«Φρενάρει» η ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση

Παρά τις σημαντικές επιπτώσεις που θα σημάνει για την οικονομία της Γερμανίας το ενδεχόμενο διάσπασης της ευρωζώνης, η πολιτική ηγεσία της δεν δείχνει να βιάζεται ιδιαίτερα για τη «θωράκισή» της από τους «κραδασμούς» που προκαλεί η εξελισσόμενη κρίση χρέους. Την περασμένη εβδομάδα η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ ζήτησε για μία ακόμη φορά υπομονή σε σχέση με τη σχεδιαζόμενη τραπεζική ένωση δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει λόγος για βιασύνη.

Παρά τις σημαντικές επιπτώσεις που θα σημάνει για την οικονομία της Γερμανίας το ενδεχόμενο διάσπασης της ευρωζώνης, η πολιτική ηγεσία της δεν δείχνει να βιάζεται ιδιαίτερα για τη «θωράκισή» της από τους «κραδασμούς» που προκαλεί η εξελισσόμενη κρίση χρέους. Την περασμένη εβδομάδα η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ ζήτησε για μία ακόμη φορά υπομονή σε σχέση με τη σχεδιαζόμενη τραπεζική ένωση δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει λόγος για βιασύνη. Λίγες ώρες αργότερα με κοινό τους ανακοινωθέν οι υπουργοί Οικονομικών των τριών χωρών με την υψηλότερη πιστοληπτική διαβάθμιση στην ευρωζώνη (Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία) τάχθηκαν κατά της απευθείας στήριξης των τραπεζών που εμφανίζουν σήμερα κεφαλαιακά ελλείμματα από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης.
Οπως τονίζουν οικονομικοί αναλυτές, για μία ακόμη φορά οι κυβερνήσεις των χωρών-μελών του πυρήνα της ευρωζώνης «παίζουν με τη φωτιά», καθώς με τις τελευταίες τοποθετήσεις τους κάνουν ένα βήμα πίσω σε σχέση με τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής του Ιουνίου, με τις οποίες τέθηκαν οι βάσεις για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού ταμείου προστασίας των καταθέσεων, αλλά και για την απαλλαγή των ευρωπαίων φορολογουμένων από τη διάσωση προβληματικών πιστωτικών ιδρυμάτων. Υπενθυμίζεται ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν σε εκείνο το Συμβούλιο για την απευθείας κεφαλαιακή ενίσχυση των ελλειμματικών ιταλικών και ισπανικών τραπεζών αρχικά από το προσωρινό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και σε δεύτερη φάση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ESM), όταν τεθεί σε λειτουργία.
Μέσα στο καλοκαίρι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε γνωστό ότι θα παρουσιάσει στις αρχές του φθινοπώρου την αναλυτική πρότασή της για τη σύσταση μιας ενιαίας τραπεζικής αγοράς, υπό την ομπρέλα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία θα έχει τον απόλυτο έλεγχο του συστήματος. Οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν στην επενδυτική κοινότητα την προσδοκία ότι σύντομα η αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου θα αλλάξει σημαντικά προς την κατεύθυνση της αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης μελλοντικών κρίσεων. Ωστόσο τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται μια σαφής ανατροπή των σχεδίων της Κομισιόν για την υιοθέτηση από την Ευρωτράπεζα εποπτικών εξουσιών για το σύνολο της ευρωζώνης.

Η έκθεση των Γερμανών
Ολα αυτά τα «πισωγυρίσματα» δημιουργούν σημαντικές αναταράξεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο πλήττοντας πλέον ακόμη και τα πιστωτικά ιδρύματα της Κεντρικής Ευρώπης, σε μια περίοδο που οι κεφαλαιακές ανάγκες είναι σημαντικές, φτάνοντας τα 199 δισ. ευρώ για τα 156 μεγαλύτερα πιστωτικά ιδρύματα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των τελευταίων ασκήσεων προσομοίωσης της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (EBA).
Οπως επισημαίνουν αναλυτές, το άμεσο κόστος των γερμανικών τραπεζών από την έκθεσή τους στον ευρωπαϊκό Νότο θεωρείται απαγορευτικό για να διακινδυνεύσει η συνοχή της ζώνης του ευρώ. Μόνο στην Ισπανία το «άνοιγμα» του γερμανικού πιστωτικού τομέα φτάνει τα 140 δισ. δολάρια. Μπορεί τους προηγούμενους μήνες μέσω του προγράμματος κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ να υπήρξε «ξεφόρτωμα» ισπανικών κρατικών τίτλων, ωστόσο η έκθεση των τραπεζών της Γερμανίας σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εμπορικά ακίνητα και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες στη χώρα της Ιβηρικής εξακολουθεί να είναι σημαντική.
Την ίδια στιγμή η έλλειψη αποφασιστικότητας που επιδεικνύουν οι ηγέτες της ΕΕ έχει οδηγήσει αρκετά δισ. ευρώ καταθέσεων σε οικονομίες εκτός της ζώνης του ευρώ, όπως η σουηδική και η νορβηγική, που αποτελούν τα νέα ασφαλή καταφύγια της Γηραιάς Ηπείρου.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της σουηδικής Nordea, η οποία δέχεται, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Τμήματος Private Banking Torsten Ostensen, 50 αιτήσεις την ημέρα από ξένους καταθέτες, ενώ ως το 2010 τα σχετικά αιτήματα δεν ξεπερνούσαν τα 2 σε ημερήσια βάση. Σύμφωνα με τον ίδιο, τον δρόμο για εξαγωγή κεφαλαίων στη Σουηδία άνοιξαν γερμανοί επενδυτές, ενώ πλέον υπάρχει ισχυρή ζήτηση και από ισπανούς καταθέτες.
Σημαντικές εισροές έχουν καταγραφεί και στη νορβηγική NDA, η οποία κατάφερε τους τελευταίους 12 μήνες να μειώσει τον δείκτη «δάνεια προς καταθέσεις» κατά 11,4 μονάδες στο 65,3% χάρη στις αποταμιεύσεις από το εξωτερικό.

Οι επιπτώσεις στην Ελλάδα
Αμέσως μετά τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής του Ιουνίου υπήρχε αισιοδοξία ότι τελικά τα 50 δισ. ευρώ που θα καλύψουν το κεφαλαιακό έλλειμμα του εγχώριου κλάδου δεν θα προσμετρηθούν στο δημόσιο χρέος επηρεάζοντας θετικά τις προοπτικές για τη βιωσιμότητά του.
Ωστόσο οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Φινλανδίας και της Ολλανδίας τάχθηκαν υπέρ του πλήρους διαχωρισμού των παλαιών και των μελλοντικών διασώσεων υποστηρίζοντας ότι όσα προγράμματα ανακεφαλαιοποίησης έχουν ήδη δρομολογηθεί θα πρέπει να εκτελεστούν από τις εθνικές αρχές.
Σε μια τέτοια περίπτωση αρνητικό για τη χώρα είναι σίγουρα το γεγονός ότι δεν θα υπάρξει ελάφρυνση του δημόσιου χρέους κατά 50 δισ. ευρώ. Από την άλλη, όμως, τα κέντρα λήψης των αποφάσεων και η εποπτεία του συστήματος θα παραμείνουν στην Αθήνα, καθώς κυρίαρχο ρόλο στις εξελίξεις θα έχουν το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και η Τράπεζα της Ελλάδος, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τον εγχώριο κλάδο, τους μετόχους του και τους πελάτες του.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk