Η Λερναία Υδρα της ευρωζώνης

Η κρίση στην ευρωζώνη έχει αρχίσει να μοιάζει με τη Λερναία Υδρα. Σε κάθε σύνοδο κορυφής οι ευρωπαίοι ηγέτες νομίζουν ότι έχουν κόψει το κεφάλι της. Λίγες ημέρες αργότερα όμως περισσότερα κεφάλια πετάγονται και η κρίση αναζωπυρώνεται. Αν κάποιοι νόμιζαν ότι μετά τις αποφάσεις της 28ης και της 29ης Ιουνίου θα περνούσαν ένα ήρεμο καλοκαίρι, είχαν ξεχάσει ότι τα ίδια πίστευαν και πέρυσι – προτού επιστρέψουν άρον-άρον από τις διακοπές τους για την έκτακτη Σύνοδο της 21ης Ιουλίου.

Η κρίση στην ευρωζώνη έχει αρχίσει να μοιάζει με τη Λερναία Υδρα. Σε κάθε σύνοδο κορυφής οι ευρωπαίοι ηγέτες νομίζουν ότι έχουν κόψει το κεφάλι της. Λίγες ημέρες αργότερα όμως περισσότερα κεφάλια πετάγονται και η κρίση αναζωπυρώνεται. Αν κάποιοι νόμιζαν ότι μετά τις αποφάσεις της 28ης και της 29ης Ιουνίου θα περνούσαν ένα ήρεμο καλοκαίρι, είχαν ξεχάσει ότι τα ίδια πίστευαν και πέρυσι – προτού επιστρέψουν άρον-άρον από τις διακοπές τους για την έκτακτη Σύνοδο της 21ης Ιουλίου. Η συνολική επίλυση της κρίσης χρέους βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις σε κάθε χώρα. Και τα εμπόδια υψώνονται σε Νότο και Βορρά.

Η Ισπανία φλέγεται από τις διαδηλώσεις εξαιτίας του νέου επώδυνου πακέτου λιτότητας, ύψους 65 δισεκατομμυρίων ευρώ ως το 2015, που ανακοίνωσε η δεξιά κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι. Ο τεχνοκράτης ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Μόντι βρίσκεται σε πόλεμο με τα συνδικάτα, τα ιταλικά ομόλογα υποβαθμίζονται και ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι ετοιμάζεται να επιστρέψει εφόσον γίνουν εκλογές. Στη Λισαβόνα οι γιατροί προχώρησαν σε απεργία έπειτα από δεκαετίες, διαμαρτυρόμενοι για την ασφυκτική λιτότητα στην οποία επιμένει ο Πέδρο Πάσος Κοέλο.

Στη Γερμανία το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης καθυστερεί την ενεργοποίηση του ESM – προς δυσαρέσκεια της Ανγκελα Μέρκελ. Η Φινλανδία έχει φθάσει στο σημείο να συζητεί την έξοδό της από την ευρωζώνη. Στην Ολλανδία, η Ακροδεξιά του Γκερτ Βίλντερς ενισχύεται και οι εκλογές του Σεπτεμβρίου εγκυμονούν εκπλήξεις. Και στη Γαλλία η σοσιαλιστική κυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ είναι διχασμένη για το αν πρέπει να επικυρώσει το Δημοσιονομικό Σύμφωνο ή όχι.
Η καγκελάριος Μέρκελ επιμένει ότι η έξοδος από την κρίση θα είναι μια μακρά διαδικασία. Την ίδια στιγμή όμως πρέπει και να καταλαβαίνει ότι το όραμά της για μια «πολιτική ένωση» μοιάζει με καρυδότσουφλο όταν το χτυπούν οι άνεμοι που πνέουν ισχυροί από κάθε πλευρά.
Τα προβλήματα αρχίζουν εντός έδρας. Η Μέρκελ είχε ήδη βρει ένα modus vivendi με τον Ολάντ από την τετ α τετ συνάντησή τους στους κήπους του Μεγάρου των Ηλυσίων στις 27 Ιουνίου. Η κοινή τους βόλτα θύμιζε εκείνη που η Μέρκελ είχε απολαύσει με τον Σαρκοζί στην παραλία της Ντοβίλ τον Οκτώβριο του 2010. Οσο για τη συμφωνία; Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Μέρκελ δέχθηκε την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον ESM με αντάλλαγμα αυτό να γίνει μόλις μπουν οι βάσεις μιας τραπεζικής ένωσης. Ο Ολάντ, παρά τις προεκλογικές του κορόνες, δεν είχε την πολυτέλεια σύγκρουσης με την καγκελάριο. Γι’ αυτό και όσοι μίλησαν μετά την πρόσφατη Σύνοδο για ήττα της Μέρκελ από τους Μόντι και Ραχόι, δεν έχουν γνώση του βαθέος παρασκηνίου.
Η καγκελάριος λογάριαζε όμως χωρίς τον ξενοδόχο – ήτοι το Δικαστήριο της Καρλσρούης. Οι δικαστές αποφάσισαν την Τρίτη 10 Ιουλίου ότι χρειάζονται δύο-τρεις μήνες για να εκδώσουν την ετυμηγορία τους σχετικά με το αν ο ESM πλήττει ή όχι τη γερμανική εθνική κυριαρχία. Αυτό καθυστερεί την ενεργοποίηση του ESM που ήταν προγραμματισμένη για την 1η Ιουλίου. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μίλησε για πιθανές επιπτώσεις στις αγορές από την καθυστέρηση και η υποβάθμιση της Ιταλίας από τον οίκο Moody’s την Παρασκευή τον επιβεβαίωσε.
Τα περισσότερα βλέμματα είναι όμως καρφωμένα στην Ισπανία διότι η σημαντικότερη απόφαση της τελευταίας Συνόδου Κορυφής, η απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ώστε να μην επιβαρύνεται το δημόσιο χρέος, αφορούσε την ίδια, καθώς χρειάζονται 100 δισεκατομμύρια ευρώ για τα ισπανικά πιστωτικά ιδρύματα. Τα πρώτα 30 δισ. ευρώ σχεδιάζεται να δοθούν από τον EFSF ως τα τέλη Ιουλίου. Ωστόσο, η Γερμανία πιστεύει ότι η Μαδρίτη θα πρέπει εκείνη να εγγυηθεί πιθανές απώλειες του ESM αν κάποιες ισπανικές τράπεζες πτωχεύσουν. Απώλειες θα πρέπει να υποστούν, εφόσον χρειαστεί, και οι ισπανοί αποταμιευτές που τοποθέτησαν μέρος των χρημάτων τους σε ισπανικούς τίτλους.
Το έτερο ζήτημα που απαιτεί γρήγορες κινήσεις είναι η πορεία προς την τραπεζική ένωση και την εποπτεία των ευρωπαϊκών πιστωτικών ιδρυμάτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τις προτάσεις της εντός Σεπτεμβρίου ώστε να μπορούν να ληφθούν οριστικές αποφάσεις ως τα τέλη του 2012. Ορισμένοι παραδέχονται – ανωνύμως – ότι το χρονοδιάγραμμα αυτό δεν είναι ρεαλιστικό, αλλά οι γνωρίζοντες τις μυστικές συνομιλίες επιμένουν ότι οι συζητήσεις Βρυξελλών – Φραγκφούρτης είναι προχωρημένες.
Φαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αναλάβει την εποπτεία 25 – 30 μεγάλων πολυεθνικών τραπεζών, ενώ μικρότερα ιδρύματα όπως οι ισπανικές cajas θα παραμείνουν υπό εθνική εποπτεία. Αυτό το θέλει και το Βερολίνο. Ωστόσο, ερωτήματα ανακύπτουν για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων στην ΕΚΤ η οποία θα κληθεί και να ασκεί νομισματική πολιτική και να εποπτεύει.
Μάριο Ντράγκι
Ο «σωτήρας» της τελευταίας στιγμής;

Με όλες αυτές τις εμπλοκές και τις καθυστερήσεις, δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι αυτός που θα κληθεί «να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά» είναι ο Μάριο Ντράγκι. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ, αφού μείωσε τα επιτόκια στο ιστορικό χαμηλό του 0,75%, με τις πληροφορίες να μιλούν ακόμη και για νέα μείωση στο 0,50%, έχει δηλώσει ότι η ευρωτράπεζα είναι πρόθυμη να κάνει περισσότερα για να στηρίξει την ευρωπαϊκή οικονομία. Αποφεύγει όμως να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες και επιμένει να μπουν σε τάξη τα δημοσιονομικά μεγέθη της ευρωζώνης.
Αλλωστε, τα «πυρηνικά όπλα» του «σούπερ Μάριο» δεν τον κάνουν να νιώθει και άνετα. Η επανεκκίνηση του προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων βρίσκει απόλυτα αντίθετη την Bundesbank, ενώ η προσφορά νέας ρευστότητας προς τις τράπεζες θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της ΕΚΤ και ίσως τον γεμίσει με «τοξικές αξίες», αν η ποιότητα των ενεχύρων που προσφέρουν οι τράπεζες είναι κακή. Οσο για την άποψη ορισμένων ότι ο ESM πρέπει να αποκτήσει τραπεζική άδεια και να έχει πρόσβαση στα κεφάλαια της ΕΚΤ, ο κ. Ντράγκι δεν θέλει καν να το ακούει.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk