Με έναν Μπαρίκκο ξεχνιέμαι

Σας το είχα επισημάνει ηδη από τον περασμένο Δεκέμβριο. Το «Μετάξι» θα το μετρούσα μεταξύ των καλυτέρων μυθιστορημάτων που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Ο συγγραφέας Αλεσσάντρο Μπαρίκκο, ο οποίος ζει στο Τορίνο του ιταλικού Βορρά, με καταγοήτευσε. Ο τρόπος που κεντά τη γλώσσα, που χειρίζεται τη στίξη, απροσδόκητος. Μια ολότελα δική του φλέβα. Εριξα μια ματιά και στα υπόλοιπα βιβλία που έχει γράψει. Ιστορίες ιδιότυπες, ήρωες μακρινοί, μα που τελικώς μας ζυγώνουν και μας αφορούν.

Με έναν Μπαρίκκο ξεχνιέμαι | tovima.gr

Στο «Μετάξι», μετά την καταστροφή του ευρωπαϊκού μεταξοσκώληκα, ο γάλλος πρωταγωνιστής αποστέλλεται στην Κίνα κάθε χρόνο, ώστε να βρει γερά και ωραία σκουλήκια, που θα αναστήσουν τη γαλλική και ευρωπαϊκή σηροτροφία. Ο σιωπηλός τρόπος με τον οποίο έρχεται σε επαφή με τον τοπικό άρχοντα, τους αυλικούς και την προστατευόμενη ερωμένη του αφεντικού περιγράφεται συγκλονιστικά.

Το ταξίδι του πρωταγωνιστή μας επαναλαμβάνεται από την ίδια διαδρομή κάθε χρόνο. Και ο άνθρωπός μας, που αγαπά τη γυναίκα του, καταλήγει να στοιχειώνεται από την εικόνα της κοπελίτσας με τα κλειστά βλέφαρα. Που κάποτε του στέλνει ένα γράμμα λέγοντας τα εξής: «Γύρισε πίσω, αλλιώς θα πεθάνω». Το πώς η σύζυγος και ο ίδιος χειρίζονται την ντελικάτη αυτή κατάσταση συγκινεί και εκπλήσσει. Παράξενο για έναν άνδρα να εισχωρήσει με τέτοια ευαισθησία στη γυναικεία καρδιά. Οι διάλογοί του λιτοί, μα ουσιαστικοί.

Στην «Ιστορία σαν παραμύθι», ο αναγνώστης παρακολουθεί το ράλι Παρίσι – Μαδρίτη, μια «κούρσα εκατόμβης», όπου περιγράφονται διάφορα στουκαρίσματα, η ζωή και η περιπέτεια των συμμετεχόντων, μα κυρίως το πάθος ενός ανθρώπου με τα αυτοκίνητα. Διόλου κοριτσίστικο το θέμα του, μα κάπως όλους μάς αγγίζει.

Αλλά η «Ιλιάδα» ήταν που με ενθουσίασε. Τόσο σαφής, τόσο ωραία δοσμένη. Αρχικώς ο Μπαρίκκο θέλησε να απαγγείλει το ομηρικό έπος σε διαλέξεις. Πράγμα αδύνατο για το σύγχρονο και επειγόμενο κοινό. Οπότε, με την αρωγή καλών ιταλών μεταφραστών, την έγραψε ξανά. Αφαιρώντας από το έργο οτιδήποτε αφορούσε τις θεϊκές παρεμβάσεις. Ο χωρισμός της Ιλιάδας σε κεφάλαια αφορά τα πρόσωπα. Μας εξηγεί ποιος ήταν ο Αχιλλέας, τι ρόλο διαδραμάτιζαν ο Αγαμέμνονας, ο Νέστορας και όλοι οι άλλοι. Τον χαρακτήρα τους, το πώς σκέπτονταν και πώς έδρασαν στη μία ή στην άλλη στιγμή του πολέμου. Παρακολουθούμε τις μάχες και τις μονομαχίες και νιώθουμε πως παριστάμεθα στα γεγονότα.

Πόσο ζωντανά, πόσο γλαφυρά ο Μπαρίκκο ανασταίνει τον Ομηρο, που δύσκολα θα διαβάζαμε σήμερα, ακόμη και από μια καλή μετάφραση. Οι ήρωες του έπους μάς γίνονται πρόσωπα προσφιλή, καθώς καθείς ξεδιπλώνει τη σκέψη του. Βλέπουμε τους τσακωμούς μεταξύ τους, κατανοούμε την κάθε ίντριγκα.

Προσφυώς, ο μυθιστοριογράφος έχει αφαιρέσει τις θεϊκές παρεμβάσεις του αρχικού κειμένου, αφήνοντας μόνο τις δράσεις των ηρώων. Λαμπρή ιδέα αυτή του τορινέζου συγγραφέα και μπράβο του. Οι εισαγωγές του και τα μεταφραστικά σημειώματα κατατοπιστικά και ευπρόσδεκτα.

Ο Ιταλός μας έχει επανειλημμένως τιμηθεί και με διεθνή βραβεία και διακρίσεις. Ο παράδοξος εξωτισμός του, προσωπικά, με άγγιξε βαθιά. Αφήστε δε που τον βρίσκω και νόστιμο, με εκείνο το αθώο βλέμμα και τις μπούκλες του. Αν έχετε χρόνο, διαβάστε τουλάχιστον το «Μετάξι» και χαρίστε στα παιδιά σας την «Ιλιάδα» (αμφότερα από τις εκδόσεις Πατάκη), την οποία αλλιώς θα διάβαζαν στις δικές μας κλασικές μεταφράσεις.

* Δημοσιεύθηκε στο BHMagazino στις 20/5/2012

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk