Σλοβενία, ο επόμενος πελάτης της τρόικας;

«Προς το παρόν δεν συντρέχει λόγος προσφυγής στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης» – ή, πιο απλά… «λεφτά υπάρχουν». Ισως όχι αρκετά, βέβαια, για να χρηματοδοτήσουν την αναμενόμενη – δεύτερη στη σειρά – ανακεφαλαιοποίηση της Nova Ljubljanska Banka (NLB), της μεγαλύτερης τράπεζας της Σλοβενίας και φυσικά όχι της μοναδικής με προβλήματα ρευστότητας.

«Προς το παρόν δεν συντρέχει λόγος προσφυγής στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης» – ή, πιο απλά… «λεφτά υπάρχουν». Ισως όχι αρκετά, βέβαια, για να χρηματοδοτήσουν την αναμενόμενη – δεύτερη στη σειρά – ανακεφαλαιοποίηση της Nova Ljubljanska Banka (NLB), της μεγαλύτερης τράπεζας της Σλοβενίας και φυσικά όχι της μοναδικής με προβλήματα ρευστότητας. Και ενώ η κυβέρνηση της χώρας προσπαθεί με τη δοκιμασμένα αποτυχημένη συνταγή της σκληρής λιτότητας να ισορροπήσει τα δημοσιονομικά της, απειλώντας την αντιπολίτευση με τον «μπαμπούλα» του «greek scenario», πλήθος δημοσιευμάτων στον ξένο Τύπο θέλουν τις αγορές «ανήσυχες» με τη μικρή χώρα της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Και αυτό τη στιγμή που η γειτονική της Ουγγαρία, η πρώτη χώρα της ευρωπαϊκής «οικογένειας» που κατέφυγε στη διεθνή βοήθεια το 2008 λίγο μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, συζητεί εκ νέου με ΔΝΤ και ΕΕ για το «φρέσκο» πλαίσιο χρηματοδότησης της χώρας.

Η πρώην κομμουνιστική Σλοβενία εξυμνήθηκε ως η καλύτερα προετοιμασμένη χώρα μεταξύ των εννέα που έγιναν μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης το 2004. Το ίδιο συνέβη και τρία χρόνια αργότερα, όταν η Λιουμπλιάνα πήρε το πράσινο φως από τις Βρυξέλλες για τη συμμετοχή της στον τότε παράδεισο του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Η παγκόσμια οικονομική κρίση και η επακόλουθη «Οδύσσεια» του ευρώ, ωστόσο, δεν άφησαν ανεπηρέαστο τον πρώην «άριστο μαθητή» των Ευρωπαίων. Σήμερα με χρέος που ξεπερνά το 47% του ΑΕΠ και έλλειμμα 6,4%, αν και απέχει κατά πολύ από τους αντίστοιχους δυσοίωνους μέσους όρους της ΕΕ, κινδυνεύει να γίνει η έκτη χώρα της ευρωζώνης που θα βρεθεί στα δίχτυα της τρόικας. Ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Γιάνεζ Γιάνσα επιμένει ότι η χώρα μπορεί να βασιστεί σε ίδιους πόρους για την απαραίτητη ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της.

Η NLB, η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, ωστόσο έχει ήδη δεχθεί μία κρατική ένεση ρευστότητας ύψους 380 και πλέον εκατ. ευρώ και αναμένεται συνέχεια: ως τα τέλη του έτους είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα χρειαστεί ακόμη 200 έως και 500 εκατομμύρια, χρήματα που δύσκολα θα εξευρεθούν χωρίς προσφυγή στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης. Και τα νούμερα της Λιουμπλιάνας δεν εμπνέουν αισιοδοξία: η απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων έφθασε το επικίνδυνο 7,23% στις αρχές της περασμένης εβδομάδας.
Η κυβέρνηση αποφάσισε να ακολουθήσει την πεπατημένη των υπολοίπων υπερχρεωμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, υποστηρίζοντας αυστηρά μέτρα λιτότητας προκειμένου να εξοικονομηθούν 500 εκατ. ευρώ αυτόν τον χρόνο και 750 εκατ. ευρώ το 2013. Ηταν μάλιστα ο Γιάνσα εκείνος που πυροδότησε τα σενάρια προσφυγής της χώρας στον μηχανισμό στήριξης, όταν προειδοποίησε την αντιπολίτευση ότι αν δεν στηρίξει το πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης της κυβέρνησής του η χώρα θα ζήσει το «ελληνικό σενάριο».
«Ελληνικό» μπορεί όχι, αφού προς το παρόν η Σλοβενία δείχνει να ακολουθεί την κάπως λιγότερο δυσβάσταχτη πορεία της Ισπανίας, αλλά η απειλή της βύθισης στον βούρκο της Ελλάδας πάντα «πιάνει». Σύμφωνα με εκτιμήσεις όμως του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) η οικονομία της χώρας μπορεί να συρρικνωθεί έως και 2% αυτό το έτος. Η ανεργία αγγίζει το 8% – ποσοστό αρκετά χαμηλότερο από τον μέσο όρο του 11% των κρατών της ευρωζώνης, αλλά διπλάσιο από εκείνο στην αρχή της κρίσης.
Από την περίοδο της συμμετοχής της Σλοβενίας στο ευρώ το δημόσιο χρέος της χώρας υπερδιπλασιάστηκε, αγγίζοντας το 47,6%, ενώ σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να αγγίξει το 54,7% ως το τέλος του 2012. Σε ακόμη χειρότερη μοίρα βρίσκεται η γειτονική Ουγγαρία, η άλλοτε φέρελπις οικονομία της Ευρώπης, που έχοντας ουσιαστικά εγκαταλείψει το όνειρο ένταξης στην ευρωζώνη, όχι μόνο δεν κατάφερε να αποδεσμευτεί από το δάνειο που πήρε το 2008, αλλά βρίσκεται σε νέες διαπραγματεύσεις με ΔΝΤ και ΕΕ προκειμένου να της χορηγηθεί και άλλο δάνειο – αφού φυσικά συμφωνήσει και αυτή στους «απαραίτητους» σκληρούς όρους λιτότητας.
Επειτα από μία βραχύβια απόπειρα αποτίναξης της «οικονομικοτεχνικής βοήθειας» του ΔΝΤ από τη χώρα, η δεξιά κυβέρνηση του Βίκτορ Ορμπαν επέστρεψε ταπεινωμένη στην αγκαλιά των δανειστών της, οι οποίοι τώρα εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι: οι ανορθόδοξες, ως προς τη νεοφιλελεύθερη λογική, πολιτικές που ακολουθήθηκαν στην Ουγγαρία τα τελευταία δύο χρόνια (εθνικοποίηση των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών ταμείων, ο υψηλότερος τραπεζικός φόρος στην Ευρώπη και ο νέος φόρος επί των χρηματοπιστωτικών εργασιών που ανακοινώθηκε πρόσφατα) θα αποτελέσουν «αγκάθι» στις νέες διαπραγματεύσεις. Τα spreads όμως μιλούν σκληρή γλώσσα.
Ρουμανία
Ο Τραϊάν, η Ανγκελα και το μνημόνιο

Με αξιώσεις διεκδικεί από την Ουγγαρία τον τίτλο του «μαύρου προβάτου» της Ευρώπης η Ρουμανία, που έκανε τη Γερμανία να πνέει τα μένεα εναντίον της όταν ο πρωθυπουργός Βίκτορ Πόντα «μαγείρεψε» κοινοβουλευτικές και δικαστικές διαδικασίες για την καθαίρεση του προέδρου Τραϊάν Μπασέσκου – ευνοουμένου της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, αλλά αντιδημοφιλούς στη Ρουμανία, αφού ήταν ο ίδιος που επέβαλε το 2010 ένα από τα πιο σκληρά και εξοντωτικά προγράμματα λιτότητας στην Ευρώπη καθ’ υπόδειξιν της ΕΕ και του ΔΝΤ.
Το κράτος δικαίου που τόσο ένθερμα υποστηρίζουν οι ευρωπαίοι ηγέτες δέχθηκε «επίθεση» και το Βουκουρέστι κινδυνεύει να τιμωρηθεί με αφαίρεση του δικαιώματος ψήφου στην ΕΕ. Και ενώ η Γερμανία, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών Γκίντο Βεστερβέλε, έθεσε υπό αμφισβήτηση την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης της Ρουμανίας στην ΕΕ (Σένγκεν και ευρώ), η απόφαση της αποπομπής του Μπασέσκου λόγω κατάχρησης εξουσίας θα ισχύσει μόνο αν επικυρωθεί από τους Ρουμάνους σε δημοψήφισμα που έχει προγραμματιστεί για τις 29 Ιουλίου.
Εν τω μεταξύ, οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι απειλούν θεούς και δαίμονες, παρ’ ότι ο κεντροαριστερός Πόντα έχει δεσμευθεί να συνεχίσει στο πλαίσιο του προγράμματος σταθεροποίησης. Και όλα αυτά ενώ εκκρεμεί το πακέτο βοήθειας που εξασφάλισε το Βουκουρέστι από το ΔΝΤ μέσα στο 2011 – με φόντο, φυσικά, την έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια.

Συνέντευξη
«Είναι πολύ μικρή για να επηρεάσει την ευρωζώνη»

Δεν αποκλείεται η Σλοβενία να γίνει η έκτη χώρα της ευρωζώνης που θα προσφύγει στον μηχανισμό διάσωσης, καθώς η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της παραμένει ένα ακανθώδες ζήτημα για την κυβέρνηση, λέει στο «Βήμα» η Ερμίν Βίντοβιτς, οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Μελετών στη Βιέννη.

Πιστεύετε ότι η Σλοβενία θα είναι η επόμενη χώρα της ευρωζώνης που θα χρειαστεί «διάσωση» από το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Ενωση;
«Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα η Σλοβενία να χρειαστεί να ζητήσει διεθνή βοήθεια. Προς το παρόν η ανακεφαλαιοποίηση της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας, της Nova Ljubljanska Banka (NLB), πέρασε και έγινε δεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ωστόσο, το ακριβές κεφάλαιο που θα χρειαστεί η NLB στο μέλλον δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο. Κάποιες πηγές κάνουν λόγο για περισσότερα από 500 εκατ. ευρώ. Και δεν είναι πιθανό το κράτος που ήδη βρίσκεται σε διαδικασία περιορισμού του ελλείμματος να μπορέσει να παρέχει αυτό το κεφάλαιο. Τα επιτόκια των δεκαετών ομολόγων ήδη έφθασαν το 7% στις αρχές της περασμένης εβδομάδας και έπειτα άρχισαν να μειώνονται. Ισως αυτό ήταν αποτέλεσμα της συνεχούς φημολογίας ότι η Σλοβενία μπορεί να χρειαστεί διεθνή βοήθεια».

Ποιες εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στη Σλοβενία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα πακέτο διάσωσης και τι θα σήμαινε αυτό για την ευρωζώνη;
«Πολλά θα εξαρτηθούν από το εάν η Σλοβενία θα εφαρμόσει επιτυχώς το πακέτο μέτρων λιτότητας, μειώνοντας το έλλειμμά της στο 3,5%-4%, κυρίως μέσω της μείωσης των δαπανών – δηλαδή, των μισθών στον δημόσιο τομέα, του κράτους πρόνοιας κ.ά. Εξαιτίας του μικρού μεγέθους τής χώρας η προσφυγή της Σλοβενίας στον μηχανισμό στήριξης δεν αναμένεται να επηρεάσει την ευρωζώνη».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk