Εντουαρντ Νόρτον: Η επιμονή στην ασφάλεια υπονομεύει τις αξίες μας

Ο Εντουαρντ Νόρτον μπήκε στο δωμάτιο αγέλαστος και αγέλαστος βγήκε. «Hello» στην αρχή, «goodbye» στο τέλος. Χωρίς πολλά-πολλά. Ψηλός, λιγνός, ντυμένος σπορτίφ (τζιν παντελόνι, μπλουζάκι, σακάκι) και ίσως ντροπαλός. Οι παύσεις ανάμεσα στα λόγια του μεγάλες. Συχνά κόμπιαζε, φαινόταν να προσέχει ακόμη και το «και». Εκατό τοις εκατό επαγγελματίας, ένιωθες να σου λέει «βρίσκομαι εδώ για έναν συγκεκριμένο λόγο, να πουλήσω μια ταινία που λέγεται «Η κληρονομιά του Μπορν». Μην περιμένεις τίποτε άλλο».

Ο Εντουαρντ Νόρτον μπήκε στο δωμάτιο αγέλαστος και αγέλαστος βγήκε. «Hello» στην αρχή, «goodbye» στο τέλος. Χωρίς πολλά-πολλά. Ψηλός, λιγνός, ντυμένος σπορτίφ (τζιν παντελόνι, μπλουζάκι, σακάκι) και ίσως ντροπαλός. Οι παύσεις ανάμεσα στα λόγια του μεγάλες. Συχνά κόμπιαζε, φαινόταν να προσέχει ακόμη και το «και». Εκατό τοις εκατό επαγγελματίας, ένιωθες να σου λέει «βρίσκομαι εδώ για έναν συγκεκριμένο λόγο, να πουλήσω μια ταινία που λέγεται «Η κληρονομιά του Μπορν». Μην περιμένεις τίποτε άλλο».
Πραγματικά, μόνο με πίεση μπορούσες να αποσπάσεις μια κουβέντα παραπάνω από τον Νόρτον, έναν από τους καλύτερους ηθοποιούς που διαθέτει σήμερα ο αμερικανικός κινηματογράφος – τι να πρωτοθυμηθεί κανείς, από τα «Μαθήματα αμερικανικής Iστορίας» και το «Fight club» ως την «25η ώρα» και τον «Μάγο του Αϊζενχάιμ»; Αλλά και ένας από τους πιο έξυπνους, αν κρίνει κανείς από τις επιλογές των ρόλων του και τον τρόπο που τους αποδίδει. Η συνάντηση έγινε τον περασμένο Ιούλιο στο ξενοδοχείο «Four Seasons» του Λος Αντζελες.
«Ακούω να μιλούν για το ταλέντο μου, αλλά δεν νομίζω ότι αρκεί μόνο το ταλέντο αν δεν είσαι και λίγο έξυπνος. Και έξυπνο μπορούν να σε κάνουν οι άλλοι. Μου αρέσει να δουλεύω με έξυπνους ανθρώπους και ο Τόνι Γκίλροϊ είναι πολύ έξυπνος» λέει για τον σκηνοθέτη του στην «Κληρονομιά του Μπορν». «Ο Τόνι αρθρώνει καλά τις σκέψεις του και βρίσκει τον τρόπο να σε πείσει να δουλέψεις μαζί του».
Πόσω μάλλον όταν ο Τόνι Γκίλροϊ έχει να «πουλήσει» κάτι που ο ίδιος γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα. Είναι ο σεναριογράφος των τριών προηγούμενων ταινιών «Μπορν» με κεντρικό ήρωα τον κατάσκοπο χωρίς μνήμη Τζέισον Μπορν, ήρωα που γεννήθηκε από τις σελίδες του μπεστ σέλερ «Χωρίς ταυτότητα» του Ρόμπερτ Λάντλαμ και έκανε σουπερστάρ τον Ματ Ντέιμον στον κινηματογράφο.

Η CIA και το GPS
Στην «Κληρονομιά του Μπορν» ο Γκίλροϊ τόσο ως σεναριογράφος αλλά και ως σκηνοθέτης διευρύνει το σύμπαν του Μπορν με τη γέννηση ενός εντελώς καινούργιου ήρωα, του Ααρον Κρος (Τζέρεμι Ρένερ), που είναι ένας ακόμη πιο «εξελιγμένος» πράκτορας της CIA, του οποίου η ζωή ή ο θάνατος εξαρτάται από τα γεγονότα των τριών πρώτων ταινιών. Γνωρίζουμε έναν κατάσκοπο που έχει εκπαιδευτεί όπως ο Μπορν, επομένως είναι εξίσου αποτελεσματικός εκτελεστής που δεν χειραγωγείται εύκολα – ιδίως όταν διατάζεται η εξόντωσή του. Ο ήρωας του Νόρτον είναι ο «κακός» της ιστορίας, ο υπεύθυνος της CIA που έχει ως αποστολή την εξόντωση του ήρωα.
«Ο Τόνι μου έστειλε το σενάριο με mail και το μόνο που χρειάστηκε να κάνω ήταν να βάλω τον κωδικό για να ξεκλειδώσω το αρχείο του PDF. Ευτυχώς το κομπιούτερ μου δεν εξερράγη μετά την ανάγνωση… Διάβασα το σενάριο, βρήκα ενδιαφέρουσες ιδέες, όπως το πώς αιτιολογεί κανείς τις κακές πράξεις για τον καλό σκοπό». Καθ’ ότι δύσκολος στις επιλογές του, βέβαια, ο Νόρτον θα περνούσε έναν ολόκληρο μήνα με τον Γκίλροϊ στο τηλέφωνο «ξεσκονίζοντας» το σενάριο και τον ήρωά του.
«Ζούμε σε έναν πολύ παράξενο κόσμο» λέει ο ηθοποιός. «Η στρατιωτική τεχνολογία λειτουργεί πλέον απροκάλυπτα, δεν την ενδιαφέρει καν να κρατήσει τα προσχήματα και να λειτουργήσει μυστικά. Πολλές δραστηριότητές της που δημιουργούνται για την ασφάλεια του πολίτη εισέρχονται στη ζωή μας και υιοθετούνται με απίστευτη ευκολία στην καθημερινότητά μας».
Ο Νόρτον δίνει το παράδειγμα του GPS το οποίο «μπορεί ανά πάσα στιγμή να σου πει πού βρίσκεται κάποιος. Και είναι κατασκευή στρατιωτικού προγράμματος. Τελικά όμως όλοι κερδίζουμε κάτι από αυτές τις δραστηριότητες. Το ερώτημα που ενδεχομένως τίθεται αφορά τις συνέπειες της υπερβολικής έκθεσης όλων αυτών των δραστηριοτήτων στη ζωή μας. Ως πού μπορούμε να φτάσουμε εις το όνομα της ίδιας της ασφάλειάς μας; Μήπως επικαλούμενοι τον ορθολογισμό για την ίδια την ασφάλειά μας υπονομεύουμε τις αξίες μας;».

Ταινίες-ερωτήματα
Αν και ο Εντουαρντ Νόρτον λέει ότι προτιμά να μην ανοίγεται πολιτικά («είμαι ηθοποιός. Ούτε φιλόσοφος ούτε πολιτικός σχολιαστής»), εν τέλει το κάνει με λίγη επιπλέον πίεση. Οταν αναφέρεται η μνημειώδης ερμηνεία του στα «Μαθήματα αμερικανικής Ιστορίας», όπου υποδύθηκε έναν μετανιωμένο νεοναζιστή, μιλάει για τη σημερινή κατάσταση της Ελλάδας και την «απογοητευτική έξαρση των ακροδεξιών παγκοσμίως».
Επανερχόμενος στην «Κληρονομιά του Μπορν» σημειώνει ότι «ένα ακόμη ερώτημα που τέτοιες ταινίες θέτουν αφορά το κατόπιν εορτής, τον αντίκτυπο. Οταν κατασκευάζεις ανθρώπινες μηχανές θανάτου που δεν έχουν οίκτο, τι συμβαίνει όταν αυτές επιστρέφουν πίσω, έπειτα από έναν πόλεμο για παράδειγμα; Αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά άμεσα τις ΗΠΑ η οποία στέλνει τα παιδιά της σε πολέμους. Και αυτά τα παιδιά, επιστρέφοντας πίσω στην πατρίδα, αδυνατούν να λειτουργήσουν. Αυτά τα ερωτήματα έκαναν τις ταινίες «Μπορν» ενδιαφέρουσες, γι’ αυτό τις βρίσκω έξυπνες και σύγχρονες».
Οπως πολλοί σύγχρονοι ηθοποιοί (ο Μπραντ Πιτ, ο Τζορτζ Κλούνεϊ αλλά και ο Ντέιμον), ο Εντουαρντ Νόρτον πιστεύει ότι «οι ταινίες που θέτουν ερωτήματα χωρίς να σου κολλάνε στη μούρη απαντήσεις είναι πιο χρήσιμες. Το ώριμο κοινό προτιμά να συζητά μια ταινία παρά να δέχεται με το κουτάλι την άποψη του σκηνοθέτη ή τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα από αυτήν». Ετσι και εκείνος προτιμά να συνεργάζεται με σκηνοθέτες που έχουν το κουράγιο να ασχοληθούν με θέματα που σε κάνουν να μην αισθάνεσαι άνετα όταν τις παρακολουθείς, αλλά και να εξάγεις τα δικά του συμπεράσματα: «Νομίζω ότι αυτή η μέθοδος είναι πολύ πιο προκλητική από το να απαντά κανείς ερωτήσεις με απλοϊκό τρόπο. Γιατί αυτές οι ταινίες δείχνουν να ενδιαφέρονται για τους τρόπους με τους οποίους ενδεχομένως να γινόμαστε σκλάβοι σε θεσμικές αξίες και ιδέες, εταιρικά συμφέροντα πάνω από ανθρώπινα συμφέροντα».

Λάτρης της Ιστορίας
Ενώ δίνει τεράστια σημασία στο πρόσωπο του σκηνοθέτη και έχει ο ίδιος σκηνοθετήσει μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία, το «Πιστά ερωτευμένοι» (1997), ο Εντουαρντ Νόρτον δεν έδωσε ποτέ προτεραιότητα στη σκηνοθεσία. «Εχω υπάρξει πολύ τυχερός, μου έχουν δοθεί αρκετές ευκαιρίες να δουλέψω σε πολύ ενδιαφέρουσες ταινίες άλλων, που τελικά δεν δίνω και τόσο πολλή σημασία στο να σκηνοθετήσω εγώ – αν και αυτή την εποχή έχω κάτι στο μυαλό μου».
Δεν ανέφερε το θέμα της. Ωστόσο μίλησε για μια άλλη δουλειά του. Αυτή την περίοδο ασχολείται με την παραγωγή μιας τηλεοπτικής σειράς του HBO μαζί με τον Μπραντ Πιτ, συμπρωταγωνιστή του στο «Fight club» του Ντέιβιντ Φίντσερ. Ο Νόρτον έχει σπουδάσει Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ και εκεί αποδίδει το ενδιαφέρον του για ιστορικά θέματα όπως το «Undaunted Courage», το οποίο αναφέρεται στις εξερευνήσεις των Μεριγουέδερ Λούις και Γουίλ Κλαρκ που, μετά τους πολέμους με τους ιθαγενείς της Αμερικής, ανέλαβαν την ανίχνευση των Ηνωμένων Πολιτειών για λογαριασμό του πρoέδρου Τόμας Τζέφερσον.

πότε & πού:
Η ταινία «Η κληρονομιά του Μπορν» προβάλλεται στις αίθουσες από την Πέμπτη 4 Οκτωβρίου σε διανομή UIP.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk