• Αναζήτηση
  • Φενάκη η «ήπια προσαρμογή»

    Ηπια προσαρμογή ή ταχεία δημοσιονομική εξυγίανση; Στο ερώτημα αυτό οι περισσότεροι Eλληνες, εξουθενωμένοι από τα μέτρα της προηγούμενης τριετίας που έχουν διαρρήξει τον κοινωνικό ιστό και έχουν πλήξει την ατομική αξιοπρέπεια, επιλέγουν την ήπια δημοσιονομική προσαρμογή. Είναι, όμως, αυτή η σωστή επιλογή;

    Φενάκη η «ήπια προσαρμογή» | tovima.gr

    Ηπια προσαρμογή  ή ταχεία δημοσιονομική εξυγίανση; Στο ερώτημα αυτό οι περισσότεροι Eλληνες, εξουθενωμένοι από τα μέτρα της προηγούμενης τριετίας που έχουν διαρρήξει τον κοινωνικό ιστό και έχουν πλήξει την ατομική αξιοπρέπεια, επιλέγουν την ήπια δημοσιονομική προσαρμογή. Είναι, όμως, αυτή η σωστή επιλογή;

    Η διετής επιμήκυνση του χρόνου υλοποίησης των δημοσιονομικών μέτρων, με επιμερισμό των φορολογικών βαρών και σταδιακή περικοπή των δαπανών ως το 2016 (αντί το 2014), θα ήταν μια πρόταση που ίσως αποδέχονταν οι δανειστές μας. Η πληρωμή φόρων και έκτακτων εισφορών σε 24 δόσεις αντί για 10 και η περικοπή μισθών και συντάξεων με χρονικό ορίζοντα το 2016 αντί το 2014 θα προσέφεραν «ανάσες» σε οικογένειες και επιχειρήσεις. Ο δε μετριασμός της «βιαιότητας» των δημοσιονομικών μέτρων θα μπορούσε να στηρίξει την εγχώρια κατανάλωση, να περιορίσει την ύφεση και να επαναφέρει την κοινωνική ηρεμία. Βασικές προϋποθέσεις για να γίνει αυτό είναι αφενός να βρεθούν τα κεφάλαια (πρόσθετα δάνεια) που θα καλύψουν τα χρηματοδοτικά κενά του επιμηκυσμένου προγράμματος και αφετέρου η διεκδίκηση του αιτήματος να υποστηριχθεί από όλες τις πολιτικές δυνάμεις.

    Η άλλη άποψη, αυτή της ταχείας δημοσιονομικής εξυγίανσης, υποστηρίζει πως όσο επιμηκύνεται το πρόγραμμα, τόσο επιμηκύνεται και η λιτότητα. Αν δεχθούμε να εφαρμόσουμε σταδιακά τα μέτρα του προγράμματος ως το 2016, ενδεχομένως το μόνο που θα πετύχουμε είναι να καταδικάσουμε την οικονομία σε οκταετή ύφεση (2008-2016) και να διασφαλίσουμε πως οι αγορές θα μείνουν κλειστές για τη χώρα και μετά το 2020. Αυτή η επιλογή θα έχει παρενέργειες. Για παράδειγμα, όσο η μείωση των ελλειμμάτων μετατίθεται για αργότερα, τόσο η χώρα θα παραμένει «αρνητική εξαίρεση» που θα αποτρέπει τις απαραίτητες για την ανάπτυξη ξένες επενδύσεις.

    Το κρισιμότερο επιχείρημα κατά της «ήπιας προσαρμογής» είναι ότι αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τους συσχετισμούς εντός της ευρωζώνης. Η Ιρλανδία και η Πορτογαλία εφαρμόζουν αυστηρή δημοσιονομική προσαρμογή χωρίς «εκπτώσεις». Με πολλές αρνητικές επιπτώσεις βέβαια στην κοινωνία, αλλά και με ορατά αποτελέσματα.

    Το 2011 η Ιρλανδία είχε την υποχρέωση να μειώσει το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης στο 10,6% του ΑΕΠ. Τελικά το μείωσε στο 9,4%. Για εφέτος, ο στόχος του ιρλανδικού μνημονίου αναφέρεται σε μείωση του ελλείμματος στο 8,6% του ΑΕΠ και ήδη η τρόικα εκτιμά πως τελικά το έλλειμμα θα κλείσει στο 8,3% του ΑΕΠ. Το πλέον σημαντικό είναι ότι η δημοσιονομική προσαρμογή της Ιρλανδίας δεν συνοδεύεται από ύφεση. Οι εξαγωγές και οι επενδύσεις αντισταθμίζουν την υποχώρηση της εγχώριας ζήτησης, με αποτέλεσμα το 2012 η Ιρλανδία να αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 0,5%.

    Στην Πορτογαλία – σύμφωνα με την τρόικα – τα επίπεδα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας βελτιώνονται γρηγορότερα από το αναμενόμενο. Η ευρεία πολιτική στήριξη και η κοινωνική συναίνεση αποτελούν «καταλύτες» της ταχείας προσαρμογής της πορτογαλικής οικονομίας, η οποία πάντως θα βρεθεί το 2012 αντιμέτωπη με διπλάσια ύφεση σε σχέση με το 2011 (το ΑΕΠ εκτιμάται πως θα συρρικνωθεί κατά 3%, έναντι 1,5%). Σημειώνεται πως η Πορτογαλία μείωσε το 2011 το δημοσιονομικό της έλλειμμα στο 4%, έναντι στόχου 5,9% του ΑΕΠ. Εφέτος το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται στο 2,1% του ΑΕΠ.

    Το γεγονός ότι η Ιρλανδία και η Πορτογαλία δεν επέλεξαν τον εύκολο δρόμο δημιουργεί ένα «κακό προηγούμενο» για την Ελλάδα, η οποία, αν δεν ακολουθήσει, κινδυνεύει να περιθωριοποιηθεί ακόμη περισσότερο. Ως εκ τούτου, επιβάλλεται στην Ελλάδα να κινηθεί ταχύτερα και να πετύχει εντός των ήδη προδιαγεγραμμένων χρονικών ορίων τους στόχους που έχουν τεθεί.

    Το παραπάνω μπορεί να επιτευχθεί χωρίς απαραιτήτως να εφαρμοστεί το – αμφισβητούμενο – μείγμα πολιτικής που υποδεικνύει η τρόικα. Η Ελλάδα δεν είναι υποχρεωμένη να είναι υπάκουη σε όλα. Αντίθετα, για να επιτύχει την ταχεία δημοσιονομική προσαρμογή, οφείλει να απαιτήσει περισσότερα, αλλά στη σωστή κατεύθυνση. Χρειάζεται να συνδυάσει την αυστηρή δημοσιονομική πολιτική με ένα κεϊνσιανό πρόγραμμα επενδύσεων. Οφείλει να διεκδικήσει με μαχητικότητα μια όσο γίνεται μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αναπτυξιακή βοήθεια και ταυτόχρονα να πιέσει με όλες τις δυνάμεις της για τη βελτίωση των όρων των δανείων που έχει λάβει από τα κράτη της ευρωζώνης.

    Μόνο έτσι θα αποφευχθεί η κοινωνική καταστροφή, θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και θα μηδενιστεί η απόκλιση από την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Μόνο έτσι οι διεθνείς συσχετισμοί θα αντιστραφούν υπέρ μας, η οικονομία θα διασωθεί και η βιώσιμη παραμονή στην ευρωζώνη θα έχει περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλιστεί.

    Γνώμες
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση On the beach… Οι μαυροφορεμένες γυναίκες μου έριξαν ένα μάλλον αδιάφορο βλέμμα. Σκέφθηκα ότι το «θέαμα» μιας ξένης με τα ασημένια slingbacks... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk