Ο Μάριο Ντράγκι έβγαλε το όπλο του

Δρόμο για τη διάσωση του ευρώ ανοίγει το «πυρηνικό όπλο» που παρουσίασε την περασμένη Πέμπτη ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, κάνοντας πράξη τις δηλώσεις του ότι θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να σώσει το ενιαίο νόμισμα. Το πρόγραμμα με τίτλο «Monetary Outright Transactions» (MOT) θεωρητικά προσφέρει στην ΕΚΤ απεριόριστη δύναμη πυρός στον πόλεμο κατά των κερδοσκόπων, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία της ευρωζώνης να στηρίξει τα ομόλογα χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα οδήγησαν εκτός αγορών Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιρλανδία και έστειλαν στα ύψη το κόστος δανεισμού Ισπανίας και Ιταλίας, ενώ ποντάρουν ακόμα και στη διάσπαση της ευρωζώνης.

Δρόμο για τη διάσωση του ευρώ ανοίγει το «πυρηνικό όπλο» που παρουσίασε την περασμένη Πέμπτη ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, κάνοντας πράξη τις δηλώσεις του ότι θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να σώσει το ενιαίο νόμισμα. Το πρόγραμμα με τίτλο «Monetary Outright Transactions» (MOT) θεωρητικά προσφέρει στην ΕΚΤ απεριόριστη δύναμη πυρός στον πόλεμο κατά των κερδοσκόπων, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία της ευρωζώνης να στηρίξει τα ομόλογα χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα οδήγησαν εκτός αγορών Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιρλανδία και έστειλαν στα ύψη το κόστος δανεισμού Ισπανίας και Ιταλίας, ενώ ποντάρουν ακόμα και στη διάσπαση της ευρωζώνης.
Η ανάγκη υποχώρησης των επιτοκίων ήταν το βασικό επιχείρημα που επικαλέστηκε ο Μάριο Ντράγκι για να πείσει τους ευρωπαίους κεντρικούς τραπεζίτες ότι το πρόγραμμα βρίσκεται εντός των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ. «Η νομισματική πολιτική που ασκεί η ΕΚΤ δεν διαχέεται στις χώρες της ευρωζώνης καθώς ελάχιστες επωφελούνται από τις συνεχείς μειώσεις επιτοκίων του ευρώ» είπε τονίζοντας ότι «με το εργαλείο της αγοράς ομολόγων η ΕΚΤ θα μπορέσει εκ νέου να ασκήσει αποτελεσματική νομισματική πολιτική».
Το πρόγραμμα προβλέπει αγορά βραχυπρόθεσμων (1 – 3 ετών) ομολόγων χωρών της ευρωζώνης από τη δευτερογενή αγορά χωρίς όριο. Με τον τρόπο αυτόν η ΕΚΤ έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει απεριόριστη ρευστότητα για να στηρίξει το ευρώ. Είναι αυτό που από την αρχή ζητούσαν οι αγορές και αρκετοί οικονομολόγοι και στο οποίο αντιστέκονταν σθεναρά οι Γερμανοί, οι οποίοι εξακολουθούν να έχουν αντιρρήσεις, καθώς ο επικεφαλής της γερμανικής κεντρικής τράπεζας Bundesbank Γενς Βάιντμαν ήταν ο μόνος που καταψήφισε την πρόταση Ντράγκι.
Επιπλέον, το πρόγραμμα λύνει τα χέρια των πολιτικών καθώς δεν χρειάζεται κάθε φορά που απαιτούνται περισσότερα χρήματα για τη διάσωση μιας χώρας να απευθύνονται στα κοινοβούλια των 17 χωρών-μελών της ευρωζώνης για να εγκρίνουν τα απαραίτητα κονδύλια, όπως συμβαίνει με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (EFSF) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) με τις γνωστές καθυστερήσεις και τα πολιτικά προβλήματα.
Για να καθησυχάσει τους φόβους ότι θα ενισχυθούν οι πληθωριστικές πιέσεις καθώς με τις αγορές ομολόγων θα πέσει χρήμα στην αγορά, η ΕΚΤ κάθε φορά που θα αγοράζει ομόλογα ταυτόχρονα θα διενεργεί δημοπρασίες αποδοχής καταθέσεων προσφέροντας ελκυστικά επιτόκια έτσι ώστε να αποσύρει ισόποσο χρήμα από την αγορά.
Το σχέδιο του Μάριο Ντράγκι προβλέπει ότι όποια χώρα κάνει χρήση που προγράμματος θα πρέπει να αποδεχθεί κάποιο είδος μνημονίου, το οποίο θα προβλέπει δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ανάλογες με αυτές που εφαρμόζονται σε Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία, από την πρόοδο του οποίου θα εξαρτάται η συνέχιση ή μη του προγράμματος. Μάλιστα, κάλεσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να συμμετέχει στην παρακολούθηση του μνημονίου, πρόσκληση που έκανε δεκτή η Κριστίν Λαγκάρντ.
Και εδώ ακριβώς είναι που εγείρονται οι περισσότερες αντιρρήσεις. Ηδη στη Γερμανία ορισμένα μέσα ενημέρωσης επισημαίνουν τον κίνδυνο η ΕΚΤ να φορτωθεί με ομόλογα χωρών οι οποίες δεν θα μπορέσουν να υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει. Εχοντας ως παράδειγμα την Ελλάδα και τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τα φορολογικά έσοδα που είχε η επιβολή προγραμμάτων αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας εκφράζουν την ανησυχία τους ότι η δέσμευση αυτή δεν εξαλείφει τον ηθικό κίνδυνο. «Ο Μάριο Ντράγκι μπορεί να υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ θα σταματήσει να αγοράζει τα ομόλογα των χωρών που δεν εφαρμόζουν τα προγράμματα που συμφωνήθηκαν, αλλά τότε η ΕΚΤ που θα έχει φορτωθεί τα ομόλογα της χώρας αυτής θα είναι σαν να βάζει το περίστροφο στο κεφάλι της και να απειλεί να τραβήξει τη σκανδάλη» αναφέρουν σχόλια στον γερμανικό Τύπο, τα οποία κάνουν επίσης λόγο για τον «θάνατο» της Bundesbank, αφού απέτυχε να αποτρέψει το σχέδιο.

Το δίλημμα Ιταλίας και Ισπανίας
Πρώτα μνημόνιο, μετά η βοήθεια

Η πρόταση Ντράγκι μεταφέρει πλέον την μπάλα στην περιοχή της Ισπανίας και της Ιταλίας, οι οποίες αν θέλουν να κάνουν χρήση του προγράμματος θα πρέπει να δεχθούν κάποιου είδους μνημόνιο. Προς το παρόν πάντως τόσο ο ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι όσο και ο ιταλός ομόλογός του Μάριο Μόντι δεν έχουν ανοίξει τα χαρτιά τους. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Ισπανία είναι πολύ πιθανό να καταθέσει αίτημα στο Eurogroup της προσεχούς εβδομάδας στη Λευκωσία και η διαδικασία υπογραφής της συμφωνίας να ολοκληρωθεί πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στα μέσα Οκτωβρίου.
Τα οφέλη για την Ελλάδα από την απόφαση της ΕΚΤ είναι έμμεσα. Η χώρα θα συνεχίσει να χρηματοδοτείται μέσω του προγράμματος της οικονομικής βοήθειας και οι ελληνικές τράπεζες μέσω του μηχανισμού ELA της ΕΚΤ. Οπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση η ΕΚΤ, για την Ελλάδα ισχύουν «οι αποφάσεις αναφορικά με τη μη αποδοχή των ελληνικών ομολόγων που είχε λάβει η ΕΚΤ στις 18 Ιουλίου» και η οποία προβλέπει τη χρηματοδότηση μέσω ELA.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk