οι οποίοι με ανακούφιση θα υποδεχτούν την αλλαγή έδρας και το κόψιμο του ομφάλιου λώρου με την Ελλάδα που φλερτάρει εδώ και δύο χρόνια με τη χρεοκοπία.
Και οι δύο εταιρείες έχουν σε εξέλιξη μεγάλα επενδυτικά προγράμματα και κυρίως αντιμετωπίζουν λήξεις δανείων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Οι ελληνικές τράπεζες αδυνατούν να τις χρηματοδοτήσουν. Οι ξένες τράπεζες ζητούν υπέρογκα επιτόκια λόγω του ρίσκου της χώρας ακόμη και όταν πρόκειται για επέκταση δανεισμού. Ακόμη και ο ΟΠΑΠ, μια εταιρεία με αξιολόγηση ΑΑΑ, σύναψε δάνεια που μαζί με τις προμήθειες έχει επιτόκιο κοντά στο 10%.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, μόνο από την αλλαγή έδρας μία ομολογία ελληνικής εταιρείας μπορεί να γίνει αποδεκτή με επιτόκιο 8% έναντι 14% αν είχε έδρα την Ελλάδα. Επίσης, υπάρχουν περιπτώσεις όπου τραπεζικός δανεισμός μπορεί να συναφθεί με Euribor +4%. Υπό αυτές τις συνθήκες η αλλαγή της έδρας ήταν μονόδρομος για τις διοικήσεις των εταιρειών, ιδίως για την Coca-Cola 3E που είδε τις υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής της ικανότητας από ξένους οίκους το προηγούμενο διάστημα να σκιάζουν τις προοπτικές δανειοδότησής της.

Οι φόροι και το transfer pricing
Η φυγή των ΦΑΓΕ και Coca-Cola δεν είχε φορολογικά κίνητρα. Οι θυγατρικές πλέον εταιρείες στην Ελλάδα θα εξακολουθούν να φορολογούνται με ποσοστό 20% επί των αδιανέμητων κερδών. Απώλειες στα έσοδα του κράτους ίσως υπάρξουν από τη φορολόγηση των μερισμάτων, αφού υπάρχουν διακρατικές συμφωνίες για αποφυγή διπλής φορολόγησης στα μερίσματα νομικών προσώπων, κάτι όμως που ήδη γίνεται αφού είθισται κυρίως οι βασικοί μέτοχοι μεγάλων εταιρειών να έχουν μεταβιβάσει τις μετοχές τους σε νομικά πρόσωπα που έχουν έδρα φορολογικούς παραδείσους. Με βάση το κοινοτικό δίκαιο, από την παρακράτηση φόρου απαλλάσσονται όσοι εδρεύουν σε χώρα της ΕΕ και κατέχουν πάνω από το 10% του μετοχικού κεφαλαίου ελληνικής επιχείρησης.
Το κράτος δεν θα έχει απώλειες εσόδων και από τα μερίσματα των ιδιωτών μετόχων. Για παράδειγμα, ένας έλληνας ιδιώτης μέτοχος του νέου σχήματος της Coca-Cola όταν εισπράξει το μέρισμα από τη μαμά ελβετική εταιρεία θα πρέπει να το δηλώσει στην Εφορία του και να φορολογηθεί με 25%.
Βεβαίως, η αλλαγή στη δομή των εταιρειών – οι μητρικές στο εξωτερικό και οι θυγατρικές στην Ελλάδα – ευνοεί φαινόμενα υπερτιμολογήσεων εξόδων και υποτιμολογήσεων εσόδων μέσω ενδοομιλικών συναλλαγών (transfer pricing). H πρακτική αυτή αποσκοπεί στη συρρίκνωση της φορολογικής επιβάρυνσης ενός πολυεθνικού ομίλου μέσω του καθορισμού μη πραγματικών τιμών στις μεταξύ τους συναλλαγές και ιδίως στην Ελλάδα μεταφράζεται σε υψηλές τιμές προϊόντων σε σχέση με ομοειδή προϊόντα στο εξωτερικό.

Γιατί η ΦΑΓΕ πήρε την απόφαση να μεταναστεύσει
Η δραστηριότητα στην Ελλάδα συρρικνώνεται, ενώ η μετακίνηση στο Λουξεμβούργο χαρίζει μικρότερη φορολόγηση

Η είδηση της μεταφοράς της έδρας του ομίλου της ΦΑΓΕ από την Αθήνα στο Λουξεμβούργο που ανακοινώθηκε την περασμένη Τρίτη δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία». Αν και το γεγονός προκάλεσε αίσθηση σε επιχειρηματικούς και κυβερνητικούς κύκλους λόγω μεγέθους και ειδικού βάρους που διαθέτει ο όμιλος, η εξάρτησή του όλο και περισσότερο από τις διεθνείς αγορές και κυρίως από τις χρηματαγορές θεωρείται ότι έκανε αναπόφευκτη τη μεταφορά της έδρας στο εξωτερικό και ουσιαστικά τον απογαλακτισμό του από την ελληνική αγορά.
Μάλιστα στην ετήσια έκθεση του ομίλου που αφορά τη χρήση του 2011 η διοίκηση είχε προϊδεάσει για τα σχέδιά της. «Οι διεθνείς πωλήσεις ως ποσοστό των συνολικών μας πωλήσεων έχουν αυξηθεί και αναμένεται να αυξηθούν σημαντικό στο μέλλον» αναφέρεται και τονίζεται ότι ως εκ τούτου «είμαστε όλο και περισσότερο ευάλωτοι σε οικονομικούς, ρυθμιστικούς και ανταγωνιστικούς κινδύνους στις διεθνείς αγορές στις οποίες δραστηριοποιούμαστε ή στις οποίες επιθυμούμε να διεισδύσουμε στο μέλλον».
Η τοποθέτηση της εταιρείας στο «κάδρο» της κρίσης που σοβεί στην ελληνική οικονομία σίγουρα δεν αποτελεί το πιο ασφαλές κίνητρο για τους ξένους επενδυτές που κατέχουν τις ομολογίες του ελληνικού ομίλου. Και σε αυτή τη φάση της δυναμικής ανάπτυξης που παρουσιάζει ο επιχειρηματικός όμιλος της ΦΑΓΕ τόσο στην αμερικανική όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά το τελευταίο που θα ήθελε η οικογένεια Φιλίππου θα ήταν μια μαζική πρόωρη εξόφληση των ομολογιών που κατέχουν οι ξένοι επενδυτές, αναφέρουν πηγές της αγοράς.
Πέρυσι η ΦΑΓΕ, σύμφωνα με την ετήσια οικονομική κατάστασή της, αναγκάστηκε να πληρώσει 20 εκατ. ευρώ για την πρόωρη εξόφληση εταιρικής ομολογίας που είχε εκδώσει στο παρελθόν. Παράλληλα τα όσα συνέβησαν στην ελληνική οικονομία το πρώτο εξάμηνο του 2012 σίγουρα έπαιξαν σημαντικό ρόλο για τη λήψη της προαναφερόμενης απόφασης. Η διεθνής συζήτηση για την παραμονή ή όχι της Ελλάδας στο ευρώ, το «κούρεμα» των ομολόγων, η κυβερνητική αστάθεια αλλά και οι κοινωνικές αναταραχές διαμόρφωσαν ένα εξαιρετικά ασφυκτικό κλίμα στο χρηματοδοτικό σύστημα του ομίλου. Οπως έλεγε μάλιστα πηγή της εταιρείας, από περίπου 230 εκατ. ευρώ που είναι ο συνολικός δανεισμός του ομίλου ΦΑΓΕ τα 220 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις διεθνείς χρηματαγορές.
Από 1ης Οκτωβρίου λοιπόν δημιουργήθηκε η ΦΑΓΕ International SA, η οποία είναι πλέον η μητρική εταιρεία, με έδρα το Λουξεμβούργο και μετόχους της τους κκ. Ιωάννη και Κυριάκο Φιλίππου. Η δραστηριότητα στην ελληνική αγορά ανήκει στη ΦΑΓΕ Dairy Industry SA (που είναι η πρώην μητρική εταιρεία του ομίλου), της οποίας ηγείται η τρίτη γενιά της οικογένειας: ο κ. Αθανάσιος Κύρος-Φιλίππου είναι πρόεδρος και ο κ. Αθανάσιος Φιλίππου είναι διευθύνων σύμβουλος. Η διεθνής δραστηριότητα εκπροσωπείται από τη Fage Luxembourg.
Η αναδόμηση του ομίλου και η μεταφορά της έδρας στο Λουξεμβούργο τού δίνουν τη δυνατότητα να έχει επίσης καλύτερη πρόσβαση στην τραπεζική χρηματοδότηση αλλά και μικρότερη φορολογική επιβάρυνση, αν και στην παρούσα φάση η δραστηριότητά του στην εσωτερική αγορά συρρικνώνεται λόγω της ύφεσης. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός στη διάρκεια του 2011 οι πωλήσεις του στην Ελλάδα συρρικνώθηκαν κατά 19,3% και τα κέρδη του ανήλθαν στα 3,6 εκατ. ευρώ, ενώ εφέτος το πρώτο εξάμηνο του 2012 η συρρίκνωση ανήλθε στο 23,1% και με βάση τις υπάρχουσες πληροφορίες δεν φαίνεται να αντιστρέφεται αυτή η κατάσταση. Εξ αυτού του λόγου, δηλαδή της μείωσης της δραστηριότητας στην εσωτερική αγορά, αλλά και της υψηλής ανόδου στη διεθνή αγορά, τελικώς οι πωλήσεις του ομίλου στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν περίπου το 30%.
Πράγματι, με βάση τα οικονομικά στοιχεία του πρώτου εξαμήνου στην εσωτερική αγορά, οι πωλήσεις του ομίλου περιορίστηκαν στην εσωτερική αγορά κατά 23,1%, γεγονός που οφείλεται τόσο στη συρρίκνωση του δικτύου διανομής των προϊόντων του αποφεύγοντας τις επισφάλειες σε μικρά και μεγάλα σημεία πώλησης που «κρύβει» η ελληνική αγορά όσο και στη μείωση της κατανάλωσης. Ωστόσο αυτές οι απώλειες αντισταθμίστηκαν από τις εντυπωσιακές επιδόσεις που είχε ο όμιλος στη διεθνή αγορά, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες εκτός της Ελλάδος.
Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι στην ελληνική αγορά ο όμιλος πραγματοποιεί μόνο το 40,5% του όγκου των πωλήσεων του και μόνο το 31,6% της αξίας τους. Αντιθέτως, οι εξαγωγές και οι διεθνείς πωλήσεις του αυξήθηκαν κατά 39,3%. Ετσι οι πωλήσεις στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 44% και στις ευρωπαϊκές αγορές εκτός της Ελλάδος κατά 20,4%. Και τα καθαρά κέρδη της ΦΑΓΕ το πρώτο εξάμηνο του 2012 αυξήθηκαν κατά 159% και ανήλθαν στα 8,3 εκατ. ευρώ και οι πωλήσεις της κατά 10,9% και ανήλθαν στα 208,2 εκατ. ευρώ.
Το ρίσκο της χώρας είχε αντίκτυπο στα επιτόκια δανεισμού
Η Coca-Cola στοχεύει η μετοχή της να συμπεριληφθεί στις 100 μεγαλύτερες εταιρείες της βρετανικής αγοράς

Η διοίκηση της Coca-Cola 3E είχε αφήσει να διαφανεί από το καλοκαίρι ότι θέλει να εκμεταλλευτεί τη δυνατότητα εισαγωγής στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. Διέψευδε όμως το ενδεχόμενο αλλαγής έδρας.
Η απόφαση αυτή απαλλάσσει σε μεγάλο βαθμό την εταιρεία από το ρίσκο της χώρας που είχε άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στα επιτόκια δανεισμού της. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στους μετόχους της να αποκτήσουν πρόσβαση στο χρηματιστήριο με την υψηλότερη εμπορευσιμότητα στην Ευρώπη, αφού η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών στο Λονδίνο προσεγγίζει τα 7 δισ. ευρώ.
Η διαδικασία για την υλοποίηση των παραπάνω είναι περίπλοκη και προβλέπει την προαιρετική δημόσια πρόταση με ανταλλαγή μετοχών για την απόκτηση του συνόλου των τίτλων της Coca-Cola 3E από το νομικό πρόσωπο Coca-Cola HBC AG, ελβετική εταιρεία συσταθείσα από την Κar-Tess Holding, η οποία ανήκει στους σημερινούς βασικούς μετόχους της εταιρείας, δηλαδή στην οικογένεια Δαυίδ. Η δημόσια πρόταση υπεβλήθη χθες και η σχέση ανταλλαγής είναι μία μετοχή της Coca-Cola HBC AG για κάθε μία μετοχή της Coca-Cola 3E. Για να είναι επιτυχημένη η δημόσια πρόταση θα πρέπει να ανταλλάξουν τις μετοχές τους μέτοχοι που αντιπροσωπεύουν το 90% του μετοχικού κεφαλαίου. Υπάρχει η δυνατότητα για τους μετόχους που δεν θα συμφωνήσουν με την ανταλλαγή να πουλήσουν τις μετοχές τους στο πλαίσιο της δημόσιας πρότασης προς 13,58 ευρώ ανά μετοχή.
Ηδη, το 60,7% των σημερινών μετόχων (οικογένεια Δαυίδ, η The Coca-Cola Company, αλλά και ομάδα άλλων μετόχων) έχει δηλώσει πως θα αποδεχθεί τη δημόσια πρόταση ανταλλαγής. Οταν συγκεντρωθεί το 100% των μετοχών η Coca-Cola HBC AG θα αιτηθεί τη διαγραφή των μετοχών της 3Ε από το Χρηματιστήριο. Η διαδικασία προβλέπει αλλαγή έδρας της Coca-Cola 3E από την Ελλάδα στην Ελβετία με την Coca – Cola HBC AG να μετατρέπεται σε μητρική εταιρεία. Η Coca-Cola HBC AG θα ζητήσει συγχρόνως την παράλληλη εισαγωγή των μετοχών της Coca-Cola HBC AG στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Σύμφωνα με τον στρατηγικό σχεδιασμό, στις αρχές του 2013 η εταιρεία θα τελεί υπό διαπραγμάτευση στη βασική χρηματιστηριακή αγορά του Λονδίνου και στην αναθεώρηση που θα γίνει τον Μάρτιο στον δείκτη FTSE 100, στόχος είναι η μετοχή να συμπεριληφθεί στις 100 μεγαλύτερες εταιρείες της βρετανικής αγοράς. Σε όρους κεφαλαιοποίησης, η εταιρεία σήμερα είναι 69η. Προκειμένου να πληροί τις προϋποθέσεις για συμμετοχή στον δείκτη FTSE 100, είναι προαπαιτούμενη η επιτυχής δημόσια πρόταση για να επιτευχθεί απαιτούμενη διασπορά των μετοχών στο 50%.
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση: «Η Coca-Cola 3Ε θα διατηρήσει την παραγωγή και διανομή των προϊόντων της στην Ελλάδα. Δεν θα υπάρξει καμία επίδραση στις θέσεις εργασίας, στις αποδοχές ή στις παροχές των εργαζομένων ως αποτέλεσμα της συναλλαγής».

Τρεις υποψήφιοι για ηρωική έξοδο από τη χώρα
Τουλάχιστον άλλες τρεις εισηγμένες εταιρείες εκτιμάται από παράγοντες της αγοράς ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το παράδειγμα των ΦΑΓΕ και Coca-Cola. Πρόκειται για τις Intralot, S&B και ΜΕΤΚΑ που το 90% των εσόδων τους προέρχεται από το εξωτερικό και οι διοικήσεις τους δέχονται έντονες πιέσεις από τους θεσμικούς επενδυτές που κατέχουν μεγάλες θέσεις στο μετοχικό τους κεφάλαιο για νομική μετοίκηση.
Ο συνήθης ύποπτος είναι η Intralot. Εδώ και τρία χρόνια οι ξένοι θεσμικοί που ελέγχουν άνω του 50% του μετοχικού της κεφαλαίου πιέζουν το management να αλλάξει έδρα, αφού η έκθεση της εταιρείας στην Ελλάδα είναι κάτι λιγότερο από το 8% των εσόδων της. Παράλληλα επισημαίνουν ότι η μεγάλη πτώση του ελληνικού χρηματιστηρίου λόγω της δημοσιονομικής κρίσης της χώρας έχει επηρεάσει και τη μετοχή σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τους διεθνείς ανταγωνιστές της.
Πρόσφατα, ο διευθύνων σύμβουλος της S&B (πρώην Βαρυτίνη) κ. Κρίτων Αναβλαβής δήλωσε ότι η εταιρεία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να μεταφέρει την έδρα της από την Ελλάδα στο εξωτερικό, αλλά βεβαίως να διατηρήσει την εδώ παραγωγική της δραστηριότητα (ορυχεία στη Μήλο). Επικαλέστηκε την αδυναμία των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν μια εταιρεία με έδρα την Ελλάδα, αλλά και την απροθυμία των προμηθευτών να αναγνωρίζουν ως εγγυητές επιστολές ελληνικών τραπεζών. Η έκθεση του ομίλου στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 15% των εσόδων της. Ισως να μην είναι τυχαίο ότι οι βασικοί μέτοχοι της εταιρείας έχουν μεταβιβάσει τις μετοχές τους σε εταιρείες με έδρα το Λουξεμβούργο.
Επίσης και η ΜΕΤΚΑ του ομίλου Μυτιληναίου που κατασκευάζει ενεργειακά εργοστάσια και το 90% των εσόδων της προέρχεται εκτός Ελλάδος θα μπορούσε να είναι μια υποψήφια περίπτωση «μετανάστευσης», αν και στην τελευταία συνέλευση της εταιρείας ο πρόεδρός της κ. Γιάννης Μυτιληναίος είπε ότι δεν εξετάζουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Βεβαίως, από την τελευταία συνέλευση της εταιρείας έχουν περάσει τέσσερις μήνες και πολλά μπορεί να έχουν αλλάξει…

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk