Οι θρύλοι του πόντιουμ στο Μέγαρο

Η εφετινή σειρά «Μεγάλες Ορχήστρες – Μεγάλοι Μαέστροι» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (το πλήρες πρόγραμμα για τη σεζόν 2012-2013 ανακοινώθηκε την περασμένη Δευτέρα) έχει πολλαπλό ενδιαφέρον: πέρα από αυτό καθαυτό το ειδικό βάρος των «διδύμων» που περιλαμβάνει, φιλοξενεί αρχιμουσικούς οι οποίοι έχουν επισκεφθεί επανειλημμένως τη χώρα μας και είναι εξαιρετικά δημοφιλείς στο ελληνικό κοινό.

Η εφετινή σειρά «Μεγάλες Ορχήστρες – Μεγάλοι Μαέστροι» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (το πλήρες πρόγραμμα για τη σεζόν 2012-2013 ανακοινώθηκε την περασμένη Δευτέρα) έχει πολλαπλό ενδιαφέρον: πέρα από αυτό καθαυτό το ειδικό βάρος των «διδύμων» που περιλαμβάνει, φιλοξενεί αρχιμουσικούς οι οποίοι έχουν επισκεφθεί επανειλημμένως τη χώρα μας και είναι εξαιρετικά δημοφιλείς στο ελληνικό κοινό. Και όχι μόνο: ο Γιούρι Τεμιρκάνοφ, ο Λόριν Μάαζελ, ο Ζούμπιν Μέτα και ο σερ Κόλιν Ντέιβις αποτελούν ζωντανούς θρύλους του πόντιουμ, ανήκοντας όλοι τους σε μια γενιά που «τροφοδότησε» το παγκόσμιο μουσικό στερέωμα με πραγματικούς αστέρες, με λάμψη και διάρκεια. Βετεράνοι αλλά ακμαίοι και δραστήριοι καλλιεργούν – δικαίως – μεγάλες προσδοκίες στο αθηναϊκό κοινό.

ΖΟΥΜΠΙΝ ΜΕΤΑ
Ενας Ινδός στο Ισραήλ
Ηταν 1963 όταν ο ούγγρος μαέστρος Χανς Σβαρόφσκι διατύπωνε την πεποίθηση ότι ο Ζούμπιν Μέτα, αλλοτινός μαθητής του στη φημισμένη Μουσική Ακαδημία της Βιέννης, έμελλε να εξελιχθεί σε «μεγάλη προσωπικότητα της παγκόσμιας μουσικής ιστορίας». Επρόκειτο σαφώς για μια πρόβλεψη ασφαλή, αφού στα 27 του μόλις χρόνια, τότε, ο νεαρός ινδός αρχιμουσικός είχε θέσει ήδη τις βάσεις μιας λαμπρής καριέρας.
Η ανασύνθεσή της αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα συλλογή ρεκόρ: ο Μέτα, ο οποίος γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1936 στη Βομβάη, υπήρξε ο νεότερος αρχιμουσικός που συνεργάστηκε με τις περίφημες φιλαρμονικές της Βιέννης και του Βερολίνου, ο νεότερος μουσικός διευθυντής μιας μεγάλης ορχήστρας των ΗΠΑ και ο πρώτος που ηγήθηκε ταυτόχρονα δύο σημαντικών βορειοευρωπαϊκών συνόλων.
Η πρώτη του φορά στο πόντιουμ της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Ισραήλ το 1961 – όταν χρειάστηκε να αντικαταστήσει τον Ευγένιο Ορμαντι – ήταν αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες στιγμές της καριέρας του Μέτα. Οκτώ χρόνια αργότερα ανέλαβε σύμβουλος της ορχήστρας, ενώ το 1977 πήρε τη θέση του μουσικού διευθυντή, την οποία από το 1981 κατέχει ισοβίως. Η αλήθεια είναι ότι η σχέση του μαέστρου με τη Φιλαρμονική του Ισραήλ είναι ιδιαίτερη: σε περιόδους κρίσεων και πολέμου στη χώρα ο Μέτα δεν δίστασε να ακυρώσει άλλες υποχρεώσεις προκειμένου να βρεθεί κοντά στο συγκρότημα διοργανώνοντας ειδικές συναυλίες.

ΓΙΟΥΡΙ ΤΕΜΙΡΚΑΝΟΦ
Με δύναμη από τη Ρωσία
Φίλος του αθηναϊκού κοινού και του Μεγάρου από την πρώτη κιόλας χρονιά λειτουργίας του, ο Γιούρι Τεμιρκάνοφ επιστρέφει για πολλοστή φορά στη χώρα μας. Εχοντας διαγράψει ήδη μια εντυπωσιακή διαδρομή, ο 74χρονος σήμερα ρώσος αρχιμουσικός ανέλαβε το «τιμόνι» της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Αγίας Πετρούπολης (τότε Λένινγκραντ) το 1988, εγκαταλείποντας για τον λόγο αυτόν τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή της Οπερας Κίροφ.
Παρ’ ότι συνδέθηκε με την ορχήστρα σε μια δύσκολη για τη χώρα του περίοδο, μιλώντας αργότερα ο Τεμιρκάνοφ εξέφραζε την άποψη πως το γεγονός αυτό δεν επηρέασε καθόλου την προσωπική του δουλειά. «Το πρόβλημα ήταν το ζύμωμα με τους μουσικούς» έλεγε. «Ανέλαβα ένα θρυλικό σύνολο που επί 50 ολόκληρα χρόνια δούλευε με έναν μαέστρο-θρύλο, τον Γεβγκένι Μραβίνσκι. Είναι αυτονόητο ότι μας πήρε χρόνο να αλληλοκατανοηθούμε. Τι συμβαίνει όταν αγοράζεις ένα καινούργιο αυτοκίνητο; Πηγαίνεις σιγά-σιγά ώσπου να μάθεις τις ιδιαιτερότητές του. Ετσι έκανα κι εγώ με την ορχήστρα. Χτίσαμε τη συνεργασία μας σιγά-σιγά».
Πέρα από τη συνεργασία του με τη Φιλαρμονική της Αγίας Πετρούπολης όμως, ο βετεράνος Τεμιρκάνοφ κατά καιρούς διευθύνει τόσο δυτικοευρωπαϊκές όσο και αμερικανικές ορχήστρες. Στο πρόσφατο παρελθόν ο ίδιος σχολίαζε τη διαφορά νοοτροπίας μεταξύ των μουσικών στις δύο πλευρές του Ατλαντικού: «Στις ΗΠΑ οι μουσικοί έχουν μια υπαλληλική νοοτροπία. Ερχονται στη πρόβα, κάνουν την δουλειά τους – πολύ καλά βέβαια – και τη συγκεκριμένη ώρα φεύγουν. Δεν ξεφεύγουν ούτε λεπτό από το πρόγραμμά τους και όταν το κάνουν απαιτούν να πληρωθούν. Στη Ρωσία, αντίθετα, παραμένουμε ιδεαλιστές. Ευτυχώς…».
ΛΟΡΙΝ ΜΑΑΖΕΛ
Χωρίς προκαταλήψεις
Στα 82 του χρόνια, ο Αμερικανός (γεννημένος στο Παρίσι) Λόριν Μάαζελ έχει συμπληρώσει επτά δεκαετίες συνεχούς παρουσίας στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα. Παρ’ ότι το ταλέντο του άνθησε πρόωρα – ανέβηκε για πρώτη φορά στο πόντιουμ στα οκτώ του χρόνια, ενώ ως τα 15 του είχε διευθύνει τις σημαντικότερες ορχήστρες των ΗΠΑ -, σε αντίθεση με τα περισσότερα «παιδιά-θαύματα» το άστρο των οποίων δύει νωρίς, ο ίδιος επέδειξε εντυπωσιακή αντοχή.
Γνωστός για τις ηχογραφήσεις του, οι οποίες έχουν τιμηθεί επανειλημμένως με κορυφαίες διακρίσεις, αλλά και για τη συμβολή του σε φιλανθρωπικές εκδηλώσεις φορέων όπως η UNESCO και η UNICEF, ο Μάαζελ έχει κατά καιρούς καταλάβει κορυφαίες θέσεις στη Γερμανική Οπερα του Βερολίνου, στην Ορχήστρα του Κλίβελαντ, στις Συμφωνικές του Κλίβελαντ και της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας, στη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης, στην Οπερα της Βαλένθια. Το 2010 ανακοινώθηκε η τοποθέτησή του ως μόνιμου αρχιμουσικού στη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Μονάχου, ενώ εκτός από αρχιμουσικός – και βιολονίστας – ασχολείται και με τη σύνθεση.
Υπέρμαχος της γυναικείας παρουσίας στο πόντιουμ, ο Μάαζελ πιστεύει ότι στη μουσική δεν χωρούν προκαταλήψεις. Αισιόδοξος δηλώνει εξάλλου και για τη νέα γενιά. «Παρά την παρελθοντολατρία», έχει πει, «πιστεύω πολύ στο νέο αίμα. Ο,τι καλό προκύψει, θα είναι από αυτούς».

ΚΟΛΙΝ ΝΤΕΪΒΙΣ
Κλασική αξία
«Θυμάμαι ξεκάθαρα τη στιγμή που αποφάσισα να ασχοληθώ με τη μουσική στη ζωή μου» έλεγε ο σερ Κόλιν Ντέιβις όταν είχε πλέον φθάσει στο απόγειο της καριέρας του ως αρχιμουσικός. «Ημουν 13 ή 14 ετών και άκουσα την Ογδοη Συμφωνία του Μπετόβεν. Ξαφνικά οι πόρτες άνοιξαν. Δόθηκα ολοκληρωτικά, έγινα σχεδόν εμμονικός με τη μουσική, παρ’ όλο που υπήρχαν πράγματα που μου άρεσαν και άλλα που δεν μου άρεσαν. Τώρα απολαμβάνω τα πάντα».
Οντως, το ρεπερτόριο του 85χρονου, σήμερα, μαέστρου είναι εξαιρετικά ευρύ. Εν τούτοις το όνομά του έχει συνδεθεί ιδιαίτερα με τη μουσική του Μότσαρτ, του Μπερλιόζ, του Ελγκαρ, του Σιμπέλιους, του Τίπετ αλλά και του Στραβίνσκι, που θα παρουσιάσει, μεταξύ άλλων, στην επικείμενη νέα του εμφάνιση στο Μέγαρο, αυτή τη φορά με την Εθνική Ορχήστρα της Γαλλίας.
Στη διάρκεια της μακρόχρονης καριέρας του ο Κόλιν Ντέιβις έχει συνεργαστεί με πολλές φημισμένες ορχήστρες. Ιδιαίτερη όμως υπήρξε η σχέση του με τη Συμφωνική του Λονδίνου, με την οποία συνεργάζεται περισσότερα από 50 χρόνια, αρχικά ως μόνιμος αρχιμουσικός και αργότερα ως πρόεδρος: μια θέση τιμητική η οποία παλαιότερα προσφέρθηκε σε ελάχιστους μαέστρους, μεταξύ των οποίων ο Καρλ Μπεμ και ο Λέοναρντ Μπερνστάιν.

πότε & πού:
Η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Αγίας Πετρούπολης υπό τον Γιούρι Τεμιρκάνοφ θα εμφανιστεί στο Μέγαρο στις 22 και 23/11 (στις 24/11 την Ορχήστρα διευθύνει ο Νικολάι Αλεξέεφ). Η Ορχήστρα Φιλαρμόνια του Λονδίνου υπό τον Λόριν Μάαζελ θα εμφανιστεί στις 15/12, η Εθνική Ορχήστρα της Γαλλίας υπό τον σερ Κόλιν Ντέιβις θα εμφανιστεί στις 25 και 26/2 και η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Ισραήλ στις 2/4. Oλες οι συναυλίες θα δοθούν στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης. Το πλήρες πρόγραμμα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για τη σεζόν 2012-2013 στην ηλεκτρονική έκδοση του «Βήματος» (www.tovima.gr).

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk