Οι έφηβοι μεγαλώνουν γρηγορότερα

Τα μάτια της δεν έμεναν για πολύ στο ίδιο σημείο. Σαν τα μυρμήγκια που βρίσκονται διαρκώς σε κίνηση, οι 14χρονοι αμφιβληστροειδείς της ακτινογραφούσαν τους θαμώνες του μικρού café στο Χαλάνδρι. Κάθε λίγο και λιγάκι το βλέμμα της σταματούσε επίμονα στο μπαρ. Οι ερωτήσεις μάλλον της φαίνονταν αστείες. Ισως ήταν αφελής και ο τρόπος που τη ρωτούσα. «Ελα, μην ντρέπεσαι, θέλεις να μάθεις αν έχω κάνει σεξ;» με ρώτησε με ειλικρίνεια που φλέρταρε με την αναίδεια. Ηταν 14. Είχε κάνει. Δύο φορές, με τον Μιχάλη.

«Τώρα θες να μάθεις αν ήταν καλό», συνέχισε, επιθυμώντας να με σοκάρει με μια αποτυχημένη μίμηση της ευθύτητας των κοριτσιών τού «Sex & the City». Στην πραγματικότητα δεν ήταν αυτό το ενδιαφέρον. Το καλό σεξ για μια 14χρονη είναι ό,τι τα spreads για τις τράπεζες: μια πολύ συζητήσιμη έννοια. Η μητέρα της δεν άργησε να φανεί. Γνωρίζοντας πώς να αποφύγει τις μητρικές επιπλήξεις, μεταμορφώθηκε και πάλι σε παιδί. Σε μια τελευταία αναλαμπή θηλυκότητας, ψιθύρισε: «Δεν είναι δύσκολο να καταλάβεις τι θέλουν οι άνδρες». Η απορία παρέμεινε. Τόση ώρα μιλάω με ένα φιλάρεσκο νυμφίδιο, ένα κακομαθημένο μικρομέγαλο ή μια πρόωρη μεν, γυναίκα δε;

Η αντίδραση της Εκκλησίας

Μια νέα γενιά μεγαλώνει δίπλα μας με πρόσβαση σε τόνους πορνογραφικό υλικό. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση μοιάζει ανοχύρωτη και το «λανθάνον στάδιο» κατά τον Φρόιντ (η σεξουαλική περίοδος του ανθρώπου από τα 6 ως τα 11 χρόνια του) συρρικνώνεται σε λίγες στιγμές, ειδικά όταν ένα απρόσκλητο pop up παράθυρο στο online παιχνίδι Happy Pets εμφανίσει λάθος εικόνα. Ροζ απόχρωσης.

Στα φρενήρη ’10s το σεξ κυριαρχεί ως ευθύ ή έμμεσο μήνυμα στην κουλτούρα μας. Από τα απροκάλυπτα σέξι και όχι σοκαριστικά βίντεο κλιπ της Lady Gaga και της Rihanna, ως το sexting (sex & texting) και από τους ροζ διαδρόμους των chatrooms στις σελίδες με σκληρό πορνό, τα κορίτσια γίνονται γυναίκες και τα αγόρια άνδρες. Γίνονται;

Τον Μάιο του 2009 ο πρώην υπουργός Παιδείας Αρης Σπηλιωτόπουλος έκανε λόγο για ένταξη της Σεξουαλικής Αγωγής στο Δημοτικό, ξεκινώντας από την Ε´ τάξη, με τα βιβλία «Ψυχική Υγεία & Διαπροσωπικές Σχέσεις» και «Σεξουαλική Αγωγή και Διαφυλικές Σχέσεις», υπό τη συγγραφική επιμέλεια της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, με πρόεδρο τον Θάνο Ασκητή. Οταν ανακοίνωσε την πρόθεσή του, τα βιβλία βρίσκονταν ήδη στις αποθήκες των Νομαρχιακών Διευθύνσεων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Και παρέμειναν εκεί.

Ομάδα ιερέων, με ηγήτορα τον αρχιμανδρίτη Σαράντη Σαράντου, απέστειλε επιστολή στην Ιερά Σύνοδο ζητώντας την άμεση απόσυρσή τους. Η επιστολή κατέληγε ως εξής: «Το δημιουργούμενο άγχος από την πρώιμη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση μπορεί να μεταλλαχθεί σε περιέργεια (…) και έτσι μπορεί τα μικρά αγόρια να δοκιμάσουν τις σεξουαλικές τους επιδόσεις με τις μικρές συμμαθήτριές τους. Είναι εμφανές ότι σύμφωνα με τη μακρά θεανθρώπινη παράδοση του ελληνικού έθνους μας δεν χρειάστηκε ποτέ τέτοιο μάθημα να εισαχθεί στο σχολείο». Ηταν εμφανές…

Στα βιβλία υπήρχαν εικονογραφημένες, από τον Σπύρο Ορνεράκη, περιγραφές όπως: «Το πέος αποτελείται από το σώμα του και την κεφαλή του, που ονομάζεται βάλανος. Στην άκρη της βαλάνου και στο κέντρο αυτής υπάρχει μια μικρή τρυπίτσα που λέγεται στόμιο της ουρήθρας από όπου βγαίνουν τα τσίσα, που λέγονται και ούρα…». Τα βιβλία δεν κυκλοφόρησαν ποτέ.

Ερευνητές του School of Public Health του Πανεπιστημίου της Βοστώνης αναφέρουν ότι μία στις 13 έφηβες έχουν κάνει σεξ με περισσότερους από έναν συντρόφους (group sex) τουλάχιστον μία φορά. Ο μέσος όρος ηλικίας τους είναι τα 15,6 έτη και συμμετείχαν αφού είδαν αντίστοιχη σκηνή σε ταινία πορνό. Η ιδέα δεν ανήκε απαραίτητα στο αγόρι. Την ίδια στιγμή, όλο και περισσότεροι εκπαιδευτικοί αναφέρουν περιστατικά που οι μαθητές τους στριμώχνονται στις τουαλέτες και αποτυπώνουν με τη 12ΜP κάμερα του έξυπνου κινητού τους όσα κάποτε έδειχνε το RTL λίγο μετά τα μεσάνυχτα.

… και ύστερα ήρθε ο πελαργός

Αν τα βιβλία της Σεξουαλικής Αγωγής έφταναν στις τάξεις, είναι βέβαιο πως τα πνιχτά παιδικά γελάκια θα γέμιζαν τις αίθουσες. Την πρώτη φορά. Σίγουρα και την τρίτη. Μετά; Με ή χωρίς το μάθημα της Σεξουαλικής Αγωγής, η ιστορία του πελαργού, ως επεξήγηση του μυστηρίου της ζωής, δεν λύνει όλες τις απορίες.

Και πότε τις έλυνε; Η σεξουαλική αφύπνιση ξεκινάει από τα 12 χρόνια. Μαζί της η διεκδίκηση της ηδονής, οι φαντασιώσεις και οι διεγέρσεις. Είναι η περίοδος της κυριαρχίας του αυνανιστικού-φαντασιωσικού τρόπου σεξουαλικής εκτόνωσης, που διαρκεί τρία με τέσσερα χρόνια, ώσπου ο νεαρός άνδρας και η νεαρή γυναίκα να αρχίσουν να απαιτούν κάτι περισσότερο.

Η εφηβική και η προεφηβική περιέργεια πάντα διεκδικούσε τη σεξουαλική της ολοκλήρωση. Και στον δρόμο της συχνά υπήρξε ένα «Playboy» πεταμένο στο δωμάτιο ενός θείου, το «Ταρατατά» του μεγάλου αδελφού ή ένα περιοδικό με δύο ταινίες δώρο από ένα περίπτερο της Ομόνοιας που αγοράστηκε με ρεφενέ. Μήπως, λοιπόν, οι ανησυχίες μας είναι υποκριτικές;

Οι ειδικοί διαφωνούν. Η συχνότητα και ο όγκος πορνογραφικού υλικού που διακινείται πλέον μέσω Internet είναι η αιτία. Μη κοινωνικά αποδεκτές φαντασιώσεις (κτηνοβασία) που προβάλλονται με τον ίδιο τρόπο με τις φυσιολογικές σεξουαλικές, το ομαδικό σεξ, ο «κατατεμαχισμός» του ανθρώπινου σώματος (χωριστά το πέος, χωριστά το στήθος της γυναίκας ή η ταξινόμησή του σε μεγέθη και «ειδικές» ικανότητες) ως σεξουαλικά ερεθίσματα τροποποιoύν αντιλήψεις, στρεβλώνουν ζητήματα περί σεξ και τελικά μπερδεύουν.

Σύμφωνα με έρευνα της Ελληνικής Εταιρείας Εφηβικής Ιατρικής (ΕΕΕΙ) 19,4% των εφήβων αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου σε εβδομαδιαία βάση, ενώ σε αντίστοιχη έρευνα της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του Νοσοκομείου Παίδων ως τα 16 χρόνια 20% των εφήβων έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική ζωή τους. Από τους σεξουαλικά δραστήριους εφήβους 5,7%, 10,2%, 44,3%, 33% και 2,3% ξεκίνησαν τις επαφές σε ηλικία 12, 13, 14, 15 και 16 ετών αντίστοιχα.

Ενα ευαίσθητο ζήτημα

Η Σιμόν Γουέμπ, συντάκτρια της εφημερίδας «Guardian», σημειώνει πως δεν πρέπει να αγωνιούμε πότε οι έφηβοι θα γίνουν σεξουαλικά δραστήριοι, άλλα με ποιον τρόπο. Αναγνωρίζει τις αυτοδύναμες σεξουαλικές ορμές των 14χρονων μικρών ανδρών και γυναικών, την αγωνία για την εκπλήρωση αυτών, αλλά για το μόνο που ανησυχεί πραγματικά είναι το νέο ταμπού: την ιεραποστολική στάση. Οι δημοσιογράφοι συχνά υπερβάλλουν συμπυκνώνοντας θέματα που χρειάζονται μεγάλη συζήτηση σε χαριτωμένα τσιτάτα, η πραγματικότητα όμως δεν απέχει και πολύ. Οταν από τη διαδικτυακή σεξουαλική «επιμόρφωση» η στάση 30 του Κάμα Σούτρα απουσιάζει χάριν ακροβατισμών, πώς να γνωρίζουν οι έφηβοι ότι υπάρχει;

Ο συμπατριώτης της Μαξ Πέμπερτον, αρθρογράφος σε θέματα υγείας στην εφημερίδα «Telegraph», καθησυχάζει: «Οσο υπάρχει ο έρωτας ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, ακόμη και αν αυτοί είναι ανήλικοι, πάντα θα είναι “καθαρός”. Δύο εραστές που αγαπιούνται, πάντα θα έχουν την ανάγκη να κοιτάζονται στα μάτια ενόσω κάνουν έρωτα».

Ως προς αυτό φαίνεται να συμφωνεί και η αναγνώστρια της ψηφιακής έκδοσης της εφημερίδας «Τα Νέα» που σε σχόλιό της σε παλαιότερο σχετικό ρεπορτάζ της εφημερίδας αναφέρει: «Μήπως να αφήσουμε κατά μέρος τις υστερίες; Είμαι 16 ετών και γνωρίζω εκ των έσω την κατάσταση (…). Δεν βλέπω τι άσχημο έχει το να κάνεις έρωτα και να σφραγίσεις τη σχέση σου».

Το ερώτημα παραμένει. Πόσο βαθιά το πορνογραφικό θέαμα σε νεαρή ηλικία αφήνει το αποτύπωμά του; Στα πρότυπα της κοινωνίας του πορνό, ο άνδρας απαιτείται να έχει γρήγορη ατσάλινη στύση, κάθε φορά που περνάει από μπροστά του μια όμορφη γυναίκα. Αντίστοιχα, για τη γυναίκα απαιτεί ατελείωτους οργασμούς στο πρώτο ανδρικό άγγιγμα. Και για τους δύο μια αχαλίνωτη ερωτική επιθυμία. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι διαφορετική.

Η δουλειά στο σπίτι κρίνεται απαραίτητη. Και ενώ η εποχή που ο πατέρας συνόδευε τον γιο του σε οίκους ανοχής ανήκει σε ένα «μπανάλ» παρελθόν, η ειλικρίνεια με λιγότερο κυνισμό βοηθάει περισσότερο από όσο φανταζόμαστε. Πρώτα από όλα όμως οι γονείς καλούνται να δώσουν απαντήσεις σε κοινωνικά ζητήματα που κάποτε ήταν αδιαπραγμάτευτα. Πριν από 35 χρόνια το σεξ πριν από την ενηλικίωση ήταν αμάρτημα, πριν από 20 ένοχο, σήμερα; Οι θεωρίες είναι εξίσου συντηρητικές. Η πράξη όμως είναι διαφορετική. Και αν πρόκειται για το δικό μας παιδί;

Σεξ και Σαίξπηρ

Ενα συχνό λάθος που κάνουν οι γονείς όταν τα παιδιά βρίσκονται σε νηπιακή ηλικία και αρχίζουν να παρατηρούν το σώμα και να αναζητούν όρους που περιγράφουν τη σεξουαλική ανατομία είναι να εφευρίσκουν νέες λέξεις για αυτό, περιβάλλοντάς την έτσι με μυστήριο που αργότερα προκαλεί αμηχανία. Εξίσου συχνό λάθος ο αταβιστικά απόμακρος ρόλος του πατέρα σε ζητήματα σεξ. Τα παιδιά πρέπει να ενημερώνονται και από τους δύο γονείς για να μη «δαιμονοποιήσουν» τα φύλα.

Η Χριστιάννα όποτε ο 15χρονος γιος της τη συνοδεύει στο σουπερμάρκετ τού ζητάει να φέρει από τον διάδρομο των καλλυντικών ένα πακέτο προφυλακτικά. Και ενώ η πρώτη συζήτηση για το σεξ είχε γίνει χρόνια πριν, το κανάλι επικοινωνίας μένει ανοιχτό. Και πράγματι, κάθε φορά κάποιο ερώτημα προκύπτει.

Αλλωστε αν κάτι εμφανίζεται περισσότερο ανησυχητικό από τα «άγρια» οπτικά ερεθίσματα που δέχονται τα παιδιά, αυτό είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ), τα οποία παρουσιάζουν έξαρση στις νεαρές ηλικίες. Τρεις στους 10 εφήβους στην Ελλάδα δεν χρησιμοποιούν σωστά το προφυλακτικό, 6 στους 10 ενημερώνονται για τα μέτρα αντισύλληψης από φίλους, αλλά ευτυχώς το 80% των ανηλίκων χρησιμοποιεί προφυλακτικό, αφήνοντας στη σκιά το ανησυχητικό ποσοστό εκείνων που θεωρούν πως την πρώτη της φορά μια γυναίκα δεν μπορεί να μείνει έγκυος ή να κολλήσει AIDS.

«Μακάρι να κοιμόνταν και να ξυπνούσαν όταν θα είχαν πια ενηλικιωθεί» γράφει ο Σαίξπηρ για τους εφήβους. Καθώς όμως ούτε στη λογοτεχνική δραματουργία συνέβη κάτι τέτοιο, καλό είναι στο οικογενειακό λεξιλόγιο να προστεθούν όροι όπως: παρθενικός υμένας, στύση, γόνιμες ημέρες, εκσπερμάτιση. Η άβολη κατάσταση που θα δημιουργηθεί – για λίγο – θα ωχριά μπροστά στην ειλικρίνεια απέναντι στη ζωή.

BHMAgazino
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk