Ο Ομπάμα χρειάζεται ένα νέο μεγάλο πολιτικό στοίχημα

Γιατί άραγε έστειλε ο Θεός τον Μπαράκ Ομπάμα σε αυτήν την γη; Αν έκανε κανείς αυτήν την ερώτηση

Ο Ομπάμα χρειάζεται ένα νέο μεγάλο πολιτικό στοίχημα | tovima.gr

ΤΟ ΒΗΜΑ/The New York Times

Γιατί άραγε έστειλε ο Θεός τον Μπαράκ Ομπάμα σε αυτήν την γη; Αν έκανε κανείς αυτήν την ερώτηση στο διάστημα που μεσολάβησε από την ομιλία που απηύθυνε στο συνέδριο το 2004 μέχρι την προεκλογική του εκστρατεία το 2008, η απάντηση θα μπορούσε να συνοψιστεί σε μια σύντομη «ομιλία του ενός λεπτού»: ο Ομπάμα ήρθε για να επουλώσει τις πληγές του πολιτικού μας συστήματος, να μας κάνει να ξεπεράσουμε τις κοινότοπες συζητήσεις και την παιδαριώδη μεροληψία που οδηγούν στη στασιμότητα, τη ματαιοπονία και την ανοησία.

Η συγκεκριμένη δέσμη στόχων δεν άντεξε στην επαφή με την πραγματικότητα. Ο πρόεδρος Ομπάμα, όμως, βρήκε άλλες, πιο ξεκάθαρες αποστολές. Το 2009, η αποστολή του ήταν να αποφύγει τα χειρότερα που θα μπορούσαν να προκύψουν από την χρηματοπιστωτική κρίση. Το 2010, στόχος του ήταν να επεκτείνει την ασφαλιστική κάλυψη στον τομέα της υγείας.

Εκείνο το διάστημα, γνωρίζαμε τι περίπου πρέσβευε ο Μπαράκ Ομπάμα, ποιες ήταν οι προτεραιότητές του. Ωστόσο, από το 2010, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Από τότε, ο βουλευτής Πολ Ράϊαν καθορίζει την ατζέντα του πολιτικού διαλόγου στην Ουάσινγκτον, με το σχέδιό του για περικοπή των δαπανών και αναδιάρθρωση των διαφόρων επιδομάτων. Ο πρόεδρος Ομπάμα, εντωμεταξύ, έχει παρουσιάσει μια σειρά από προϋπολογισμούς τόσο αδιάφορους πολιτικά, ώστε ούτε τα μέλη του κόμματός του δεν τους έχουν προσέξει.

Ο Ομπάμα αντιδρά, δεν δρα. Οι ποικίλες διαπραγματευτικές στάσεις που έχει τηρήσει στις διάφορες αντιπαραθέσεις του με το Κογκρέσο τον έχουν καθορίσει. Ακόμη και οι πιο κομματικές θέσεις που κατά καιρούς υιοθετεί του χρησιμεύουν μόνο για να κρύψει πόσο ασήμαντη είναι η ουσία της πολιτικής του. Αν επανεκλεγεί, κανείς δεν θα ξέρει αν υπάρχει κάτι που θα επιχειρήσει με πάθος να «περάσει» την ερχόμενη τετραετία.

Το συνέδριο των Δημοκρατικών είναι η καλύτερη ευκαιρία που έχει για να απευθύνει στο εκλογικό σώμα μια νέα «ομιλία του ενός λεπτού», για να προσδιορίσει την πιο πιεστική πρόκληση που έχει μπροστά της η Αμερική και πώς σχεδιάζει εκείνος να την αντιμετωπίσει.

Έχει τρεις σαφείς επιλογές.

Πρώτον, την υπερθέρμανση του πλανήτη. Ο πρόεδρος Ομπάμα έχει πει κατά καιρούς ότι θα ήθελε να κάνει κάτι για την κλιματική αλλαγή αν κερδίσει μια δεύτερη θητεία. Με δεδομένα τα άμεσα οικονομικά και φορολογικά προβλήματα της χώρας, κάτι τέτοιο μου μοιάζει ανόητο. Αν όμως εκεί εστιάζεται το πραγματικό πάθος του Ομπάμα, θα πρέπει να κάνει κάτι για αυτό.

Θα μπορούσε να υποσχεθεί ότι θα διπλασιάσει τις επενδύσεις για την πράσινη ενέργεια και την πράσινη τεχνολογία. Θα μπορούσε να επαναφέρει την νομοθεσία για την επιβολή ανώτατου ορίου και εμπορίας των ρύπων («cap-and-trade»), που θα δημιουργούσε κίνητρα για αντιρυπαντικές καινοτομίες. Θα μπορούσε να προτείνει ένα πακέτο φορολογικών μεταρρυθμίσεων που θα αντικαθιστούσε τους φόρους κατανάλωσης στη βενζίνης και τον ηλεκτρισμό με ένα μέρος της φορολογίας εισοδήματος που πληρώνουμε σήμερα. Θα μπορούσε τέλος να πει ότι η νο.1 διεθνής προτεραιότητά του θα είναι από εδώ και πέρα η υπογραφή μιας δεσμευτικής συνθήκης κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη από όλα τα μεγάλα κράτη.

Αυτή θα ήταν μια μεγάλη, έξυπνη και σοβαρή πολιτική ατζέντα σχεδιασμένη για να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο πρόβλημα.

Δεύτερη επιλογή του, να υποσχεθεί πως θα επιδιορθώσει τον «χαλασμένο» καπιταλισμό. Ο Ομπάμα θα μπορούσε να παρουσιαστεί στο συνέδριο και να δηλώσει ότι υπάρχει μια γιγαντιαία ανεπάρκεια στην καρδιά του σύγχρονου καπιταλισμού. Ακόμη και στις καλές εποχές, ο πλούτος που δημιουργεί ο σύγχρονος καπιταλισμός δεν μοιράζεται ισότιμα. Οι εργαζόμενοι δεν καρπώνονται τα οφέλη από την βελτίωση της παραγωγικότητας τους.

Ο Ομπάμα θα μπορούσε να προτείνει ευρείες προοδευτικές πολιτικές ώστε να αντιμετωπιστεί αυτό το μνημειώδες πρόβλημα. Θα μπορούσε να υποσχεθεί την ενίσχυση των συνδικάτων. Θα μπορούσε να υποσχεθεί ότι θα χρησιμοποιήσει ομοσπονδιακά κεφάλαια για να πληρώσει για 500.000 επιπλέον δασκάλους και για να δημιουργήσει δύο εκατομμύρια περισσότερες θέσεις εργασίας στις δημόσιες υποδομές. Θα μπορούσε να επιβάλει πλαφόν στα επιτόκια των ενυπόθηκων δανείων και στις ασφαλιστικές εισφορές, θα μπορούσε να αυξήσει τους φόρους στους πλούσιους και στα κέρδη κεφαλαίου και να υιοθετήσει άλλα μέτρα για την αναδιανομή του πλούτου από εκείνους που θησαυρίζουν προς εκείνους που έχουν ανάγκη. Θα μπορούσε να επιβάλει περιορισμούς στην εξαγωγή θέσεων εργασίας σε τρίτες χώρες («outsourcing») αλλά και κανονισμούς στο ανεξέλεγκτο εμπόριο. Θα μπορούσε να ρίξει το βάρος του πίσω από μια νέα βιομηχανική πολιτική, με στόχο την δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας.

Μια τέτοια πολιτική ατζέντα δεν θα είχε απήχηση στους μετριοπαθείς, ούτε σε ανθρώπους σαν εμένα, αλλά θα ήταν μεγάλης κλίμακας, θα ήταν σοβαρή, και θα μπορούσε να υπογραμμίσει ένα πραγματικό πρόβλημα.

Τρίτη επιλογή του, η ανάδειξη των προτάσεων της επιτροπής Μπόουλς-Σίμσον για το έλλειμμα του προϋπολογισμού. Όλοι παπαγαλίζουν το σχέδιο των Μπόουλς-Σίμσον για την μείωση του δημοσίου ελλείμματος, αλλά στην πραγματικότητα καμία προεκλογική εκστρατεία δεν το υιοθετεί.

Ο Ομπάμα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το συνέδριο ως ένα μέσο για να αφοσιωθεί ολόψυχα στην εφαρμογή των προτάσεων Μπόουλς- Σίμσον. Θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η Αμερική επιβαρύνεται από σάπιους θεσμούς και αντιμετωπίζει δημοσιονομική καταστροφή, αν δεν αλλάξει ρότα. Θα μπορούσε να ορκιστεί ότι θα προωθήσει μια φορολογική μεταρρύθμιση που θα μειώσει τους συντελεστές και θα περιορίσει τα «παραθυράκια» του νόμου. Θα μπορούσε να υποστηρίξει ένα πλαφόν 22% για τις κυβερνητικές δαπάνες. Θα μπορούσε να δεσμευτεί πως θα περιορίσει την αύξηση στις δημόσιες και τις αμυντικές δαπάνες. Θα μπορούσε να υποσχεθεί τον περαιτέρω περιορισμό του κόστους στον τομέα της υγείας. Θα μπορούσε να αναδιαρθρώσει την Κοινωνική Ασφάλιση και να την κάνει πιο προοδευτική.

Αυτή είναι επίσης μια μεγάλη, σοβαρή ατζέντα, που στοχεύει στην αντιμετώπιση μιας πραγματικής εθνικής ανάγκης. Αυτή είναι επίσης μια ατζέντα ανάλογη του προβλήματος που βρίσκεται μπροστά μας.

Προσωπικά, ελπίζω ο Ομπάμα να εκμεταλλευτεί αυτό το συνέδριο για να ασπαστεί την πρόταση Μπόουλς-Σίμσον. Κάτι τέτοιο θα έθετε τις βάσεις για αρκετά χρόνια ευημερίας. Θα μπορούσε να σφυρηλατήσει μια νέα κεντροαριστερή πλειοψηφία.

Κυρίως όμως ελπίζω να υποστηρίξει κάτι- ότι κι αν είναι αυτό. Ελπίζω να υπερβεί τις ευτελείς κινήσεις τακτικής που τόσο πολύ έχουν συρρικνώσει το πολιτικό του μέγεθος τα τελευταία δύο χρόνια. Ελπίζω να προσδιορίσει τελικά ποιος είναι και τι αντιπροσωπεύει. Ένας λαϊκιστής προοδευτικός; Ένας μετριοπαθής κεντρώος στα πρότυπα του Κλίντον; Κάποια στιγμή, πρέπει να διαλέξει.

Πριν τέσσερα χρόνια, ο Ομπάμα είπε ότι δεν μπορούμε πλέον να αναβάλουμε την αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων. Τώρα, όμως, μοιάζει να τον έχει καταβάλει ο φόβος της ήττας. Οι προτάσεις του είναι διστακτικές, περιορισμένες. Αν ο Ομπάμα δεν μπορεί να μας πληροφορήσει ποιο είναι το επόμενο μεγάλο πολιτικό του στοίχημα, δεν αξίζει μια δεύτερη θητεία.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk