Χωρίς πυξίδα μετεωρίζεται ο στρατός της Αιγύπτου

Την επαύριον της πτώσης του Χόσνι Μουμπάρακ, που αντικαταστάθηκε από τους στρατιωτικούς στις 11-2

Χωρίς πυξίδα μετεωρίζεται ο στρατός της Αιγύπτου | tovima.gr
ΤΟ ΒΗΜΑ – LE MONDE

Την επαύριον της πτώσης του Χόσνι Μουμπάρακ, που αντικαταστάθηκε από τους στρατιωτικούς στις 11 Φεβρουαρίου του 2011, ο αιγυπτιακός στρατός ήταν στο απόγειο της δημοφιλίας του. Το επιβεβαιώνει ένα από τα συνθήματα που ακούγονταν την πλατεία Ταχρίρ του Καΐρου: «Λαός και στρατός ενωμένοι σαν γροθιά!».

Σήμερα, 18 μήνες αργότερα, ο στρατός της Αιγύπτου θυμίζει έναν μάλλον κουρασμένο θεσμό, χωρίς πυξίδα, αποπροσανατολισμένο από μια χαοτική μεταβατική διαδικασία της οποίας πασχίζει να ηγηθεί. Δέχεται έντονη κριτική από όλες τις πλευρές, στις οποίες ο ισλαμιστής πρόεδρος της χώρας Μοχάμεντ Μόρσι ανταποκρίθηκε με μία σειρά καρατομήσεων και διορισμών.

Μετά την ανατροπή του Μουμπάρακ, ο στρατός, φοβούμενος την αμφισβήτηση του ηγετικού του ρόλου στους κόλπους του καθεστώτος, παρακολουθούσε στενά τη μεταβατική διαδικασία. Το Ανώτατο Συμβούλιο των Ενόπλων Δυνάμεων (CSFA), ένα εικοσαμελές όργανο επανδρωμένο με τα κορυφαία ένστολα στελέχη, αδρανοποιημένο εδώ και δεκαετίες, επανασυστάθηκε προκειμένου να αναλάβει όχι μόνο εκτελεστικό αλλά και νομοθετικό έργο.

Διοικούμενο από τον άρτι καθαιρεθέντα ηλικιωμένο στρατάρχη Ταντάουι, το CSFA λειτουργούσε υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας, εκδίδοντας μονάχα λίγα επίσημα ανακοινωθέντα. Η διαχείριση των οικονομικών από τον στρατό αποδείχθηκε καταστροφική και κατέστησε αδύνατη την ανάκαμψη της χώρας. Επιπλέον οι αλόγιστες δαπάνες επί σειρά ετών επιδείνωναν το δημόσιο χρέος και έλλειμμα.

Πολύ σύντομα, και εξαιτίας των κατασταλτικών μέτρων του γενικού επιτελείου του, που δεν γνωρίζει πώς αλλιώς να επιβάλει τη δημόσια τάξη, επήλθε η ρήξη του με τους νεαρούς επαναστάτες της πλατείας Ταχρίρ.
Ταυτόχρονα, εκμεταλλευόμενος την προσωρινή λαοφιλία του προχώρησε σε αθρόες συλλήψεις αλλά και βασανιστήρια – υποβάλλοντας για παράδειγμα σε εξέταση παρθενίας τις γυναίκες που συμμετείχαν σε διαμαρτυρίες και δικάζοντας τους νεαρούς ακτιβιστές σε στρατοδικεία με περισσότερες από 12.000 καταδίκες σε διάστημα ενός χρόνου. Στόχος της χούντας που διαδέχθηκε τον Μουμπάρακ ήταν να καταπνίξει ένα επαναστατικό και συνάμα κοινωνικό κίνημα, το οποίο φοβάται ότι μπορεί να διεκδικήσει περισσότερα από μία αλλαγή του αρχηγού του κράτους και την εξυγίανση της πολιτικού συστήματος.

Στην Αίγυπτο η ανασφάλεια παραμένει, παρά την ελευθερία της έκφρασης και την πτώση του «τείχους του φόβου» . Οι αυθαίρετες διώξεις που εξαπολύουν οι στρατιωτικοί καταγγέλλονται από την επαναστατική νεολαία που έχει ξεκινήσει εκστρατεία εναντίον τους. Για πρώτη φορά, η θέση του στρατού στο θεσμικό πλαίσιο της χώρας και τα οικονομικά προνόμια των οποίων χαίρει έγιναν αντικείμενο δημοσίου διαλόγου. Ο στρατός για χρόνια δρούσε στο σκοτάδι, χωρίς να λογοδοτεί για τις αποφάσεις του, για τον προϋπολογισμό του ή για το πώς έχτισε την οικονομική αυτοκρατορία του που εκτείνεται σε πολλούς τομείς της τραπεζικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας της χώρας.

Προς ανεύρεση μιας επίφασης σταθερότητας, οι στρατιωτικοί στηρίχθηκαν στους Αδελφούς Μουσουλμάνους, γνωστούς για τον ηθικό και πολιτικό συντηρητισμό τους. Η στρατηγική όμως αυτή, όσο επιτυχής κι αν υπήρξε επί ένα χρόνο, επέφερε τελικά τα αντίθετα αποτελέσματα όταν η αδελφότητα, που κατοχύρωσε την εξουσία της και από τις κάλπες (σχεδόν το 50% των εδρών στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου) θέλησε να αποδεσμευτεί της στρατιωτικής κηδεμονίας.

Μετά και την εκλογή του τον Ιούνιο του 2012, ο Μοχάμεντ Μόρσι ζήτησε επιτέλους από τους στρατιωτικούς να επιστρέψουν στα στρατόπεδα. Είναι σύμφωνη μαζί του και η αιγυπτιακή κοινή γνώμη, κουρασμένη από τη γενικευμένη ανασφάλεια και το χάος που ακόμα επικρατεί.

Με τις πρόσφατες επιθέσεις ομάδων τζιχαντιστών στη χερσόνησο του Σινά, ο πρόεδρος Μόρσι βρήκε μια καλή αφορμή για να θυμίσει στους στρατιωτικούς ότι ο ρόλος τους είναι να προσέχουν τα σύνορα. Και ότι ίσως έφτασε η ώρα να εκχωρήσουν στους πολιτικούς την διακυβέρνηση της χώρας.

* Ο κ. Christophe Ayad εργάστηκε ως ανταποκριτής γαλλικών ΜΜΕ στο Κάιρο την περίοδο 1993-2000 και είναι συγγραφέας του βιβλίου «Géopolitique de l’Égypte» («Γεωπολιτική της Αιγύπτου»)
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk