Ανατομία του έρωτα

«Είναι το πιο περίεργο πράγμα που μπορεί να σου συμβεί. Το να ερωτεύεσαι εννοώ… Η προσοχή σου είναι αφοσιωμένη αποκλειστικά στο αντικείμενο του πόθου σου. Βρίσκεσαι σε μια νιρβάνα ευτυχίας που συχνά συνοδεύεται από μια λάμψη στα μάτια, ένα απόμακρο ονειροπόλο βλέμμα και έντονα συναισθήματα. Η περίοδος αυτή του πρώιμου έρωτα θα κρατήσει από δώδεκα ως δεκαοκτώ μήνες, ενώ ίσως διαρκέσει για λίγο παραπάνω». Κάπως έτσι μας εισάγει στο βιβλίο του «Τhe Science of Love and Betrayal» (Η επιστήμη της αγάπης και της προδοσίας, εκδ. Faber and Faber Ltd) ο επιστήμονας και ανθρωπολόγος Ρόμπιν Ντάνμπαρ, σε μια απόπειρα να εξηγήσει τις ανθρώπινες συμπεριφορές στον έρωτα και στη φιλία, βασιζόμενος σε επιστημονικά πειράματα και αποτελέσματα μιας μακροχρόνιας έρευνας.

Οπως εξηγεί στο ΒΗmagazino ο Ρόμπιν Ντάνμπαρ: «Ξεκίνησα να γράφω το βιβλίο πολύ φυσικά· ήταν σαν μια λογική συνέχεια της έρευνάς μου και επιπλέον ήταν η επιθυμία μου να καταγράψω κάποια ευρήματα που είχαν αρκετό ενδιαφέρον. Υπάρχει, για παράδειγμα, μια βιολογική εξήγηση για το γεγονός ότι νιώθουμε έλξη ή και ερωτευόμαστε μια ιδιαίτερη «ομάδα» ανθρώπων. Γι’ αυτό μάλιστα συχνά οι γυναίκες λένε «νιώθω ότι ερωτεύομαι τον ίδιο άνθρωπο ξανά και ξανά» αναφερόμενες σε διαφορετικούς ερωτικούς συντρόφους. Συνήθως προτιμούμε ανθρώπους που έχουν το ίδιο γενετικό… καμουφλάρισμα με εμάς. Επιπλέον είμαστε αρκετά «στρατηγικοί» στις προτιμήσεις μας: Αξιολογούμε τομείς όπως η εμφάνιση, γιατί έτσι μπορούμε να μετρήσουμε την ποιότητα των γονιδίων, τον πλούτο, γιατί είναι πολύτιμος για την ανατροφή των παιδιών μας, την ικανότητα δέσμευσης, γιατί είναι σημαντική για τη διατήρηση μιας μακροχρόνιας σχέσης και την ηλικία, για τη γονιμότητα».

Γείτονες και εραστές

Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, όταν επιλέγουμε έναν σύντροφο για μακροχρόνια δέσμευση ή και για γάμο, σημαντικό είναι να έχει ομοιότητες γενετικές και πολιτιστικές με εμάς, δηλαδή ίδια γλώσσα, παρόμοια ενδιαφέροντα και χόμπι, ίδιες αντιλήψεις και ηθικές συμπεριφορές, παρόμοια εκπαίδευση, ενώ βοηθάει να έχουμε μεγαλώσει και στην ίδια περιοχή. Η έρευνα του Ντάνμπαρ, ωστόσο, πέρα από τις ερωτικές σχέσεις εξαπλώνεται και στις φιλικές.

Συγκεκριμένα, κάνοντας μια γρήγορη έρευνα στο Διαδίκτυο σχετικά με τον Ρόμπιν Ντάνμπαρ, θα βρούμε το όνομα του βρετανού ανθρωπολόγου και ερευνητή να ακολουθείται από τον αριθμό 150. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με δική του έρευνα, 150 είναι ο αριθμός που περιγράφει τον μέγιστο δυνητικά αριθμό φίλων που μπορεί να έχει ένας άνθρωπος. «Προέβλεψα τον αριθμό 150 μέσω μιας εξίσωσης, συνδέοντας το μέγεθος κοινωνικών συνόλων με το μέγεθος του εγκεφάλου. Γι’ αυτό, ας πούμε, λέμε ότι η λίστα των «φίλων» μας στο facebook είναι συνήθως αναληθής, καθώς ξεπερνά (συνήθως κατά πολύ) αυτόν τον αριθμό» μας λέει.

Τα συναισθήματα της αγάπης και της φιλίας, καθώς και κοινωνικοί θεσμοί όπως ο γάμος, λειτουργούν κυρίως ως στρατηγικές για την αύξηση της αναπαραγωγής των γονιδίων μας, σύμφωνα με τον Ντάνμπαρ: «Η θεωρία της εξέλιξης μας επιτρέπει να αναπτύξουμε τα συναισθήματά μας έτσι ώστε να καταλήξουμε και να επιτύχουμε την καλύτερη δυνατή στρατηγική». Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, η βασική αιτία για την οποία οι γυναίκες επιθυμούν τον γάμο είναι η επίτευξη της ασφάλειας. Οσον αφορά τη μακροβιότητα ενός γάμου, ο Ντάνμπαρ συμπέρανε ότι μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας έχουν τα ζευγάρια που θαυμάζουν ο ένας τον άλλον και έχουν κοινές δραστηριότητες.
Γεννημένοι να ξενοκοιτάζουν

Τι συμβαίνει όμως με την απιστία; Υπάρχει βιολογική εξήγηση που επιβεβαιώνει ότι είναι πιο συχνή στους άνδρες απ’ ό,τι στις γυναίκες; «Σε όλα τα θηλαστικά το θηλυκό αναλαμβάνει το βάρος της κυοφορίας και της γαλουχίας. Επειδή το αρσενικό δεν μπορεί να κάνει πολλά για να βοηθήσει σε αυτό, στα περισσότερα είδη ο καλύτερος τρόπος για να αυξήσει και να βελτιώσει τη βιολογική του φυσική κατάσταση είναι μέσω της συνεύρεσης με τον μέγιστο αριθμό θηλυκών. Αντίθετα, για τα θηλυκά αυτό επιτυγχάνεται μέσω της επένδυσης στο νεογνό. Αυτό έχει φυσικά αποτέλεσμα επιλεκτικά θηλυκά και αχαλίνωτα αρσενικά. Υπάρχει μόνο η εξαίρεση του σκύλου, όπου το αρσενικό μπορεί να βοηθήσει το θηλυκό και είναι μονογαμικό είδος» τονίζει ο Ντάνμπαρ.

Σύμφωνα με άλλη έρευνα που αναφέρεται στο βιβλίο του, οι άνθρωποι που βρίσκονται σε υγιείς, αγαπημένες σχέσεις εμφανίζουν μεγαλύτερη αντοχή στον πόνο – εκεί κατέληξε μέσω ενός πειράματος, στο πλαίσιο του οποίου μετρούσε την αντοχή στον πόνο όταν τα άτομα κοιτούσαν φωτογραφίες αγαπημένων τους ανθρώπων και όταν κοίταζαν άλλες φωτογραφίες.

Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο του Ντάνμπαρ θα βρούμε τελικά αρκετές ομοιότητες της ανθρώπινης συμπεριφοράς με εκείνες των εκπροσώπων του ζωικού βασιλείου. Ωστόσο ο συγγραφέας τονίζει συχνά τη μοναδική ικανότητα των ανθρώπων να αντιλαμβάνονται τη σκέψη του συνομιλητή τους. Μία από τις συνέπειες είναι η καλύτερη επικοινωνία, η επαγγελματική και κοινωνική επιτυχία όπως και ο δυνητικός έλεγχος του συνομιλητή ή του ακροατηρίου μας. «Είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι που έχουν εξελίξει αυτή την ικανότητα σε μεγάλο βαθμό μπορούν να «διαχειριστούν» πιο εύκολα τον κοινωνικό τους περίγυρο. Ταυτόχρονα, αυτή η ικανότητα είναι και ο λόγος για τον οποίο λέμε ψέματα, αναπτύσσουμε συμπάθειες και αντιπάθειες, δημιουργούμε ή όχι παρεξηγήσεις και μπερδέματα. Γι’ αυτό και δεν ασπάζομαι την άποψη ότι οι σχέσεις έχουν γίνει ιδιαίτερα περίπλοκες τις τελευταίες δεκαετίες στις μοντέρνες κοινωνίες. Η «διαχείριση» των άλλων, το ψέμα, η διαφθορά και η εξαπάτηση είναι από τις παλαιότερες και τις πιο «ανθρώπινες» συμπεριφορές που έχουν καταγραφεί…» καταλήγει ο συγγραφέας. Με πρώτη και καλύτερη την ανάγκη να αγαπάμε και να μας αγαπούν.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
BHMAgazino
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk