Zeitgeist

Πού πάει το μυθιστόρημα; Πόσο έχει επηρεαστεί από την τεχνολογία, αλλά και από το «πνεύμα του καιρού μας» (zeitgeist). Ποια είναι η φόρμα που ανταποκρίνεται στα αιτήματα της λογοτεχνικής αλλά και μη λογοτεχνικής εποχής μας; Μια κατ’ αρχήν απάντηση παίρνω από το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής των βραβείων «Διαβάζω»,

Zeitgeist | tovima.gr
Πού πάει το μυθιστόρημα; Πόσο έχει επηρεαστεί από την τεχνολογία, αλλά και από το «πνεύμα του καιρού μας» (zeitgeist). Ποια είναι η φόρμα που ανταποκρίνεται στα αιτήματα της λογοτεχνικής αλλά και μη λογοτεχνικής εποχής μας; Μια κατ’ αρχήν απάντηση παίρνω από το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής των βραβείων «Διαβάζω», που κρίνει την περυσινή πεζογραφία: «Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η θεματική, υφολογική και ειδολογική ποικιλία της φετινής μυθιστορηματικής παραγωγής: πολιτικό, νουάρ, τροµοκρατικό, συνωµοσιολογικό, φανταστικό, μεταφυσικό πικαρέσκ ή μελλοντολογικό δυστοπικό, αλλά και µυθιστόρηµα πόλης, ιστορικό (με έμφαση σε ένα μυθολογημένο παρελθόν), μυθιστόρημα μαθητείας ή roman à clef». Αλλά και η θεματολογία εμφανίζεται ανανεωμένη και διευρυμένη, «από τον έρωτα και τον γάμο ως την οικονομική και την ηθική κρίση, από την υπαρξιακή αναζήτηση και την ατομική αναδίφηση ως τη διερεύνηση των συλλογικών αγωνιών και των διλημμάτων του κοσμοπολιτισμού και της παγκοσμιοποίησης». Οσον αφορά τις αφηγηματικές τεχνικές διαπιστώνεται μια έξυπνη συμπαράθεσή τους, καθώς και «τολμηρά παιχνίδια με τη διακειμενικότητα, εναλλαγές ρυθμών και τόνων, μορφικές ακροβασίες αλλά και προσήλωση στην παραδοσιακή γραμμική αφήγηση και συνθέτουν ένα ιδιαιτέρως πλούσιο πεζογραφικό τοπίο».
Mια άλλη διαπίστωση είναι ότι τα υλικά δεδομένα επέχουν κυρίαρχη θέση στις νέες τεχνικές αφήγησης, ξεπερνώντας τον ρεαλισμό. Από την εποχή του Μπρεχτ, του Ντος Πάσος, του Καπότε, του Κούντερα η μείξη γεγονότων και μυθοπλασίας είναι ένα γοητευτικό πάντρεμα που έχει νομιμοποιηθεί ανάμεσα στη ρεαλιστική μυθιστορηματική παραγωγή. Η τάση όμως αυτή στις ημέρες μας διευρύνεται. Οταν ο Ντέιβ Εγκερς εμπνέεται από τον τυφώνα Κατρίνα, ο Τζέιμς Φρέι στα μυθιστορήματά του αναμειγνύει θέματα από την εκπομπή της Οπρα Γουίνφρι, στοιχεία από το οδικό σύστημα του Λος Αντζελες ή στατιστικά δεδομένα, είναι φανερό ότι το μυθιστόρημα της εποχής μας μπορεί να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε δομικό υλικό, πραγματικό, ακόμη και αποστεωμένο, προκειμένου να εξυπηρετήσει τη δημιουργική μυθοπλασία. Το Διαδίκτυο, η ενημέρωση, η διάχυτη παντού πληροφορία δημιουργούν νέο πεδίο υβριδικών λογοτεχνικών μορφών. Υπάρχουν πια έργα πεζογραφίας τα οποία δυσκολεύεσαι να κατατάξεις σε κάποιο συγκεκριμένο είδος, αλλά αυτό δεν αφαιρεί τίποτε από την αξία τους. Ο ασθματικός, χαοτικός κόσμος του Διαδικτύου, με τη μεικτή γλώσσα, τη σύνδεση εικόνων, μουσικών και δεδομένων και τις αναπάντεχες ανατροπές προκαλεί τη δημιουργία να ανακαλύψει νέες μορφές.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk