Χέρμαν βαν Ρομπάι: Απρόβλεπτες για όλους οι συνέπειες ενός Grexit

Η Ελλάδα πρέπει να αποκαταστήσει το ταχύτερο δυνατόν την αξιοπιστία της, τόσο έναντι του ελληνικού λαού όσο και των εταίρων της, προτού αρχίσει να ασχολείται με το θέμα της επιμήκυνσης. Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα της Κυριακής» ο Χέρμαν βαν Ρομπάι, περνά σαφές μήνυμα και ξεκαθαρίζει ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι αυτές που θα κάνουν τη διαφορά ώστε ο έλληνας πολίτης να έχει ένα κράτος που θα του παρέχει αυτά που δικαιούται.

Η Ελλάδα πρέπει να αποκαταστήσει το ταχύτερο δυνατόν την αξιοπιστία της, τόσο έναντι του ελληνικού λαού όσο και των εταίρων της, προτού αρχίσει να ασχολείται με το θέμα της επιμήκυνσης. Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα της Κυριακής» ο Χέρμαν βαν Ρομπάι, περνά σαφές μήνυμα και ξεκαθαρίζει ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι αυτές που θα κάνουν τη διαφορά ώστε ο έλληνας πολίτης να έχει ένα κράτος που θα του παρέχει αυτά που δικαιούται. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκφράζει την εμπιστοσύνη του στην ελληνική κυβέρνηση αλλά, εμφανώς καλά ενημερωμένος, υπογραμμίζει ότι δεν μπορούν μεμονωμένες ομάδες στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα να εμποδίζουν τις αλλαγές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο βέλγος πολιτικός στο ζήτημα της συλλογής των φόρων που όπως χαρακτηριστικά λέει είναι θέμα «κοινωνικής δικαιοσύνης». Οι μεταρρυθμίσεις είναι άλλωστε ο μόνος τρόπος να δοθεί πειστική απάντηση σε όσους υποστηρίζουν ότι μια έξοδος της Ελλάδος από την ευρωζώνη είναι διαχειρίσιμη. Ο κ. Βαν Ρομπάι εξηγεί μάλιστα ότι οι επιπτώσεις του απευκταίου «Grexit» μπορεί να υπερβούν την Ελλάδα. Τέλος, σχετικά με τις διεργασίες που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη για τη διαμόρφωση της μελλοντικής μορφής της ευρωζώνης, ο πρόεδρος του Συμβουλίου σημειώνει ότι η τραπεζική ένωση είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα.

Κύριε πρόεδρε, ο κίνδυνος του «Grexit» παραμένει πιθανός ή έχει υποχωρήσει μετά τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης; Δεν νομίζετε ότι όλοι όσοι μιλούν για μια ελληνική έξοδο από την ευρωζώνη προσφέρουν κακή υπηρεσία τόσο στην Ελλάδα όσο και στο ευρώ;

«Μια συζήτηση για την αποχώρηση ενός μέλους μιας νομισματικής ένωσης είναι πάντοτε αποσταθεροποιητική, τόσο για το μέλος αυτό όσο και για τα υπόλοιπα μέλη της. Επομένως, όλη αυτή η φημολογία δεν βοηθάει καθόλου. Είμαι όμως πεπεισμένος ότι καταδεικνύοντας ότι η Ελλάδα ξεκινά με σοβαρότητα βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις μπορεί να κάνει πολλά για να αποτρέψει αυτή την ανθυγιεινή φημολογία. Εχω εμπιστοσύνη στην ελληνική κυβέρνηση ότι έχει την αναγκαία δέσμευση να φέρει εις πέρας τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις».

Πώς απαντάτε σε όλους αυτούς που επιμένουν ότι μια ελληνική έξοδος είναι διαχειρίσιμη; Θα μπορούσε να έχει γεωπολιτικές επιπτώσεις;
«Σε οικονομικούς όρους η Ελλάδα πράγματι αντιστοιχεί σε ένα πολύ περιορισμένο τμήμα της ζώνης του ευρώ. Είναι επομένως διαχειρίσιμη μια ελληνική έξοδος από την ευρωζώνη; Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει όλες τις επιπτώσεις. Σαφέστατα κάτι τέτοιο θα πυροδοτούσε στην Ελλάδα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα που δεν θα είχαν προηγούμενο. Και φυσικά είναι πιθανό να υπάρξουν τεράστιες επιπτώσεις και πέραν της Ελλάδας».

Η νέα ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκινήσει έναν καινούργιο γύρο επώδυνων περικοπών. Πιστεύετε ότι αυτά τα μέτρα θα είναι τα τελευταία; Για πόσο ακόμα θα αντέξει η ελληνική κοινωνία το βάρος του προγράμματος προσαρμογής; Πρόκειται πραγματικά για την τελευταία ευκαιρία της Ελλάδας;
«Οι μεταρρυθμίσεις είναι πάντοτε δύσκολες και παίρνουν χρόνο. Βραχυπρόθεσμα έχουν κόστος και τα μακροπρόθεσμα οφέλη παίρνουν σάρκα και οστά μόνο αργά. Την ίδια στιγμή, είναι σημαντικό να μη συγχέουμε τις πραγματικές κακουχίες με τα παράπονα ομάδων συμφερόντων που υπερασπίζονται τη μονοπωλιακή τους ισχύ τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όσον αφορά το πρώτο, όχι το δεύτερο. Η Ελλάδα χρειάζεται έναν μικρότερο, πιο αποτελεσματικό δημόσιο τομέα που θα είναι ικανός να προσφέρει υπηρεσίες Υγείας, Παιδείας, Δικαιοσύνης κτλ., που κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να περιμένει και τις οποίες επί πολύ καιρό στερούνταν. Για να καταλήξουμε εκεί θα χρειαστεί ισχυρή δέσμευση και επιμονή, αλλά είμαι σίγουρος ότι στο τέλος αυτό θα αποδώσει».

Διεξάγεται μια έντονη συζήτηση για μια πιθανή διετή επιμήκυνση του προγράμματος προσαρμογής. Πόσο εφικτή τη θεωρείτε; Πώς θα μπορούσε να ξεπεραστεί το εμπόδιο της επιπλέον χρηματοδότησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές κυβερνήσεις θα έπρεπε να ζητήσουν από το Κοινοβούλιό τους να ψηφίσουν επ’ αυτού;
«Δεν θα ήθελα να λάβω τώρα μέρος σε αυτή τη συζήτηση. Το σημείο-«κλειδί» σήμερα είναι η ελληνική κυβέρνηση να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της απέναντι στον ελληνικό λαό και στους ευρωπαίους εταίρους της και να πιέσει για την εφαρμογή των αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Για παράδειγμα, η σοβαρή πρόοδος στα προβλήματα της συλλογής των φόρων και της φορολογικής διοίκησης είναι πραγματικά επείγουσα. Είναι επίσης ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης».

Διαδραματίζετε κεντρικό ρόλο στην οικοδόμηση μιας νέας αρχιτεκτονικής για την ευρωζώνη. Ποιο είναι κατά την άποψή σας το κύριο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ευρωζώνη σήμερα;
«Πολλές περιοχές της ευρωζώνης υποφέρουν από υψηλά επίπεδα δημοσίου και ιδιωτικού χρέους, έναν υπερμεγέθη τραπεζικό τομέα και αδύναμη ανταγωνιστικότητα. Το «αρχιτεκτονικό πρόβλημα» έγκειται στο ότι, παρά το γεγονός πως τα μέλη μιας νομισματικής ένωσης είναι εκ σχεδιασμού αλληλεξαρτώμενα, δεν διαθέτουμε στην ευρωζώνη τη σωστή διακυβέρνηση και τα εργαλεία για να αποτρέπουμε αυτές τις ανισορροπίες να αναπτύσσονται. Για παράδειγμα, είναι πρόβλημα όταν υπάρχει μια πλήρως ολοκληρωμένη χρηματοπιστωτική αγορά χωρίς έναν κοινό τραπεζικό επιτηρητή και χωρίς ένα σύστημα εγγύησης καταθέσεων και εκκαθάρισης των τραπεζών. Πρέπει να συμπληρώσουμε λοιπόν τη νομισματική ένωση με μία χρηματοπιστωτική ένωση, μία δημοσιονομική ένωση, μία οικονομική ένωση, καθώς και με τους κατάλληλους μηχανισμούς διασφάλισης της πολιτικής ευθύνης. Αυτό θα πάρει χρόνο και η διαδικασία, αναγκαστικά, θα είναι σταδιακή. Υπέβαλα μια έκθεση τον Ιούνιο, παρουσιάζοντας ένα όραμα για μια γνήσια οικονομική και νομισματική ένωση και έλαβα εντολή να καταθέσω έναν ακριβή οδικό χάρτη, με χρονοδιάγραμμα, για το πώς θα φθάσουμε εκεί. Εργάζομαι με τους προέδρους Μπαρόζο, Ντράγκι και Γιούνκερ. Είναι πολύ σημαντικό. Αν θέλουμε οι επενδυτές να αγοράζουν 10ετή κρατικά ομόλογα, είναι αναγκαίο να τους δείξουμε ότι ξέρουμε πού θέλουμε να βρισκόμαστε σε 10 χρόνια από σήμερα!».

Σε πολλές χώρες υπάρχει η πεποίθηση ότι θα πρέπει να αρχίσει το ταχύτερο δυνατόν η αναθεώρηση των ευρωπαϊκών συνθηκών. Συμφωνείτε με την άποψη αυτή και πόσο γρήγορα θα μπορούσε να προχωρήσει η ΕΕ λαμβανομένων υπόψη των κατηγοριών για βαθύ δημοκρατικό έλλειμμα στη λήψη αποφάσεων;
«Εκτιμώ ότι έχει αρχίσει και αναδύεται μια συναίνεση πως πρέπει να κάνουμε το σωστό σε θέματα ουσίας, να βρούμε δηλαδή πώς θέλουμε να είναι η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης. Δεν είναι εύκολο και απαιτεί απόλυτη προσοχή. Θα υπάρχουν διαβουλεύσεις με τους κοινοτικούς θεσμούς και τα κράτη-μέλη ώστε η ενδιάμεση έκθεση του Οκτωβρίου να είναι ουσιαστική, ενώ η τελική έκθεση του Δεκεμβρίου θα εξετάσει νομικά και θεσμικά ζητήματα».

Χρειάζονται όμως και βραχυπρόθεσμες απαντήσεις σε άμεσα προβλήματα, όπως δείχνουν οι περιπτώσεις της Ισπανίας και της Ιταλίας. Θα μπορούσε π.χ. να υπάρξει δημοσιονομική ένωση με κοινό υπουργείο Οικονομικών ή να χρησιμοποιηθεί ο ESM για να στηριχθεί ένα ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων;
«Η Ισπανία και η Ιταλία, με τα μεταρρυθμιστικά τους προγράμματα, κάνουν ήδη πολλά για την ανάσχεση της κρίσης και την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Αυτές οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν. Το παράδειγμα της Ιρλανδίας δείχνει ότι με χρόνο και επιμονή οι επενδυτές επιστρέφουν. Στο επίπεδο της ευρωζώνης έχουμε συναίσθηση του ρόλου που πρέπει να παίξουμε για την αποκατάσταση της επενδυτικής εμπιστοσύνης και για τη διάλυση των ανησυχιών για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ευρωζώνης – κατ’ ελάχιστον ολοκληρώνοντας την εργασία μας για την αρχιτεκτονική της».

Οραμα και προοπτικές
Εχουμε δεσμευτεί για την επιτυχία του ευρώ


Από πολλές πλευρές ακούγεται η κριτική ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν κινούνται αρκετά γρήγορα για να απαντήσουν στην κρίση και ότι οι αγορές μοιάζουν να έχουν πάντα το πάνω χέρι. Είναι το ευρώ αναστρέψιμο ή κινδυνεύει από τις δυνάμεις της αγοράς;
«Επιτρέψτε μου να είμαι πολύ σαφής: το ευρώ είναι μη αναστρέψιμο. Οσοι έχουν αμφιβολίες γι’ αυτό υποτιμούν τη δέσμευση των ευρωπαίων πολιτικών ηγετών και των ευρωπαϊκών θεσμών να εγγυηθούν την επιτυχία του. Αποτυγχάνουν να καταλάβουν πόσο κεντρική σημασία έχει το ευρώ για το ευρωπαϊκό μας εγχείρημα. Οπως είπε ο πρόεδρος Ντράγκι: «Τα περιθώρια κινδύνου που σχετίζονται με τους φόβους ανατροπής του ευρώ δεν είναι αποδεκτά και πρέπει να αντιμετωπιστούν με θεμελιώδη τρόπο». Γι’ αυτό εργάζομαι κάθε ημέρα της εβδομάδας. Η Ελλάδα έχει σημαντικό ρόλο να παίξει επίσης σε αυτό: χρειάζεται να αποδείξει με συγκεκριμένες πράξεις ότι οι καταστροφολόγοι της αγοράς κάνουν λάθος».

Τι θα πρέπει να περιμένουμε τις επόμενες εβδομάδες και ειδικά από την επόμενη Σύνοδο Κορυφής;
«Τον Ιούνιο, μαζί με τους προέδρους Μπαρόζο, Ντράγκι και Γιούνκερ, παρουσίασα ένα όραμα για τη μελλοντική αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, υπογραμμίζοντας τους τομείς όπου πρέπει να υπάρξει πρόοδος, συγκεκριμένα στην τραπεζική, δημοσιονομική και οικονομική ολοκλήρωση. Η πρόοδος και στους τρεις τομείς θα απαιτήσει αλλαγές στη διακυβέρνηση, δηλαδή περισσότερη πολιτική ολοκλήρωση. Την επόμενη εβδομάδα θα μοιράσω ένα «κείμενο θέσεων» (issues paper) στα κράτη-μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ώστε να δομήσουν τις διαβουλεύσεις τους. Το κείμενο θέσεων μαζί με την έκθεση του Ιουνίου θα είναι η βάση των διαβουλεύσεων και με τις δύο πλευρές. Αυτές θα ξεκινήσουν σύντομα και θα καθορίσουν την πολιτική κατεύθυνση που θα παρέχουμε τον Οκτώβριο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Προσωπικά πιστεύω ότι βραχυπρόθεσμα πρέπει να εστιάσουμε στην ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης με βάση τις αναμενόμενες προτάσεις της Επιτροπής για μια κοινή αρχή επιτήρησης, που θα είναι το πρώτο αλλά όχι το τελευταίο σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk