Ραλφ Βρόμπελ: Οι Ειδικές Οικονομικές Ζώνες θα φρενάρουν την Ελλάδα

Είναι θέμα που διχάζει: οι Ειδικές Οικονομικές Ζώνες (ΕΟΖ) αποτελούν τα πιο αμφιλεγόμενα εγχειρήματα της εποχής μας. Και αυτό όχι μόνο στη θεωρία. Οι εμπειρίες δείχνουν ότι υπάρχουν «καλές» και «κακές» ΕΟΖ – ανάλογα με το επίπεδο της ανάπτυξης μιας χώρας και των ελίτ που την κυβερνούν. Η συζήτηση για την εγκατάσταση τέτοιων ζωνών και στην Ελλάδα η οποία είχε σιγάσει αναζωπυρώθηκε τελευταία, εν όψει μάλιστα και της προοπτικής να παραμείνει η χώρα στην ευρωζώνη. Μιλώντας στο «Βήμα» ο Ραλφ Βρόμπελ, καθηγητής Οικονομολογίας στην Ανώτατη Σχολή του Τσβικάου στο κρατίδιο της Θουριγγίας, θεωρεί ότι τέτοιες ζώνες δεν ταιριάζουν σε αναπτυγμένες χώρες όπως η Ελλάδα και ότι τυχόν εγκατάστασή τους δεν θα επιταχύνει, αλλά αντίθετα θα φρενάρει την ανάπτυξη και τον εργασιακό της πολιτισμό.

Είναι θέμα που διχάζει: οι Ειδικές Οικονομικές Ζώνες (ΕΟΖ) αποτελούν τα πιο αμφιλεγόμενα εγχειρήματα της εποχής μας. Και αυτό όχι μόνο στη θεωρία. Οι εμπειρίες δείχνουν ότι υπάρχουν «καλές» και «κακές» ΕΟΖ – ανάλογα με το επίπεδο της ανάπτυξης μιας χώρας και των ελίτ που την κυβερνούν. Η συζήτηση για την εγκατάσταση τέτοιων ζωνών και στην Ελλάδα η οποία είχε σιγάσει αναζωπυρώθηκε τελευταία, εν όψει μάλιστα και της προοπτικής να παραμείνει η χώρα στην ευρωζώνη. Μιλώντας στο «Βήμα» ο Ραλφ Βρόμπελ, καθηγητής Οικονομολογίας στην Ανώτατη Σχολή του Τσβικάου στο κρατίδιο της Θουριγγίας, θεωρεί ότι τέτοιες ζώνες δεν ταιριάζουν σε αναπτυγμένες χώρες όπως η Ελλάδα και ότι τυχόν εγκατάστασή τους δεν θα επιταχύνει, αλλά αντίθετα θα φρενάρει την ανάπτυξη και τον εργασιακό της πολιτισμό.

Οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο σχεδιάζουν την εγκατάσταση Ειδικών Οικονομικών Ζωνών (ΕΟΖ) στην Ελλάδα. Ενα καλό σχέδιο;

«Οχι, καθόλου καλό! Η Ελλάδα είναι μια αναπτυγμένη ευρωπαϊκή οικονομία της αγοράς και μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι ΕΟΖ είναι όμως εργαλεία για την ανάπτυξη χωρών που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο, όπως αυτές στο πρώην ανατολικό μπλοκ, ή υπό ανάπτυξη, όπως εκείνες στον Τρίτο Κόσμο. Η Ελλάδα της ευρωζώνης δεν μπορεί να συγκριθεί με την Κίνα του 1978 ή την Πολωνία του 1990 που προχώρησαν τότε στην εγκατάσταση τέτοιων ζωνών».

Είναι οι ΕΟΖ συμβατές με το κοινοτικό δίκαιο;
«Αυτό είναι ένα επιπλέον πρόβλημα! Οι πλεονεκτικοί όροι που προσφέρουν τέτοιες ζώνες σε ξένους επενδυτές έρχονται σε σύγκρουση με το ισχύον ευρωπαϊκό οικονομικό δίκαιο. Γι’ αυτό και η Πολωνία, που είχε τέτοιες ΕΟΖ προτού ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση, αναγκάστηκε μετά την ένταξή της να προσαρμόσει τη σχετική νομοθεσία στα κοινοτικά δεδομένα και να αποδεχθεί το πρόωρο κλείσιμό τους. Το ότι λοιπόν εγείρεται τέτοιο θέμα για την Ελλάδα μου είναι εντελώς ακατανόητο».

Σε τι συνίσταται η αξία τέτοιων ζωνών;
«Στα διδάγματα προς μίμηση και στον ρυθμιστικό ρόλο τους. Και τα δύο όμως είναι ανεφάρμοστα στην Ελλάδα. Το πρώτο βασικό πρόβλημα της χώρας είναι το ανίκανο κράτος, που πρέπει να αναμορφωθεί ριζικά. Η αναμόρφωση δεν μπορεί να γίνει όμως στη βάση διδαγμάτων που βγαίνουν από τη λειτουργία τέτοιων απομονωμένων ζωνών. Το ζητούμενο είναι ένα κεντρικό σχέδιο. Επιπλέον οι ΕΟΖ δεν λύνουν το δεύτερο βασικό πρόβλημα της Ελλάδας, τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματά της, αφού οι εταιρείες που θα προσελκύσουν θα φορολογούνται ελάχιστα ως καθόλου».

Ποιος κερδίζει κυρίως από τις ΕΟΖ;
«Βασικά οι ξένοι επενδυτές, ιδίως όταν πληρώνουν λίγους φόρους. Μακροπρόθεσμα θα μπορούσε να κερδίσει από αυτές και η συνολική οικονομία μιας μη αναπτυγμένης χώρας. Βραχυπρόθεσμα πάντως η Ελλάδα θα έπρεπε να κάνει μεγάλες επενδύσεις για τις υποδομές των ΕΟΖ – κάτι που θα μπορούσε να γίνει με κονδύλια των κοινοτικών ταμείων. Αν η ελληνική διοίκηση δεν γίνει ωστόσο άμεσα πιο αποτελεσματική, τότε αυτό θα μπορούσε να γίνει μπούμερανγκ. Οι επενδύσεις θα πήγαιναν χαμένες. Υπάρχουν όμως και άλλοι κίνδυνοι, όπως η ξαφνική αποχώρηση μιας εταιρείας από την ΕΟΖ. Για παράδειγμα η Νοkia, που μετέφερε τις εγκαταστάσεις της από τη Γερμανία στη Ρουμανία αμέσως μόλις τελείωσε η προνομιακή μεταχείρισή της. Γι’ αυτό και οι Ελληνες πρέπει να απαλλαχθούν από την ψευδαίσθηση ότι οι ΕΟΖ εγγυώνται μακροπρόθεσμη ανάπτυξη».

Τι επιπτώσεις θα μπορούσαν να έχουν οι ΕΟΖ στο εσωτερικό της χώρας;
«Κατ’ αρχάς θα υπάρξει μεγάλος καβγάς σχετικά με το πού θα εγκατασταθούν οι ζώνες. Υστερα θα υπάρξουν σοβαρές διαφοροποιήσεις στους μισθούς: οι εργαζόμενοι εντός των ΕΟΖ θα αμείβονται πολύ καλύτερα από εκείνους εκτός αυτών. Αντιστρόφως, οι εργαζόμενοι στις ΕΟΖ θα χάσουν την κοινωνική ασφάλεια που έχουν οι εκτός των ζωνών συνάδελφοί τους. Η κοινωνική ισότητα θα πάει έτσι στράφι. Οπως και να το δει λοιπόν κανείς, οι ΕΟΖ θα μειώσουν τη συνεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας».

Πρέπει λοιπόν οι Ελληνες να ξεγράψουν την ιδέα της ανάπτυξης μέσω τέτοιων ζωνών;
«Λίγο ή πολύ ναι. Εγώ θα τους συνιστούσα να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στη ριζική αναμόρφωση του κράτους. Μια λύση θα ήταν βέβαια η μετατροπή του συνόλου της χώρας σε Ειδική Οικονομική Ζώνη της Ευρώπης, αφού καταργήσει όμως προηγουμένως τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις που εμποδίζουν τις ξένες επενδύσεις. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει πελώρια ανάπτυξη».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk