Το θρίλερ των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά

Υπό το φάσμα της πτώχευσης βρίσκονται τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (ΕΝΑΕ). Η κυβέρνηση προσπαθεί να ξετυλίξει ένα κουβάρι προβλημάτων, ζήτημα που απασχόλησε ευρεία σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό κ. Αντ. Σαμαρά. Ωστόσο, η κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί μέσα σε έναν κυκεώνα λόγω και της προσφυγής στη διαιτησία του ιδιοκτήτη των ΕΝΑΕ Ισκαντάρ Σάφα.

Υπό το φάσμα της πτώχευσης βρίσκονται τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (ΕΝΑΕ). Η κυβέρνηση προσπαθεί να ξετυλίξει ένα κουβάρι προβλημάτων, ζήτημα που απασχόλησε ευρεία σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό κ. Αντ. Σαμαρά. Ωστόσο, η κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί μέσα σε έναν κυκεώνα λόγω και της προσφυγής στη διαιτησία του ιδιοκτήτη των ΕΝΑΕ Ισκαντάρ Σάφα.
Τα καυτά ζητήματα για την κυβέρνηση είναι δύο. Το πρώτο είναι η παραλαβή των τριών εναπομεινάντων υποβρυχίων του προγράμματος «Αρχιμήδης» («Πιπίνος», «Ματρόζος», «Κατσώνης») που έχουν ολοκληρωθεί σε ποσοστό άνω του 90%. Ωστόσο, ιδιαίτερα για τον «Πιπίνο», απομένουν ακόμη κρίσιμες ανολοκλήρωτες πτυχές που αφορούν κυρίως τις «δοκιμές θαλάσσης», οι οποίες δεν μπορούν να διεξαχθούν χωρίς τη συνδρομή της γερμανικής HDW που κατέχει τη σχετική τεχνογνωσία.
Το δεύτερο ζήτημα είναι η τύχη των περίπου 1.200 εργαζομένων που εργάζονται εκ περιτροπής μία ημέρα την εβδομάδα. Η κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να βρει απέναντί της μια νέα Χαλυβουργία. Από την άλλη πλευρά, ούτε ο κ. Σάφα θα ήθελε να μπει σε μια διαδικασία απολύσεων και αποζημιώσεων που θα είχε υψηλό κόστος. Στη σύσκεψη της προηγούμενης εβδομάδας έπεσε στο τραπέζι το θέμα της δημιουργίας ενός ενιαίου ναυπηγικού φορέα (ΕΝΑΕ και Ναυπηγεία Ελευσίνας), που πάντως είναι προς το παρόν δύσκολο να υλοποιηθεί.

Η προσφυγή Σάφα
Αριστα ενημερωμένες πηγές τονίζουν στο «Βήμα» ότι η κίνηση που αλλάζει τις ισορροπίες είναι η προσφυγή της εταιρείας Prininvest του κ. Σάφα εναντίον του Ελληνικού Δημοσίου και των γερμανικών εταιρειών HDW και Thyssen Krupp Marine Systems (TKMS).
Η προσφυγή κατατέθηκε στις 27 Απριλίου 2012 στο Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο στο Παρίσι. Ο κ. Σάφα διεκδικεί αποζημιώσεις ύψους περίπου ενός δισεκατομμυρίου ευρώ για τα δύο προγράμματα κατασκευής των υποβρυχίων («Αρχιμήδης», «Ποσειδώνας ΙΙ»), ενώ υπάρχουν και απαιτήσεις που αφορούν μεταξύ άλλων την απαγόρευση κατασκευής πολεμικών πλοίων τρίτων χωρών. Η προσφυγή κοινοποιήθηκε στα υπουργεία Οικονομικών και Εθνικής Αμυνας. Τι επιδιώκει όμως ο κ. Σάφα μέσω αυτής;
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος», η απόφαση του κ. Σάφα να εμπλακεί με τα ΕΝΑΕ είχε σχέση με τη δημιουργία μιας ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας με τους Γερμανούς στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ασίας. «Το γυαλί ράγισε γρήγορα» όμως κατά τη διαδικασία σύνταξης και εκτέλεσης των συμβάσεων μεταξύ των ΕΝΑΕ και των Γερμανών της HDW. Αλλωστε, αυτοί κατέχουν την τεχνογνωσία για την ολοκλήρωση των υποβρυχίων και βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση.
Ο κ. Σάφα θεωρεί ότι με το Ελληνικό Δημόσιο να αρνείται να καταβάλει (από τον Μάιο του 2011) τις πληρωμές που έχουν συμφωνηθεί από το 2010 τα ΕΝΑΕ βρίσκονται σε τροχιά πτώχευσης και ο ίδιος υφίσταται άδικη ζημιά. Καταβάλλει μάλιστα το μηνιαίο κόστος λειτουργίας των ΕΝΑΕ (5,5 εκατ. ευρώ), σε μία στιγμή που βάσει κοινοτικών αποφάσεων αυτά δεν μπορούν ούτε να αναλάβουν στρατιωτικές παραγγελίες από τρίτες χώρες ούτε διαφαίνεται πρόθεση να τους ανατεθούν προγράμματα του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού (π.χ., εκσυγχρονισμός των φρεγατών ΜΕΚΟ) ώστε να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας. Και μέσα σε όλα αυτά, έχουν υποβληθεί τέσσερις αγωγές του ΟΣΕ με τις οποίες διεκδικεί από τα ΕΝΑΕ περίπου 360 εκατ. ευρώ για ένα πρόγραμμα που είχε υπογραφεί το 2001 αλλά ουδέποτε υλοποιήθηκε.
Η πλευρά Σάφα τονίζει ότι η ροή των πληρωμών που συμφωνήθηκε το 2010 είχε σχέση με το να μπορέσει το ναυπηγείο να επιβιώσει ώσπου να φέρει νέα συμβόλαια αλλά και να προβεί στις απαραίτητες παραγγελίες στους υποκατασκευαστές. Αυτές οι πληρωμές αφορούσαν άλλωστε το πρόγραμμα «Ποσειδώνας ΙΙ», που περιελάμβανε την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού του υποβρυχίου «Ωκεανός» και την κατασκευή των δύο νέων υποβρυχίων τύπου 214. Σύμφωνα με την πλευρά Σάφα, οι υπόλοιπες πληρωμές, ύψους 75,5 εκατ. ευρώ, αφορούσαν το πρόγραμμα «Αρχιμήδης», αλλά δεν επαρκούν για την ολοκλήρωση των «δοκιμών θαλάσσης» των τριών υπολειπόμενων υποβρυχίων.
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Αμυνας σημειώνουν ότι οι πληρωμές έχουν σταματήσει διότι δεν συμβαδίζουν με συγκεκριμένες παραλαβές υλικού (milestones). Και τονίζουν ότι ήδη η Ελλάδα έχει καταβάλει τεράστια ποσά και έχει παραλάβει μόλις ένα υποβρύχιο. Ισως δε να χρειάζεται επαναδιαπραγμάτευση της σύμβασης. Τα ΕΝΑΕ αμφισβητούν τα περί μη ύπαρξης milestones και παραπέμπουν στο Παράρτημα Δ’ του Τρίτου Μέρους της Συμφωνίας Εφαρμογής όπου αυτά αναφέρονται αναλυτικά.
Αδράνεια
Η ιδιοκτησία των ΕΝΑΕ εκφράζει την απογοήτευσή της από την αδράνεια της ελληνικής πλευράς (κυρίως από τους πρώην υπουργούς Εθνικής Αμυνας κκ. Π. Μπεγλίτη και – ιδιαίτερα – Δ. Αβραμόπουλο). Ωστόσο, εμφανίζεται διατεθειμένη να συνεργαστεί με τη νέα κυβέρνηση και δηλώνει ενθαρρυμένη από τα αποτελέσματα της πρόσφατης σύσκεψης υπό τον Πρωθυπουργό, αναμένοντας όμως συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, τόσο ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Κ. Χατζηδάκης όσο και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας κ. Π. Παναγιωτόπουλος, που κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να υπάρξει κινητικότητα στο θέμα των ΕΝΑΕ, σχεδιάζουν να συναντηθούν προσεχώς με τον κ. Σάφα.

Το «αγκάθι» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η ερμηνεία της απόφασης του 2010 ευνοεί ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά ναυπηγεία

Η κατάσταση περιπλέκεται λόγω των περιπετειών των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά με την Επιτροπή που ήδη από το 2008 έχει καταδικάσει τη χώρα μας για τη χορήγηση παράνομων κρατικών ενισχύσεων (ύψους περίπου 260 εκατ. ευρώ) από την ΕΤΒΑ, ιδιοκτήτρια των ΕΝΑΕ πριν από την πώλησή τους.

Στο πλαίσιο της μεταβίβασης της ιδιοκτησίας των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά από την TKMS στην Abu Dhabi Mar η ελληνική πλευρά ανέλαβε μια σειρά δεσμεύσεων. Με τη συμφωνία της 28ης Ιουλίου 2010 τα ΕΝΑΕ έπρεπε να πωλήσουν μη στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία, να επιστρέψουν στο Δημόσιο γεωτεμάχια μη αναγκαία για την ανάπτυξη στρατιωτικών δραστηριοτήτων και κυρίως να διακόψουν την αστική (civil) δραστηριότητα, δηλαδή να μην κατασκευάζουν εμπορικά πλοία. Αρχικά ο περιορισμός για την κατασκευή μόνο στρατιωτικών πλοίων ήταν για 10 χρόνια. Τον Σεπτέμβριο του 2010 επεκτάθηκε σε 15 χρόνια.
Ωστόσο, καθώς οι δεσμεύσεις δεν υλοποιήθηκαν μέσα στους έξι μήνες από την 1η Δεκεμβρίου 2010, όπως προβλεπόταν βάσει και σχετικής επιστολής του επιτρόπου επί του Ανταγωνισμού Χοακίν Αλμούνια, η Κομισιόν προσέφυγε ξανά στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ), το 6ο Τμήμα του οποίου, στις 28 Ιουνίου 2012, επαναβεβαίωσε την απόφαση του 2008. Σύμφωνα με πρόσφατη επιστολή της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού προς το Ελληνικό Δημόσιο, το συνολικό ποσό ανάκτησης ανέρχεται μαζί με τους τόκους σε 562 εκατ. ευρώ.
Η ερμηνεία όμως της απόφασης του 2010 έχει ευνουχίσει τα ΕΝΑΕ, ενώ ευνοεί και ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά ναυπηγεία (κατά σύμπτωση τα ισπανικά, σύμφωνα με ενημερωμένη πηγή). Και τούτο διότι η Επιτροπή ερμηνεύει ευρέως τη μη ανάληψη αστικών δραστηριοτήτων από τα ΕΝΑΕ ώστε να μην επιτρέπεται ούτε η κατασκευή στρατιωτικών πλοίων από άλλα – πλην της Ελλάδος – κράτη. «Μια τέτοια προοπτική δεν είχε ποτέ αναφερθεί στην Επιτροπή στο πλαίσιο των συνομιλιών οι οποίες οδήγησαν στη στρατιωτική απόφαση» του 2010, αναφέρει σε άλλη επιστολή του ο κ. Αλμούνια με ημερομηνία 23 Ιανουαρίου 2012 προς την ελληνική κυβέρνηση.
Ο ισπανός επίτροπος, πάντως, σε άλλο σημείο της ίδιας επιστολής, αναφέρει ότι «η προτεραιότητα της Ελλάδας πρέπει να είναι η εξασφάλιση της πλήρους και αποτελεσματικής εφαρμογής της απόφασης του 2010. Εφόσον επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει το ζήτημα της επέκτασης των στρατιωτικών δραστηριοτήτων των ΕΝΑΕ για λογαριασμό του Πολεμικού Ναυτικού άλλων χωρών».
Εχοντας προφανώς υπόψη και την αναφορά αυτή, τα ΕΝΑΕ είχαν προσκαλέσει, τον Φεβρουάριο του 2012, τα υπουργεία Οικονομικών και Εθνικής Αμυνας με σκοπό τόσο να διευθετηθεί το ζήτημα της ολοκλήρωσης του προγράμματος «Αρχιμήδης» όσο και να γίνει προσπάθεια να αναθεωρηθεί η απόφαση του 2010 για να μπορέσουν τα ΕΝΑΕ να πάρουν παραγγελίες για πολεμικά σκάφη από τρίτες χώρες. Επιπλέον η ιδιοκτησία των ΕΝΑΕ ζήτησε από το Ελληνικό Δημόσιο να εξαιρεθεί από τις πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων η Δεξαμενή «Νούμερο 5», η μεγαλύτερη του ναυπηγείου, καθώς αυτό θα επηρέαζε δραματικά τη δραστηριότητά του.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk