Αννα Νετρέμπκο: «Δεν με απασχολεί ούτε η κορυφή ούτε ο πάτος»

Η Αννα Νετρέμπκο διαθέτει εντυπωσιακή μνήμη. Θυμάται με λεπτομέρειες την πρώτη – και μοναδική ως σήμερα – εμφάνισή της στην Αθήνα το 1996, όταν τραγούδησε υπό τη διεύθυνση του μέντορά της, του ρώσου σουπερστάρ του πόντιουμ Βαλέρι Γκέργκιεφ.

Η Αννα Νετρέμπκο διαθέτει εντυπωσιακή μνήμη. Θυμάται με λεπτομέρειες την πρώτη – και μοναδική ως σήμερα – εμφάνισή της στην Αθήνα το 1996, όταν τραγούδησε υπό τη διεύθυνση του μέντορά της, του ρώσου σουπερστάρ του πόντιουμ Βαλέρι Γκέργκιεφ. Στα 25 της χρόνια, τότε, είχε ήδη ανοίξει την πόρτα της διεθνούς επιτυχίας. Ωστόσο ο απόηχός της ίσως δεν είχε φθάσει ακόμη στη χώρα μας. Γι’ αυτό είναι μάλλον λίγοι εκείνοι που διατηρούν στη μνήμη τους την πρώτη εκείνη ελληνική εμφάνιση της ταλαντούχας νεαρής που έμελλε να εξελιχθεί στη διασημότερη λυρική τραγουδίστρια στον κόσμο.
Μιλώντας αγγλικά με τη βαριά προφορά της μητρικής της γλώσσας, η λαμπερή ρωσίδα υψίφωνος ακούγεται εξαιρετικά άνετη από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. Γελάει δυνατά, είναι ευγενής και γενικώς επιβεβαιώνει το προφίλ της νέου τύπου «προσιτής» ντίβας που καλλιεργεί από τα πρώτα βήματα της καριέρας της.
Η συνέντευξη έγινε με αφορμή την έναρξη της νέας σεζόν του προγράμματος των «ζωντανών» μεταδόσεων της Μητροπολιτικής Οπερας της Νέας Υόρκης (The Met: Live in HD) σε επιλεγμένους χώρους σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο δίκτυο των 60 και πλέον χωρών έχει από πέρυσι ενταχθεί – με μεγάλη επιτυχία, όπως απέδειξε η πρώτη χρονιά – και η Ελλάδα χάρη στην υποστήριξη του ομίλου ΑΝΤ1. Λίγο πριν από την εφετινή εναρκτήρια μετάδοση της όπερας «Το ελιξίριο του έρωτα» του Ντονιτσέτι, όπου η ίδια ερμηνεύει τον ρόλο της Αντίνα, η Αννα Νετρέμπκο μίλησε αποκλειστικά στο «Βήμα» για όλους και για όλα: για την καριέρα της, για την προσωπική της ζωή, αλλά και για την αγάπη της για την Ελλάδα.
Ας ξεκινήσουμε από το «Ελιξίριο» και τον ρόλο της Αντίνα. Αναρωτιέμαι αν προσεγγίζετε διαφορετικά έναν κωμικό ρόλο και κατά πόσον είναι εύκολο να αντλήσετε γέλιο από τον θεατή.
«Δεν νομίζω ότι είναι δύσκολο. Είναι η πρώτη φορά που ερμηνεύω την Αντίνα στη Μet, αλλά γενικότερα είναι ένας ρόλος που έχω τραγουδήσει επανειλημμένως την τελευταία δεκαετία σε διάφορα μέρη και νιώθω πολύ άνετα μαζί του. Τον προσεγγίζω με χιούμορ και ελαφράδα, με τα κύρια χαρακτηριστικά της ίδιας της ηρωίδας δηλαδή. Αγαπώ τους κωμικούς ρόλους, μου φτιάχνουν τη διάθεση, με κάνουν κι εμένα να αισθάνομαι χαρούμενη και ενθουσιασμένη. Και όταν νιώθεις έτσι, μπορείς να εξιτάρεις και το κοινό, να του μεταδώσεις την καλή σου ενέργεια. Ωστόσο είναι πλέον καιρός να εγκαταλείψω τους ρόλους των ενζενί και δεν μπορώ να πω ότι λυπάμαι γι’ αυτό».

Τι εννοείτε;
«Είμαι πλέον 41 ετών, είμαι μητέρα, έχω μπει δηλαδή σε άλλη φάση ζωής και το απολαμβάνω. Η στροφή μου σε πιο δραματικούς ρόλους είναι κάτι το οποίο κατ’ αρχάς μού επιβάλλει η ίδια η φωνή μου. Μπορώ ακόμη να ερμηνεύω τα νεαρά κορίτσια στη σκηνή, αλλά πρέπει διαρκώς να κοντρολάρω τη φωνή μου, να την κάνω «μικρότερη». Τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει πολύ κι έτσι τώρα μελετώ νέους ρόλους και είμαι ενθουσιασμένη».
Μια που μιλάμε για νέους ρόλους, ποια είναι η διαδρομή που ακολουθείτε από το στάδιο της μελέτης ως τη στιγμή που θα ανεβείτε στη σκηνή;
«Η προσέγγισή μου είναι πολύ απλή σε αδρές γραμμές. Ακούω τη μουσική πολλές φορές, μελετώ το κείμενο και προσπαθώ να καταλάβω τι γίνεται στο έργο και τι μπορώ εγώ να προσφέρω στον χαρακτήρα που πρόκειται να ερμηνεύσω. Αυτή είναι χονδρικά η διαδικασία. Σε δεύτερο και τρίτο επίπεδο βέβαια αυτό μπορεί να συμπεριλαμβάνει πολλά πράγματα: ταξίδια, μελέτη της εποχής, εξειδικευμένες συζητήσεις με ανθρώπους που μπορούν να με διαφωτίσουν ώστε να πλάσω καλύτερα τον ρόλο… Βασικό κριτήριο είναι το αν αισθάνομαι ότι μπορώ να δώσω κάτι ιδιαίτερο στην ηρωίδα, γι’ αυτό και υπάρχουν ρόλοι που ταιριάζουν στη φωνή μου αλλά δεν ενδιαφέρομαι να τους ερμηνεύσω γιατί δεν ταιριάζουν στην προσωπικότητά μου. Η Δυσδεμόνα από τον «Οθέλλο», ας πούμε…».
Σε αυτή τη φάση της καριέρας σας θα λέγατε ότι έχετε ακόμη ανεκπλήρωτα όνειρα;
«Φυσικά. Πάντα οφείλεις να ονειρεύεσαι, να εξελίσσεσαι, να προσπαθείς να φθάσεις κάπου. Αν πάψεις να το κάνεις, πεθαίνεις ως καλλιτέχνης. Αυτό που σας είπα, η στροφή στο ρεπερτόριο, είναι πολύ σημαντικό για μένα τα τελευταία χρόνια. Είναι ένα καινούργιο στοίχημα που με κρατάει σε εγρήγορση».
Θεωρείστε η πιο λαμπερή και επιτυχημένη τραγουδίστρια όπερας της γενιάς σας. Αναρωτιέμαι, τι είναι άραγε πιο δύσκολο, το να φθάσει κανείς στην κορυφή ή να διατηρηθεί εκεί;
«Σας διαβεβαιώ ότι δεν σκέφτομαι καθόλου ούτε την κορυφή ούτε τον πάτο. Σκέφτομαι μόνο την παράσταση που έχω μπροστά μου, την απόδοσή μου. Θέλω να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ και σε αυτό βάζω όλη μου την ενέργεια. Αγαπώ πολύ τη δουλειά μου, αγαπώ τη μουσική, λατρεύω το να βρίσκομαι πάνω στη σκηνή. Δεν έχω ιδέα αν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη συνταγή επιτυχίας. Προφανώς πρέπει να έχει κανείς ταλέντο και να απολαμβάνει αυτό που κάνει».
Δεν αισθάνεστε δηλαδή σταρ;
«Δεν ξέρω… Ισως, αλλά δεν μ’ ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Η αλήθεια είναι ότι με αποκαλούν σταρ, αυτό είναι μια πραγματικότητα. Εξαρτάται από το τι εννοεί όμως κανείς, πέρα από το μιντιακό κλισέ. Αν εννοεί ότι έχω φθάσει σε ένα συγκεκριμένο, πολύ υψηλό επίπεδο, το βρίσκω πραγματικά εκπληκτικό και το απολαμβάνω. Είναι κάτι που σου προσφέρει πολλές και σημαντικές ευκαιρίες, το ομολογώ. Σε καλούν τα μεγαλύτερα θέατρα για τις πιο σημαντικές παραγωγές τους, κάποιες φορές σε ρωτούν για τον σκηνοθέτη, τον μαέστρο, τους συμπρωταγωνιστές… Είναι ωραίο να μπορείς να ορίζεις τις συνθήκες της δουλειάς σου, ποιος δεν θα το ήθελε;».
Είναι θέμα εξουσίας λοιπόν;
«Δεν θα το έλεγα εξουσία. Απλώς, έχεις περισσότερες δυνατότητες. Είμαι υπερβολικά απασχολημένη αλλά και πολύ τυχερή που μπορώ να εμφανίζομαι στις μεγαλύτερες σκηνές, να ερμηνεύω τους ρόλους που επιλέγω και να με αγαπά και ο κόσμος, ο οποίος είναι και ο τελικός κριτής. Ετσι θα όριζα εγώ τον εαυτό μου, έτσι θα με περιέγραφα. Δεν μπορείς να κάνεις σύγκριση με τις τραγουδίστριες του παρελθόντος. Τότε ήταν λίγες, σήμερα είμαστε περισσότερες, πρέπει να μοιραστούμε τη σκηνή και τη λάμψη. Γι’ αυτό δεν πιστεύω στον όρο «σταρ», είναι μια εφεύρεση των μίντια».

Πιστεύετε ότι η όπερα τόσο από πλευράς παραγωγών όσο και από πλευράς κοινού είναι διαφορετική στις ΗΠΑ σε σύγκριση με την Ευρώπη;
«Για το κοινό είναι δύσκολο να μιλήσω, με την έννοια ότι στη Νέα Υόρκη είναι διεθνές. Ερχονται άνθρωποι απ’ όλον τον κόσμο, όχι μόνο από την Ευρώπη αλλά από την Ιαπωνία, απ’ όπου μπορείτε να φανταστείτε. Για μένα το κοινό της όπερας δεν έχει σύνορα, είναι απλώς φανατικό. Οσο για τις παραγωγές, αυτή τη στιγμή μεγάλο ρόλο παίζουν τα χρήματα. Περισσότερα χρήματα, καλύτερη παραγωγή. Τόσο απλό».
Λέτε ότι είναι αποκλειστικά οικονομικό το θέμα;
«Εντάξει, όχι αποκλειστικά. Ωστόσο τα χρήματα παίζουν μεγάλο ρόλο, κακά τα ψέματα. Προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες. Μπορείς να κάνεις πιο θεαματικά πράγματα και αυτό λειτουργεί πάντα, είναι μια σταθερά. Από την άλλη, δεν υπάρχουν πλέον πολλοί καλοί σκηνοθέτες. Δεν ξέρω γιατί… Η όπερα είναι εξαιρετικά σύνθετο θέαμα, είναι πραγματικά δύσκολο να βρεις τη χρυσή ισορροπία που απαιτείται. Το να κάνεις μια παράσταση ενδιαφέρουσα είναι όλο και μεγαλύτερο στοίχημα. Προσωπικά πάντως έχω καταλήξει: μια παραγωγή όπερας πρέπει να είναι εντυπωσιακή, θεαματική. Χρειάζεται ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, έτσι ώστε να «φωτίζονται» όλες οι λεπτομέρειες και οι δυνατότητες του έργου. Γι’ αυτό ο οικονομικός παράγοντας είναι πολύ σημαντικός».
Πέρα από τη δουλειά σας, απασχολείτε πολύ συχνά τα μέσα ενημέρωσης και με την ίδια την εικόνα σας. Αυτό κατά πόσον σας επηρεάζει επαγγελματικά; Αισθάνεστε, για παράδειγμα, ότι πρέπει να υπερασπιστείτε ένα συγκεκριμένο προφίλ;
«Καταλαβαίνω τι εννοείτε, όμως όχι, δεν έχει να κάνει καθόλου με τη δουλειά μου. Μου αρέσει πολύ να βγαίνω για ψώνια, είμαι μανιακή, λατρεύω τα όμορφα ρούχα, τα έντονα χρώματα… όλα αυτά με κάνουν να αισθάνομαι όμορφα, μου δίνουν αυτοπεποίθηση. Ανανεώνω πολύ συχνά την γκαρνταρόμπα μου, μου αρέσει να χαρίζω ρούχα στις φίλες μου…».
Πώς καταφέρνετε, αλήθεια, να συνδυάσετε μια απαιτητική καριέρα με την οικογενειακή σας ζωή;
«Μη μου το ρωτάτε αυτό… Πολύ δύσκολα – μην ξεχνάτε ότι ταξιδεύω πολύ συχνά. Ο γιος μου είναι τεσσάρων ετών και τον λατρεύω, είναι ό,τι πιο σημαντικό έχω στη ζωή, μου δίνει μεγάλη χαρά αλλά και δύναμη να τα καταφέρω».
Εκτός δουλειάς με τι ασχολείστε; Υπάρχει ελεύθερος χρόνος;
«Οχι πολύς, αλλά πάντα βρίσκεται. Τότε μου αρέσει να πηγαίνω σε ωραία εστιατόρια, να μαγειρεύω, να δω μια ταινία στον κινηματογράφο, να επισκεφθώ ένα μουσείο, να πάω σε μια συναυλία, αν μπορώ. Γενικά προσπαθώ να ζω μια φυσιολογική ζωή, να κάνω διακοπές όπως όλος ο κόσμος. Εχω έρθει και στην Ελλάδα κάποιες φορές, στην Κρήτη αλλά και στην Αθήνα. Ξέρω ότι η χώρα σας περνάει δύσκολες στιγμές, λυπάμαι πολύ και εύχομαι να ξεπεραστεί αυτή η δυσάρεστη κατάσταση όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Αγαπώ την Ελλάδα, όλοι μας την αγαπάμε».

Οι κάμερες, το σφουγγαρόπανο και οι… καμπύλες
Τα τελευταία χρόνια η Αννα Νετρέμπκο διεκδικεί τα σκήπτρα της βασίλισσας της νεοϋορκέζικης Μετροπόλιταν Οπερα. Ισως δεν έχει ακριβώς εκθρονίσει την αμερικανίδα συνάδελφό της Ρενέ Φλέμινγκ, ωστόσο μπορεί να πει κάποιος ότι μοιράζεται τον «θρόνο» μαζί της. Εφέτος είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που η Νετρέμπκο πρωταγωνιστεί στην εναρκτήρια παραγωγή του θεάτρου, ενώ το πράγμα θα «τριτώσει», καθώς και την καλλιτεχνική περίοδο 2013-2014 η ίδια θα ανοίξει την αυλαία ερμηνεύοντας την Τατιάνα στον «Ευγένιο Ονιέγκιν» του Τσαϊκόφσκι. Ως εκ τούτου, η εμπειρία της από το πρόγραμμα των «ζωντανών» αναμεταδόσεων της Met είναι μεγάλη, με την ίδια να αποτελεί ένα από τα καλύτερα «χαρτιά» του. Τι έχει να πει γι’ αυτό;
«Η αλήθεια είναι πως πρόκειται για µια διαδικασία η οποία σε κάνει πιο νευρική απ’ ό,τι είσαι ήδη» παραδέχεται η ρωσίδα σοπράνο. «Κανένας δεν το βρίσκει εύκολο να παίζει με την κάμερα μπροστά στο πρόσωπό του, ειδικά όταν τραγουδά. Πιστεύω ότι πολύ λίγα θέατρα μπορούν να αντεπεξέλθουν σε κάτι τόσο δύσκολο και σίγουρα η Μετροπόλιταν είναι ένα από αυτά. Είναι πολύ επαγγελματίες, έχουν πολλές κάμερες και ξέρουν πώς μπορούν να «χειριστούν» τους ερμηνευτές ώστε να δείχνουν καλά. Και αυτό γιατί, αν δεν ξέρεις πώς να το κάνεις καλά, η όπερα μπορεί πραγματικά να μην είναι καθόλου ελκυστική… Καταλαβαίνω απολύτως τους συναδέλφους που το φοβούνται».
Η Νετρέμπκο, πάντως, μοιάζει να μη φοβάται να σχολιάσει ακόμη και «ευαίσθητα» για την ίδια θέματα. Την αλλαγή της φιγούρας της, για παράδειγμα, από αιθέρια ύπαρξη στα πρώτα χρόνια της διεθνούς καριέρας της σε γυναίκα με καμπύλες μετά τη γέννηση του γιου της Τιάγκο, καρπός του έρωτά της με τον ουρουγουανό μπασοβαρύτονο Ερβιν Σροτ. Η Νετρέμπκο έχει επανειλημμένως δηλώσει ότι προτιμά τον καινούργιο της εαυτό, απορρίπτει τη μόδα του ανορεξικού προτύπου και δεν πιστεύει σε «ηλίθιες δίαιτες». Εχουν πλέον περάσει περίπου 20 χρόνια από τότε που – σύμφωνα με τον θρύλο – ο Γκέργκιεφ ανακάλυψε τη Νετρέμπκο να… σφουγγαρίζει τα πατώματα του ιστορικού θεάτρου Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης. Η ίδια αργότερα δήλωνε πως αυτή η δουλειά της εξασφάλιζε τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις πρόβες και να «ρουφά» ό,τι μπορεί από αυτές στη διάρκεια των σπουδών της. Λίγο καιρό αργότερα η νεαρή σπουδάστρια του Ωδείου της Αγίας Πετρούπολης άφηνε οριστικά πίσω της το… σφουγγαρόπανο και γινόταν μέλος της Οπερας Κίροφ.
Η πρώτη επαγγελματική συνεργασία με τον μέντορά της ήταν το 1995 στην όπερα του Γκλίνκα «Ρουσλάνος και Λιουντμίλα», που παρουσιάστηκε αρχικά στο Μαριίνσκι και αργότερα στην όπερα του Σαν Φρανσίσκο, ανοίγοντας διάπλατα στην 23χρονη τότε Νετρέμπκο τις πόρτες της διεθνούς επιτυχίας. Εκτοτε η άνοδός της στο παγκόσμιο στερέωμα υπήρξε ιλιγγιώδης.
Η ίδια πάντως πολύ νωρίς στην καριέρα της είχε αναγνωρίσει ότι το σπουδαιότερο προσόν σε έναν νέο τραγουδιστή είναι η εξυπνάδα: «Πρέπει κανείς να κάνει τις σωστές κινήσεις» δήλωνε χαρακτηριστικά. Ο χρόνος απέδειξε ότι η ίδια ξέρει να μετρά και να ζυγίζει τις δικές της.

πότε & πού:
Το «Ελιξίριο του έρωτα» του Ντονιτσέτι θα μεταδοθεί στις 13/10 στο πλαίσιο του προγράμματος «The Met: Live in HD». Οι χώροι στην Ελλάδα που θα φιλοξενήσουν τη μετάδοση είναι οι εξής: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, Μέγαρο Μουσικής Κομοτηνής, Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, Αλεξάνδρειο Συνεδριακό Κέντρο Λουτρακίου, Κινηματοθέατρο «Αχίλλειον» Βόλου, Δημοτικός Κινηματογράφος «Απόλλων» Λευκάδας, Δημοτικό Θέατρο «Κέφαλος» Κεφαλλονιάς, Δημοτικό Θέατρο Λαμίας, Κινηματοθέατρο «Σταρ» Βέροιας, Συνεδριακό Κέντρο «Κάρολος Παπούλιας» Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk