Η βία στη Συρία δεν πρέπει να διαφεύγει άλλο της διεθνούς δικαιοσύνης

Η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) επαίρεται συχνά ότι είναι ο πιο ένθερμος οπαδός

Η βία στη Συρία δεν πρέπει να διαφεύγει άλλο της διεθνούς δικαιοσύνης | tovima.gr
ΤΟ ΒΗΜΑ – LE MONDE

των Lotte Leicht και Clive Baldwin*

Η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) επαίρεται συχνά ότι είναι ο πιο ένθερμος οπαδός του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), δηλώνοντας την αποφασιστικότητά της να αγωνιστεί κατά της ατιμωρησίας. Όμως ενώ στη Συρία συνεχίζονται αμείωτα τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου, η ευρωπαϊκή στάση αποδεικνύεται χλιαρή και ασυντόνιστη.

Η Γαλλία και άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ πιέζουν προκειμένου το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να αναθέσει στο ΔΠΔ να δικάσει τους υπεύθυνους για τα εγκλήματα που διαπράττονται στη Συρία. Όμως οι προσπάθειες τόσο των κρατών-μελών όσο και της ΕΕ είναι χαλαρές.
Οι ευρωπαίοι διπλωμάτες και υπουργοί υποστηρίζουν κατ’ ιδία ότι αν προσπαθήσουμε να επιβάλουμε τη διεθνή δικαιοσύνη στη Συρία θα δημιουργήσουμε αδιέξοδο στην εύρεση ειρηνευτικής συμφωνίας, θα μπλοκάρουμε κάθε οδό διαφυγής για τον πρόεδρο Μπασάρ αλ-Ασαντ και τους συνεργάτες του και θα περιπλέξουμε κάθε προσπάθεια για μετάβαση. Η Ιστορία όμως έχει δείξει ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν ευσταθούν.
Ισχυριζόμενοι ότι πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ δικαιοσύνης και ειρήνευσης στη Συρία, οι ευρωπαίοι πολιτικοί και διπλωμάτες παραπέμπουν στα παλαιά επιχειρήματα σύμφωνα με τα οποία η δίωξη του Ράτκο Μλάντιτς και του Ράντοβαν Κάρατζιτς θα έπληττε τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις στο Ντέιτον για τη Βοσνία ενώ εκείνη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στη διάρκεια του πολέμου στο Κόσοβο θα καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε διευθέτηση.
Τα επιχειρήματα αυτά αποδείχτηκαν λανθασμένα _ η ειρήνη επιτεύχθηκε, όπως και η δικαιοσύνη. Αντί να θεωρηθούν απαραίτητοι συμμέτοχοι της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Βοσνία, ο Κάρατζιτς και ο Μλάντιτς έγιναν παρίες και καταζητούμενοι. Στο Κόσοβο, η συμφωνία για την απόσυρση των σερβικών δυνάμεων πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης του Μιλόσεβιτς.
Η αποκατάσταση της δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου στη Συρία δεν πρέπει να καθυστερήσει λόγω της μεταβατικής περιόδου μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Τα πιο σοβαρά εγκλήματα διαπράττονται συχνά ακριβώς την ώρα που το κράτος δικαίου καταρρέει, στη διάρκεια βίαιων μεταβάσεων.
Υστερα από δεκαετίες δικτατορίας, η Συρία είναι απίθανο να μπορεί να στήσει γρήγορα ένα εθνικό σύστημα δικαιοσύνης που θα έχει την ικανότητα ή τη βούληση να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους εγκλήματα.

Στις παρούσες συνθήκες, το ΔΠΔ μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο όντας το μοναδικό ανεξάρτητο δικαστικό όργανο ικανό να ερευνήσει τα εγκλήματα αυτά και να καταδικάσει όσους τα διέπραξαν.

Το ζήτημα είναι κρίσιμο για τα θύματα της θηριωδίας στη Συρία και τις παγκόσμιες προσπάθειες για να μειωθεί η ατιμωρησία των σοβαρών αυτών εγκλημάτων. Οι προφορικές δεσμεύσεις και δηλώσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την συγκεκριμένη διεθνή δράση.
Ενώ η συριακή αντιπολίτευση κάνει λόγο για περισσότερους από 17.700 νεκρούς, δεκάδες χιλιάδες άλλους που εγκαταλείπουν τη χώρα και ακόμη περισσότερους που υφίστανται τις τραγικές συνέπειες της ένοπλης σύγκρουσης, τα 27 κράτη-μέλη και η ΕΕ πρέπει να συνεννοηθούν και να τοποθετηθούν δημοσίως υπέρ της παραπομπής του ζητήματος της Συρίας στο ΔΠΔ.
Τουλάχιστον 10 κράτη-μέλη δηλώνουν υπέρ της παραπομπής αλλά, χωρίς ομοφωνία στην ΕΕ, δεν θα συνταχθούν και άλλες χώρες με την άποψη αυτή. Και χωρίς μια μεγάλη παγκόσμια συμμαχία κρατών που θα προτρέπει το Συμβούλιο Ασφαλείας να δράσει, η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αισθανθούν καμία πίεση ώστε να αλλάξουν την στάση τους.
Το επιχείρημα ότι το ΔΠΔ, ως ανεξάρτητος και αμερόληπτος θεσμός, θα εξετάσει τα εγκλήματα που διέπραξαν όλες οι πλευρές στη Συρία μπορεί να συμβάλει στο να ξεπεραστούν οι αντιρρήσεις της Ρωσίας και της Κίνας.
Εφθασε ο καιρός η Γαλλία και η ΕΕ να ηγηθούν μιας συλλογικής προσπάθειας προκειμένου να αποδοθεί δικαιοσύνη και να λογοδοτήσουν όσοι είναι υπεύθυνοι για τα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Συρία.

Η Lotte Leicht και ο Clive Baldwin είναι στελέχη της Human Rights Watch

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk