Τζόις vs Κοέλιο

«Ο ένας γράφει «λογοτεχνία» για κομμώτριες και οικοκυρές που επιθυμούν να διαβάσουν κάτι πιο «ποιοτικό» από τη Λένα Μαντά. Ο άλλος ένα από τα τελειότερα μυθιστορήματα όλων των εποχών, που όμως δεν διαβάζεται εύκολα ούτε στην παραλία ούτε μεταξύ μπιρίμπας και σιδερώματος». «Αυτό το ελιτιστικό φανφαρονικό παστίτσιο που λέγεται «Ulysses», όπως και τα έργα του Μέλβιλ ή του Προυστ, ελάχιστοι το έχουν διαβάσει και οι κουλτουριάρηδες συζητούν γι’ αυτό στηριζόμενοι στις κριτικές άλλων».

Τζόις vs Κοέλιο | tovima.gr
«Ο ένας γράφει «λογοτεχνία» για κομμώτριες και οικοκυρές που επιθυμούν να διαβάσουν κάτι πιο «ποιοτικό» από τη Λένα Μαντά. Ο άλλος ένα από τα τελειότερα μυθιστορήματα όλων των εποχών, που όμως δεν διαβάζεται εύκολα ούτε στην παραλία ούτε μεταξύ μπιρίμπας και σιδερώματος». «Αυτό το ελιτιστικό φανφαρονικό παστίτσιο που λέγεται «Ulysses», όπως και τα έργα του Μέλβιλ ή του Προυστ, ελάχιστοι το έχουν διαβάσει και οι κουλτουριάρηδες συζητούν γι’ αυτό στηριζόμενοι στις κριτικές άλλων». Τα σχόλια αυτά, ανάμεσα σε άλλα πολλά, γράφτηκαν στο ΒΗΜΑ online κάτω από την είδηση ότι ο βραζιλιάνος μπεστσελερίστας Πάουλο Κοέλιο είπε σε συνέντευξή του ότι «ένα από τα βιβλία που προκάλεσαν μεγάλο κακό στη λογοτεχνία ήταν ο «Οδυσσέας» του Τζέιμς Τζόις – που είναι σκέτο ύφος. Δεν υπάρχει τίποτα εκεί πέρα. Απογυμνωμένος, ο «Οδυσσέας» είναι ένα tweet». Η συζήτηση είναι πολύ παλιά και έχει γίνει και για άλλες μορφές τέχνης. Τι άραγε προσέφεραν οι μοντερνιστές με τις «περίεργες», για τους κλασικότροπους, μορφογενέσεις τους; Γιατί πρέπει (ή μήπως δεν πρέπει) να τους διαβάζει κανείς;
Υπάρχουν δυσκολίες και ευκολίες στο διάβασμα. Αλλά τι θα πει εύκολο ή δύσκολο ανάγνωσμα; Ο καθένας προσδιορίζει ανάλογα με τις ανάγκες, την ευρυμάθεια, την κουλτούρα του το τι θέλει να διαβάσει. Εχω συναντήσει λογοτέχνες που ομολογούν ότι δεν έχουν τελειώσει ποτέ τον «Οδυσσέα» και άλλους που ορκίζονται στο όνομά του. Αυτά είναι γούστα, αλλά δεν ταυτίζονται με τη λογοτεχνική αξία του έργου, που παραμένει ανεξάρτητη από τις αισθητικές προτιμήσεις του κάθε αναγνώστη. Είναι σαν να λέμε, τηρουμένων των αναλογιών, ότι οι διαφορικές εξισώσεις είναι δύσκολες και δεν ασχολούμαι με αυτές, προτιμώντας να λύνω πρωτοβάθμιες, που είναι απλές και κατανοητές. Η αξία ενός λογοτεχνικού έργου καθορίζεται από πολλές παραμέτρους: ύφος, στυλ, καινοτομία στην τεχνοτροπία, πόσο έχει επηρεάσει άλλους λογοτέχνες κ.τ.λ. Η μεγάλη προσφορά των καινοτόμων ή των μεγάλων μοντερνιστών είναι ότι επέφεραν αλλαγές που άλλαξαν τον τρόπο θέασης των πραγμάτων για τους επόμενους λογοτέχνες αλλά και για τους αναγνώστες. Αν ο Τζόις κατεδάφισε το ύφος του 19ου αιώνα, κατά τον Ελιοτ, ο Αϊζενστάιν ανέτρεψε τον ως τότε κινηματογράφο εισάγοντας το μοντάζ και ο Πικάσο «κατέστρεψε» την εικόνα της κλασικής ζωγραφικής με τις κυβιστικές «Δεσποινίδες της Αβινιόν» ανοίγοντας τον δρόμο για τους επόμενους καλλιτέχνες. Είναι αστείο που ο Κοέλιο κάνει ότι δεν το καταλαβαίνει αυτό. Βεβαίως, όταν είσαι ένας από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς στον κόσμο και κυκλοφορείς πάνω στο κύμα της μεγάλης δημοσιότητας, γίνεσαι και εγωιστής, χάνεις το μέτρο. Ο Κοέλιο όμως εμφανίζεται έτσι και ως ανιστόρητος.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk