Τα ραντεβού της τέχνης στην Ευρώπη

Ενώ ο εγχώριος πολιτιστικός «χάρτης» της νέας σεζόν σιγά-σιγά διαμορφώνεται στο σύνολό του, οι ευρωπαϊκές μητροπόλεις φορούν τα χειμωνιάτικά τους και καλούν το διεθνές κοινό να παρακολουθήσει όσα, πολλά και ποικίλα, προτείνουν μεγάλοι και μικρότεροι οργανισμοί σε όλους τους τομείς της τέχνης. Για άλλη μία χρονιά οι συνεργασίες, οι ανταλλαγές και οι συμπαραγωγές παρέχουν το «όχημα» για την υλοποίηση φιλόδοξων στόχων.

Ενώ ο εγχώριος πολιτιστικός «χάρτης» της νέας σεζόν σιγά-σιγά διαμορφώνεται στο σύνολό του, οι ευρωπαϊκές μητροπόλεις φορούν τα χειμωνιάτικά τους και καλούν το διεθνές κοινό να παρακολουθήσει όσα, πολλά και ποικίλα, προτείνουν μεγάλοι και μικρότεροι οργανισμοί σε όλους τους τομείς της τέχνης. Για άλλη μία χρονιά οι συνεργασίες, οι ανταλλαγές και οι συμπαραγωγές παρέχουν το «όχημα» για την υλοποίηση φιλόδοξων στόχων.
Οι επιλογές που ακολουθούν είναι ενδεικτικές των σημαντικών «ραντεβού» της τέχνης στην Ευρώπη ως το τέλος του 2012 και αναμένεται να συζητηθούν έντονα. Οι ελλείψεις είναι, ασφαλώς, πολλές. Ανάμεσά τους η πρώτη μεγάλη έκθεση φωτογραφίας στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, η παράσταση της «Εντα Γκάμπλερ» στο θέατρο Old Vic, η έκθεση «Ολυμπία: μύθος, λατρεία, αγώνες» που συνεχίζεται στο Μουσείο Μάρτιν Γκρόπιους του Βερολίνου, το ανέβασμα της «Τόσκα» στο Μόναχο με πρωταγωνιστή τον σταρ τενόρο Γιόνας Κάουφμαν, το καινούργιο μπαλέτο με τίτλο «Dream of Dream» σε μουσική Ραχμάνινοφ και χορογραφία του διάσημου Φινλανδού Γιόρμα Ελο στο θέατρο Μπαλσόι της Μόσχας και πολλά ακόμη.

ΛΟΝΔΙΝΟ
Προραφαηλίτες και κρίση
Στο πρώτο μοντέρνο καλλιτεχνικό κίνημα της Βρετανίας εστιάζει η μεγάλη έκθεση με τίτλο «Προραφαηλίτες: βικτωριανή αβανγκάρντ», που άνοιξε προ ημερών τις πύλες της στην Tate Britain και θα συνεχιστεί ως τις 13 Ιανουαρίου 2013. Γνωστοί και ως «αδελφότητα των Προραφαηλιτών», οι Προραφαηλίτες ήταν μια ομάδα άγγλων, κυρίως, ζωγράφων (Ροσέτι, Χαντ, Μιλέ, Μπερν-Τζόουνς) που ιδρύθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα με σκοπό την ανανέωση της ζωγραφικής μέσω της άντλησης έμπνευσης από τους ιταλούς, προγενέστερους του Ραφαήλ, ζωγράφους και προκάλεσε αντιδράσεις στο καλλιτεχνικό κατεστημένο της εποχής. Η έκθεση περιλαμβάνει 150 έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, φωτογραφίας και εφηρμοσμένων τεχνών τα οποία αποτυπώνουν τον ρόλο της αδελφότητας ως πρώιμου δείγματος αβανγκάρντ.
«Αυτή η χώρα διατηρείται στη ζωή με ασπιρίνες, ενώ αυτό που χρειάζεται στην πραγματικότητα είναι θεραπεία με ηλεκτροσόκ». Σ’ αυτή τη φράση συνοψίζεται η βασική ιδέα του θεατρικού «Αυτό το Κοινοβούλιο» («This Ηouse») του βραβευμένου συγγραφέα Τζέιμς Γκράχαμ, που κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 18 Σεπτεμβρίου στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας. Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν ως την 1η Δεκεμβρίου και τα εισιτήρια έχουν ήδη εξαντληθεί, αποδεικνύοντας το ενδιαφέρον του λονδρέζικου κοινού για ένα έργο το οποίο όχι μόνο ασχολείται με μια ταραγμένη περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της χώρας τους, αλλά και επιχειρεί να επανακαθορίσει το σύγχρονο νόημα του πολιτικού θεάτρου. Η υπόθεση εξελίσσεται το 1974, εποχή που η βρετανική οικονομία ταλανίστηκε από σοβαρή κρίση, και επικεντρώνεται στα σκοτεινά παρασκήνια της πολιτικής.

ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Ψυχρός Πόλεμος και τέχνη
Ποιος ήταν ο αντίκτυπος του Ψυχρού Πολέμου στην τέχνη των δύο πλευρών; Η απάντηση στην έκθεση «Μοιρασμένος Ουρανός: 1945-1968» που φιλοξενείται στη Νέα Εθνική Πινακοθήκη του Βερολίνου ως τα τέλη Ιουλίου 2013. Τα εκθέματα προέρχονται από τη συλλογή του 20ού αιώνα της Πινακοθήκης και έρχονται να καταδείξουν τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη της συγκεκριμένης περιόδου επηρεάστηκε από τις κυρίαρχες ιδεολογίες. Στο πλαίσιο αυτό η έκθεση εστιάζει στον συμβολισμό και στην αφαίρεση, τους δύο κύριους δρόμους που διαχώρισαν την Ανατολή από τη Δύση. Στη μεν Δύση η «ανοιχτή δομή» της αφαίρεσης προβλήθηκε ως σύμβολο της ελευθερίας. Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι η ποπ αρτ που ακολούθησε εξελίχθηκε στις μεγάλες δυτικές πρωτεύουσες, όπου η μαζική παραγωγή και η ολοένα αυξανόμενη καταναλωτική κουλτούρα ήταν έκδηλες παντού. Στο ανατολικό μπλοκ, πάλι, ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός εξελίχθηκε σε κυρίαρχη τάση και αποτέλεσε βάση για όλες τις εξελίξεις στην τέχνη οι οποίες ακολούθησαν.
Αντλώντας τον τίτλο της από το ομώνυμο βιβλίο της γερμανίδας συγγραφέως Κρίστα Βολφ, η έκθεση συστήνει στον επισκέπτη τις κυρίαρχες φιγούρες της εποχής στην οποία εστιάζει. Ταυτοχρόνως υπερβαίνει εμπόδια γεωπολιτικά και καλλιτεχνικά και επικεντρώνεται στις παγκόσμιες πολιτιστικές ιδέες που κυριάρχησαν και στα δύο στρατόπεδα.

ΜΙΛΑΝΟ
Πρεμιέρα με Βάγκνερ στη Σκάλα
Παρά τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια η ιστορική Σκάλα του Μιλάνου, η καθιερωμένη πρεμιέρα της νέας σεζόν στις 7 Δεκεμβρίου, ημέρα εορτής του Αγίου Αμβροσίου, προστάτη της πόλης, εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά και κοσμικά γεγονότα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η εφετινή αυλαία ανοίγει με τον βαγκνερικό «Λόενγκριν» που θα παρουσιαστεί σε μουσική διεύθυνση του Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ και σε σκηνοθεσία Κλάους Γκουτ, ενώ ο διάσημος γερμανός τενόρος Γιόνας Κάουφμαν θα ερμηνεύσει τον ρόλο του τίτλου πλαισιωμένος από μια all star διανομή.
Οι παραστάσεις θα διαρκέσουν ως τις 27 Δεκεμβρίου. Φιλοδοξούν να αποτελέσουν τη δυναμική εισαγωγή μιας εορταστικής καλλιτεχνικής περιόδου για τη διπλή επέτειο των 200 χρόνων από τη γέννηση του Βάγκνερ και του Βέρντι, η οποία τιμάται διεθνώς το 2013.

ΠΑΡΙΣΙ
Ραφαήλ στο Λούβρο, Πίντερ στο Odeon
«Ο Ραφαήλ στη Ρώμη, 1512-1520» είναι ο τίτλος της πολυαναμενόμενης έκθεσης που φιλοξενεί από τις 11 Οκτωβρίου ως τις 7 Ιανουαρίου 2013 το Μουσείο του Λούβρου. Η έκθεση διοργανώνεται σε συνεργασία με το Μουσείο Πράντο της Μαδρίτης και παρουσιάζει για πρώτη φορά τα έργα που δημιούργησε ο Ραφαήλ στη Ρώμη τα τελευταία χρόνια της σύντομης ζωής του: μια περίοδο στυλιστικής κορύφωσης η οποία, από κοινού με τα έργα του Μιχαήλ Αγγέλου, εκπροσωπεί το απόγειο της ιταλικής Αναγέννησης.
Η έκθεση παρουσιάζει λατρευτικά κομμάτια, πορτρέτα και μια επιλογή από τα ωραιότερα σχέδια του Ραφαήλ, έτσι ώστε να αποτυπωθούν η εκπληκτική δημιουργικότητα και η χάρη του καλλιτέχνη. Παράλληλα, παρουσιάζονται και έργα μαθητών του, όπως ο Τζούλιο Ρομάνο και ο Τζιανφραντσέσκο Πένι.
Ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης Λυκ Μποντί υπογράφει τη νέα παραγωγή της «Επιστροφής» του Χάρολντ Πίντερ, που παρουσιάζεται από τις 18 Οκτωβρίου ως τις 23 Δεκεμβρίου στο Theatre de l’ Odeon του Παρισιού. Πρόκειται για μια φιλόδοξη διεθνή συμπαραγωγή με πρωταγωνιστή τον Μπρούνο Γκαντς. «Η «Επιστροφή» αρχίζει στην ησυχία ενός άνδρα που διαβάζει εφημερίδα» λέει ο Λυκ Μποντί. «Μέσα σε λίγες σκηνές η εικόνα μεταλλάσσεται σε πίνακα του Λούσιαν Φρόιντ ή του Φράνσις Μπέικον, ένα «νησί της μοναξιάς»… Το μόνο που χρειάζεται είναι να ανοίξει ο θεατής την πόρτα στον Πίντερ και αμέσως θα βρεθεί σε έναν άλλον κόσμο, στην κρυμμένη πλευρά του ίδιου του του εαυτού».

ΒΙΕΝΝΗ: Ελληνικός μύθος και διεθνής λάμψη
Η σχέση του Ρικάρντο Μούτι με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης έχει από πολλούς περιγραφεί ως το «απόλυτο ταίριασμα» και το ελληνικό κοινό είχε την ευκαιρία να διαπιστώσει του λόγου το αληθές. Ο ιταλός σουπερστάρ του πόντιουμ και το καμάρι της αυστριακής κουλτούρας μοιράζονται μια σχέση που αντέχει στον χρόνο, καθώς μετράει περισσότερα από 40 χρόνια. Ο Μούτι έχει επανειλημμένως δηλώσει την ιδιαίτερη αγάπη του για τη Φιλαρμονική της Βιέννης – είναι πλέον μια από τις λίγες «ξένες» ορχήστρες για την οποία καταφέρνει να βρίσκει χρόνο, αφού οι υποχρεώσεις του στη διάσημη Συμφωνική Ορχήστρα του Σικάγου, όπου κατέχει τη θέση του μουσικού διευθυντή, και στην Οπερα της Ρώμης, με την οποία συνεργάζεται σταθερά τα τελευταία χρόνια, είναι εξαιρετικά απαιτητικές – ενώ από την πλευρά της η Ορχήστρα τον έχει τιμήσει με τις ύψιστες διακρίσεις. Το νέο τους «ραντεβού» στις 3, 4 και 5 Νοεμβρίου στην ιστορική Musikverein της αυστριακής πρωτεύουσας με έργα Κερουμπίνι, Χόνεγκερ και Σούμπερτ αναμένεται με εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Την εντυπωσιακή πορεία της στις μεγάλες λυρικές σκηνές του εξωτερικού συνεχίζει η «δική μας» υψίφωνος Μυρτώ Παπαθανασίου. Το Theater an der Wien, το οποίο εδώ και αρκετά χρόνια επαναλειτουργεί ως λυρικό θέατρο διεκδικώντας τα σκήπτρα – από πλευράς προγραμματισμού αλλά και καλλιτεχνικού αποτελέσματος – και από αυτήν ακόμη την Κρατική Οπερα της Βιέννης, αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό του εφετινού προγράμματός της, αφού πρωταγωνιστεί στη νέα παραγωγή της όπερας «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Γκλουκ. Η παράσταση ανεβαίνει σε μουσική διεύθυνση Αλεσάντρο ντε Μάρκι και σκηνοθεσία του Γερμανού Τόρστεν Φίσερ, ενώ δίπλα στη Μυρτώ Παπαθανασίου που ερμηνεύει τον ρόλο του τίτλου εμφανίζεται καστ διεθνώς καταξιωμένων καλλιτεχνών. Η πρεμιέρα θα δοθεί στις 8 Νοεμβρίου και οι παραστάσεις θα συνεχιστούν ως τις 22 του ίδιου μήνα.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk