Οι γκρίζες ζώνες του Μιτ Ρόμνι

Μια φορά κι έναν καιρό ένας πλούσιος που τον λέγανε Ρόμνι έθεσε υποψηφιότητα για την προεδρία

Οι γκρίζες ζώνες του Μιτ Ρόμνι | tovima.gr

ΤΟ ΒΗΜΑ/The New York Times

Μια φορά κι έναν καιρό ένας πλούσιος που τον λέγανε Ρόμνι έθεσε υποψηφιότητα για την προεδρία.

Υποστήριξε, χωρίς να λέει ψέματα, πως απέκτησε την περιουσία του με θεμιτά μέσα τρόπους, και πως μάλιστα είχε κάνει ό,τι περνούσε από το χέρι του για να δημιουργήσει καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας για Αμερικανούς εργάτες.

Παρ’όλ’αυτά, η κοινή γνώμη απαίτησε να μάθει πως ακριβώς ο Ρόμνι έγινε τόσο πλούσιος, και πως είχε διαχειριστεί την περιουσία του: κι εκείνος απάντησε στο αίτημα αυτό δημοσιοποιώντας λεπτομερώς ολόκληρο το οικονομικό ιστορικό του.

Όμως αυτό έγινε πριν από 44 χρόνια. Και η αντίθεση ανάμεσα στον Τζορτζ Ρόμνι και τον γιο του Μιτ – αντίθεση τόσο ανάμεσα στις επιχειρηματικές τους σταδιοδρομίες όσο και ως προς την αποφασιστικότητα τους να αποδείξουν πως είναι «καθαροί» από οικονομικής πλευράς – μας προσφέρει ένα δραματικό παράδειγμα του πόσο πολύ έχει αλλάξει η Αμερική.

Τις τελευταίες ώρες ακούγονται πολλά για ένα ερευνητικό ρεπορτάζ στο περιοδικό Vanity Fair, που ξεσκεπάζει τις «γκρίζες ζώνες» στα οικονομικά του Ρόμνι του νεότερου. Ας δούμε όμως πρώτα τι χρειαζόταν για να γίνει κανείς πλούσιος στην Αμερική του Τζορτζ Ρόμνι, και πως συγκρίνεται εκείνη η εποχή με την σημερινή.

Τι δουλειά έκανε ο Τζορτζ Ρόμνι; Η απάντηση είναι απλή: διηύθυνε μια αυτοκινητοβιομηχανία, την American Motors. Και την διηύθυνε πολύ καλά: την εποχή που οι «Big Three», οι τρεις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες του Ντιτρόιτ παρήγαγαν αποκλειστικά μεγάλα αυτοκίνητα, αγνοώντας την αύξηση στις εισαγωγές ξένων μοντέλων, ο Ρόμνι εστίασε την παραγωγή της εταιρείας του σε μικρότερα αυτοκίνητα, επαναφέροντας την εταιρεία του στην κερδοφορία και ταυτόχρονα σώζοντας τις θέσεις εργασίας πολλών Αμερικανών εργατών.

Ταυτόχρονα, και ο ίδιος πλούτισε. Ξέρουμε πως πλούτισε διότι, όταν κατέβηκε για πρόεδρος, δεν δημοσιοποίησε μόνο την φορολογική δήλωση του για εκείνη την χρονιά, αλλά και για τις 11 προηγούμενες, ώστε να μην αφήσει καμιά σκιά. Από τις δηλώσεις εκείνες γνωρίζουμε, λοιπόν, πως την καλύτερη χρονιά του, το 1960, έβγαλε περισσότερα από 660.000 δολάρια – δηλαδή περισσότερα από 5 εκατομμύρια δολάρια σε σημερινά λεφτά.

Οι δηλώσεις εκείνες δείχνουν πως ο Ρόμνι πλήρωνε και πολλούς φόρους – το 37% των εισοδημάτων του για το σύνολο της 12ετίας, και το 36% για το 1960. Αυτό συνέβαινε μεταξύ άλλων διότι, όπως το έθετε ένα δημοσίευμα της εποχής, ο υποψήφιος πρόεδρος «δεν εκμεταλλεύθηκε ποτέ τα διάφορα φορολογικά «παράθυρα» για να αποφύγει την εφορία».

Συνέβαινε όμως, επίσης, γιατί οι πλούσιοι γενικώς πλήρωναν πολύ υψηλότερους φόρους στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, σε σχέση με σήμερα. Για την ακρίβεια, αν υπολογίσει κανείς και την έμμεση επίπτωση της μειωμένης φορολογίας επί των επιχειρηματικών κερδών, οι φόροι για τα πολύ υψηλά εισοδήματα ήταν τότε περίπου διπλάσιοι από τους σημερινούς.

Πάμε τώρα στον Ρόμνι τον νεότερο, που έβγαλε ακόμη περισσότερα χρήματα από τον πατέρα του, χάρη στην σταδιοδρομία του στην Bain Capital. Σε αντίθεση με τον πατέρα του, βέβαια, ο κ. Ρόμνι δεν πλούτισε παράγοντας αγαθά που άλλοι άνθρωποι θα ήθελαν να καταναλώσουν: έκανε την περιουσία του μέσω της χρηματοπιστωτικής μηχανικής, η οποία ως γνωστόν σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών και των μισθών, και σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί σκόπιμα ολόκληρες επιχειρήσεις στην χρεοκοπία.

Ιδού άλλη μια διαφορά: ο Τζορτζ Ρόμνι ήταν ειλικρινής και ανοιχτός στον έλεγχο του πλούτου του, ενώ ο Μιτ Ρόμνι κάνει ως σήμερα ό,τι μπορεί για να κρατήσει κρυφά τα οικονομικά μυστικά του. Μετά από πολλή γκρίνια, δημοσίευσε την φορολογική δήλωση του τελευταίου έτους, που αποδεικνύει πως πλήρωσε πολύ χαμηλό φόρο. Όπως όμως φαίνεται καθαρά από το δημοσίευμα του Vanity Fair, η κοινή γνώμη παραμένει στο σκοτάδι όσον αφορά τις επενδύσεις του, ορισμένες από τις οποίες είναι πολύ μυστηριώδεις.

Υπήρξε άραγε στο παρελθόν άλλος υποψήφιος για την προεδρία με εκατομμύρια δολάρια σε ελβετικό λογαριασμό, και δεκάδες ακόμη εκατομμύρια επενδεδυμένα στα νησιά Κέιμαν, τον διάσημο «φορολογικό παράδεισο»; Αλλά και στον Προσωπικό του Συνταξιοδοτικό Λογαριασμό (I.R.A., ένα επενδυτικό «εργαλείο» που επιτρέπει στην μεσαία τάξη των ΗΠΑ να απολαμβάνει χαμηλότερη φορολογία σε όσα χρήματα αποταμιεύει), ο κ. Ρόμνι έχει «παρκάρει» ένα ιλιγγιώδες ποσό μεταξύ 20 και 101 εκατομμυρίων δολαρίων – αντί για τις μερικές χιλιάδες δολάρια που συνήθως αποταμιεύουν οι άνθρωποι σε τέτοιους λογαριασμούς

Αυτό βεβαίως δεν είναι απαραίτητα παράνομο – όπως δεν είναι παράνομο και να «παρκάρεις» τεράστια ποσά σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους. Όμως δεν γνωρίζουμε πόσο νόμιμες, ή έστω νομότυπες είναι οι επενδύσεις του κ. Ρόμνι, διότι ο ίδιος αρνείται να δημοσιοποιήσει πρόσθετες λεπτομέρειες για τα οικονομικά του. Και η άρνηση αυτή δείχνει πως ο ίδιος και οι συνεργάτες του φοβούνται πως, αν οι ψηφοφόροι μάθουν την αλήθεια για τις επενδύσεις του, τα ποσοστά υποστήριξης του θα μειωθούν.

Αυτός είναι όμως και λόγος για τον οποίο οι ψηφοφόροι έχουν δικαίωμα να μάθουν την αλήθεια. Οι εκλογές, άλλωστε, έχουν σε μεγάλο βαθμό να κάνουν με την αντίληψη που διαμορφώνει η κοινή γνώμη για τον χαρακτήρα των υποψηφίων – και ο τρόπος που ένας άνθρωπος διαχειρίζεται την περιουσία του είναι ένας καλός τρόπος για να κρίνεις τον χαρακτήρα του.

Κάτι ακόμα: ένα βασικό στοιχείο της προεκλογικής ατζέντας του κ. Ρόμνι είναι η περικοπή των φορολογικών συντελεστών για τα πολύ υψηλά εισοδήματα – συντελεστών που, όπως είπαμε, έχουν μείνει οι μισοί σε σχέση με την εποχή του πατέρα του. Σίγουρα ένας υποψήφιος που υποστηρίζει μια τέτοια πολιτική έχει πρόσθετη υποχρέωση να ξεκαθαρίσει στους ψηφοφόρους του αν και κατά πόσο θα ωφεληθεί προσωπικά από τις περικοπές που προτείνει. Όμως ο κ. Ρόμνι δεν δείχνει διατεθειμένος να το πράξει. Και, όσο δεν αποκαλύπτει την αλήθεια για τις επενδύσεις του, έχουμε κάθε λόγο να υποθέτουμε πως κρύβει κάτι άκρως επικίνδυνο γα την υποψηφιότητα του.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk