Τι είναι το FOMO;

Μια οικογένεια στέκεται με φόντο τη θάλασσα. Δύο αυθάδεις έφηβοι με το μόνιμο βλέμμα της αδιαφορίας, μια μητέρα με ένα τσαχπίνικο καπέλο που θυμίζει – σε αυτή και σε κανέναν άλλον – τα νιάτα της και ένας πατέρας που φοράει, σχεδόν ειρωνικά, ένα χαβανέζικο πουκάμισο.

Τι είναι το FOMO; | tovima.gr
Μια οικογένεια στέκεται με φόντο τη θάλασσα. Δύο αυθάδεις έφηβοι με το μόνιμο βλέμμα της αδιαφορίας, μια μητέρα με ένα τσαχπίνικο καπέλο που θυμίζει – σε αυτή και σε κανέναν άλλον – τα νιάτα της και ένας πατέρας που φοράει, σχεδόν ειρωνικά, ένα χαβανέζικο πουκάμισο. Αν τον κοιτάξεις προσεκτικά, καταλαβαίνεις ότι μάλλον θα προτιμούσε να φοράει γραβάτα. Πίσω τους, το γαλάζιο. Κάποιος μπροστά τους έχει βγάλει το κινητό και προσπαθεί να καδράρει τη φωτογραφία που θα θυμίζει λίγους μήνες μετά αυτό το καλοκαίρι. Κανείς δεν τον κοιτάζει. Ολα τα μέλη της οικογένειας είναι στραμμένα προς το αντικείμενο που κοιτάζουν και χαϊδεύουν περισσότερο από καθετί άλλο κάθε μέρα: την οθόνη του κινητού τους μέσα στην παλάμη τους. Το εξώφυλλο του «New Yorker», πριν από λίγες ημέρες, είπε σε ένα σκίτσο την αλήθεια του εφετινού καλοκαιριού: όπου και να πας, η τεχνολογία είναι μαζί σου. Μαζί και τα προβλήματα. Κι αυτό δεν είναι καλό.

Η αφήγηση των διακοπών είναι τόσο παλιά όσο και οι διακοπές. Αλλά κάθε χρονιά η αλλαγή είναι σαρωτική. Είτε ήσουν σε μια παραλία και έβλεπες ανθρώπους να προσπαθούν να νικήσουν την αντηλιά για να σερφάρουν από το κινητό είτε ήσουν σε αστικό περιβάλλον και έβλεπες το ρεσιτάλ αυτοπροβολής της ευδαιμονίας των διακοπών, καταλάβαινες ότι αυτή η γενιά έχει εθιστεί πλήρως στην κολακευτική προβολή της αυτοεικόνας της. Η ματαιοδοξία υπήρχε και πριν από το iPhone. Αλλά η πλήρης δικτύωση τη βοηθάει αρκετά.

Πρόσφατα, ο Νταν Εϊριέλι, συγγραφέας του «Predictably Irrational: The Hidden Forces That Shape Our Decisions» (εκδ. HarperCollins) καθηγητής Ψυχολογίας και οικονομολόγος της συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο Duke, είπε στους «New York Times»: «Τόσο μεγάλη προβολή όμορφων στιγμών καθημερινότητας δημιουργεί τον φόβο ότι έχουμε κάνει τη λάθος επιλογή, ότι όλοι οι άνθρωποι περνούν καλύτερα από εμάς». Το συναίσθημα έχει ήδη κωδικοποιηθεί: Λέγεται FOMO (Fear Of Missing Out). H Σέρι Τερκλ, καθηγήτρια στο ΜΙΤ και συγγραφέας του «Alone Together: Why We Expect More From Technology and Less From Each Other» (εκδ. Basic Books), εξηγεί ότι «είμαστε ακόμη ανώριμοι στη σχέση μας με την τεχνολογία. Δεν ξέρουμε τα συναισθήματα που έχουν οι χρήστες κάθε στιγμή. Πρέπει να βρούμε τα όριά μας». Οσο για το πώς θα ξεπεράσει κανείς το FOMO, είναι λιγότερο ακαδημαϊκή και περισσότερο ουσιαστική: «Αποσυνδεθείτε πια…».

Αυτό, βέβαια, είναι μια κουβέντα. Με τις διαφημίσεις της κινητής τηλεφωνίας να συνδέουν ειδυλλιακές παραλίες με το δίκτυο 3G – που ορθώς πράττουν, αφού αυτό θέλει ο καταναλωτής – οι περισσότεροι παραθεριστές, προσπαθώντας να γλιτώσουν το εργασιακό burn out, μπαίνουν σε μια λανθάνουσα κατάσταση μεταξύ καταπιεστικής ανάγκης για χαλάρωση και μιας ανάγκης να μείνουν συνδεδεμένοι με το παρελθόν. Το αποδεικνύουν οι ναρκισσιστικές πόζες σε Facebook, Ιnstagram, η λεπτή ειρωνεία του Twitter, η αίσθηση πως είτε βρίσκεσαι σε ένα γραφείο, στο σπίτι σου ή στην Καλντέρα, μπορείς να δείξεις πόσο τέλειος είσαι σε χιλιάδες φίλους που στην πραγματικότητα δεν δίνουν δεκάρα για το τι κάνεις, αλλά για το πώς βλέπεις αυτό που κάνουν οι ίδιοι.

Ισως μια παρόμοια κουβέντα να είχε ξεκινήσει όταν εφευρέθηκε το τηλέφωνο ή όταν οι άνθρωποι άρχισαν να πηγαίνουν διακοπές (οι αρχαίοι Ρωμαίοι τα ξεκίνησαν όλα), αλλά είναι αναπόφευκτη. Απλώς, ειδικά αυτό το καλοκαίρι, ο τρόπος με τον οποίο αυτοπροσδιοριζόμαστε μέσω των social media είναι πιο έντονος από ποτέ. Η μία λύση είναι η πλήρης αποσύνδεση, κάτι που είναι πιο εύκολο να το λες από το να το κάνεις. Η άλλη είναι η επιλογή διακοπών σε μέρος μακριά από σήμα. Η τρίτη είναι να ζήσεις με αυτό και να το εκμεταλλευτείς με τον κατάλληλο τρόπο και να περάσεις καλά, χωρίς να θέλεις να το τρίψεις στη μούρη κανενός. Τίποτε που να αφορά την πρόοδο δεν είναι μόνο αρνητικό. Αλλά ούτε και άκριτα θετικό. Για παράδειγμα, πρόσφατα, μια φίλη στο Facebook ανέβασε μια ειδυλλιακή φωτογραφία σκηνοθετημένη με μεράκι: είχε μια παραλία, μια αιώρα, την πατούσα της και σχεδόν τη φαντάζομαι να σκουπίζει το αντηλιακό για να γράψει από κάτω την εμπνευσμένη λεζάντα, «Τι άλλο να θέλει κανείς από τη ζωή του;». Μήπως ψυχολόγο;

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk